Enise Malbat iki haftada bir Asya'nın kalbi Afganistan'a dair analiz ve öngörüleri ile Podcaster App'te
Sitemizi incelemek ve sosyal medyalardan bizi takip etmek için buradaki linke tıklamayı unutmayın!
#12 | 2022’de Afganistan’da kadın olmak: Eğitim yasak, tesettür zorunlu, ekmek yok
Afganistan’da 2022 yılı her bakımdan zorluklarla geçti. Taliban hükümeti 2021’in ikinci yarısında ele geçirdiği iktidar koltuğuna yerleşirken, ülkeye yapılan yardımların kesilmesi ve yurtdışındaki fonlarına erişiminin kapatılması nedeniyle halk korkunç bir açlık ve sefalet durumuyla karşı karşıya kaldı. 40 yıl aralık vermeden süregelen savaş bitti diye sevinirken, insanlar bu kez işsizlik, kadın haklarında gerileme, kanunsuzluk gibi sorunlarla mücadele etti. Taliban yönetimi kadınlara yönelik politikalarını adım adım sertleştirdi. Son olarak kız öğrencilerin üniversite eğitimi de alamayacakları açıklandı ve kadınların sivil toplum kuruluşlarında çalışması yasaklandı.
Enise Malbat anlatıyor. Keyifli Dinlemeler!
7 Dec 2022
#11 | Ülkedeki Son 2 Yahudi ve Kayıp Tevrat Hikayesi
Bugünkü bölümümüzde Afganistan’a dair uzun yıllardır dünya basınında hayli dikkat çeken sıra dışı bir hikayeden bahsedeceğiz. Bir zamanlar 50 binden fazla bir Yahudi nüfusuna sahip bir ülkede kalan son iki Yahudi ve kayıp Tevrat’ın hikayesi.
Keyifli Dinlemeler!
16 Nov 2022
#10 | Afganistan'da Hazaralar'ın Yaşadığı Ayrımcılık ve Katliamlar
Bugünkü bölümümüzde Afganistan’da yer, zaman, özneler değişse de ayrımcılığın ve katliamların hedefi olmaktan kurtulamayan ve özellikle son aylarda korkunç saldırılara maruz kalan Hazaraları konuşuyoruz. Kimdir Hazaralar? Neden hedefteler? Taliban’ın Hazaralara yaklaşımı nasıl?
27 May 2022
#09 | Afganistan'da Bir Adım İleri, Üç Adım Geri
Yakın tarihi işgallerle ve savaşlarla şekillenen Afganistan’da kadınlar, tüm dünyada olduğu gibi ülkedeki çatışmadan ciddi şekilde etkilendi. Savaşın ağır sonuçlarıyla yüzleşen kadınlar, aynı zamanda günlük yaşamlarını derinden etkileyen ve uzun vadeli kolektif hak ihlallerine sebep olan yasakların da nesnesi haline geldiler. Ağustos 2021’de başlayan ikinci Taliban dönemi, Afganistan’daki kadın hakları ihlallerini yeniden dünya gündemine taşıdı.
Peki pek çok ülkede olduğu gibi monarşiden demokrasiye, komünizmden İslami şeriat yönetimine çeşitli değişimlerden geçen Afganistan’da kadın hakları nasıl bugünkü duruma geldi? Dünyada kadın olmanın en zor olduğu ülkelerden biri olarak anılan Afganistan’da Taliban’ın kurulmasından 100 yıl önce durum nasıldı?
Keyifli Dinlemeler!
9 Apr 2022
#08 | Afganistan’da kız öğrencilerin eğitim hakkı yine ertelendi: Taliban’ın politikasının ardında ne yatıyor?
Afganistan’da Taliban yönetimi yedinci ayına girerken, geçtiğimiz günlerin en çok merak edilen konusu Taliban’ın kız çocuklarının eğitimini yeniden başlatıp başlatmayacağı sorusuydu. Zira yarıyıl tatilinden sonra yeni eğitim öğretim döneminin başladığı 23 Mart günü ortaokul ve lise öğrencisi genç kızlar, eğitimlerine devam edebilecekleri ümidiyle okullarına gittiler, ancak gözyaşlarıyla evlerine geri dönmek zorunda kaldılar. Bu bölümümüzde Taliban’ın kız çocuklarının eğitim hakkını kısıtlama kararına dek izlenen sürece, kararın ardındaki sebeplere ve sonuçlarına dair konuşuyoruz.
Keyifli Dinlemeler!
4 Mar 2022
#07 | Afganistan Barış Süreci
Afganistan, çeşitli format ve farklı yoğunluklarda da olsa bir bütün olarak 1978’deki ‘Sevr Devrimi’nden bu yana sürekli olarak çatışmaların yaşandığı bir ülke olarak dünyada en uzun süren çatışmalardan birine ev sahipliği yaptı. Birçok uzman ve analist, Kabil’i ele geçirmesinden sonra Taliban’ın ‘Artık Afganistan, savaş halindeki bir ülke değil’ şeklindeki açıklamasını bu nedenle bir dönüm noktası olarak değerlendirdi.
Peki bu noktaya nasıl gelindi? ABD’nin Afganistan’dan çekilme konusundaki karar alma süreci nasıl şekillendi? ABD’nin Taliban ile birlikte oturduğu müzakere masasında gündem maddeleri neydi ve ne sonuçlar çıktı?
Daha fazlası için bölümümüzü dinleyebilirsiniz.
Keyifli Dinlemeler!
5 Jan 2022
#06 | Afganistan'da Deja-vu: 1996 vs 2021
Google’ın 2021 verilerine göre geçtiğimiz yıl dünyada en çok aranan kelimeler listesinin birinci sırasında Afganistan yer aldı. İnternet kullanıcılarının Afganistan’a dair konuştukları arasında Taliban’ın başkent Kabil’i ele geçirmesiyle yeni bir dönemin başlaması, ABD askerlerinin ülkeden çekilmesiyle birlikte ortaya çıkan kaos, Afganistan’dan kaçabilmek için tahliye uçaklarına tutunan insanların yüzlerce metre yüksekten yere çakılması ve Taliban mensuplarının lunaparklardaki eğlencesini gösteren görüntüler oldu. Gelişmeleri takip edenler, Afganistan’da bugün yaşananların bundan 25 yıl önce ülkenin Taliban kontrolüne girdiği 1996 yılının bir tekrarı olmasından endişe etti. Peki söz konusu tarihlerdeki koşullar neydi, Taliban’ı 1996’da ve 2021’de iktidara getiren faktörler neler oldu, bu bölümümüzde bu soruları incelemeye çalışacağız.
Keyifli Dinlemeler!
22 Dec 2021
#05 | Afganistan’da ekonomik kriz: Taliban’a yönelik yaptırımlar ve açlıkla sınanan milyonlar
ABD tarafından desteklenen Kabil hükümetinin son 20 yıldır sahip olduğu maddi imkanların tümünden mahrum bırakılan, ABD’nin Taliban’a uyguladığı yaptırımlar nedeniyle küresel ekonomi sisteminden çıkarılan, üstelik kendisine ait rezervlere erişimi de kapatılan Afganistan, resmen 1 gecede milyarlarca dolar kayıp yaşayarak devasa bir ekonomik krizle karşı karşıya kaldı.
Keyifli Dinlemeler!
1 Dec 2021
#04 | Afganistan’da ‘Soğuk Savaş’ etkileri: Sovyet işgali, Afgan Cihadı ve İç Savaş
“Soğuk Savaş, Afganistan’ı bir kez daha küresel rekabetin merkezine yerleştirirken, bugün bile etkileri devam eden büyük bir yıkımı da beraberinde getirdi. Afganistan’daki siyasi ve sosyal elitin çoğunluğu yurtdışına kaçtı, yerlerini silah ve parayı siyasi güçle harmanlayan savaş ağaları aldı. Ülkedeki altyapının neredeyse tamamı çöktü, geriye bugün dahi yeniden inşası tamamlanamayan yol ve köprüler, sulama kanalları, okul ve kamu binaları kaldı. Tarım ve var olan kısıtlı seviyedeki sanayileşme geri dönüşü olmayan bir tahribata uğradı. Nar, safran, üzüm, çam fıstığı gibi Afganistan’ın ihracatında önemli yere sahip tarımsal ürünlerin yerini, dünyanın yüzde 86’lık üretimini tek başına karşılayan Afgan afyonu aldı. Milyonlarca Afganın mülteci konumuna düşmesinin yanı sıra, milyonlarcasının da yurt içinde yerinden olması, ülkedeki çok sayıda neslin kaybedilmesine neden oldu ve Afganistan, komünist darbenin yaşandığı 1978’den bugüne dek bir daha toparlanamadı.”
Enis Malbat anlatıyor. Keyifli Dinlemeler!
17 Nov 2021
03 - Afganistan’da Modernleşme ve Solun Yükselişi
Programdan bir kesit:
“Davud Han’ın istifası ve onun dönemindeki politikaların terk edilmesi, Afganistan’ın iç ve dış politikasında hızlı bir değişim getirdi. Pakistan ile ticari sorunlar çözülürken, iç politikadaki değişimlerin anahtarı, 1964 anayasası ile şekillendi. Bugün Taliban’ın da anayasa olarak kabul ettiğini açıkladığı 1964 anayasası ülkenin dinini İslam olarak belirlerken, yalnızca Peştunları değil ülkede yaşayan tüm vatandaşları ‘Afgan’ olarak tanımladı. Basın özgürlüğü, toplanma ve örgütlenme hürriyeti gibi uygulamaları hayata geçiren anayasa, ülkede yeniden bir modernleşme alanı açarken, kadınların siyasi partilere katılımını ve eşit haklar için mücadelesini destekledi. 1964 anayasası aynı zamanda seküler hukukun üstünlüğünü tanıdı. Seçilmiş temsilcilerden oluşan ‘Wolesi Jirga’ isimli Parlamentonun varlığının yanında, yetkilerin yine büyük oranda Kral’da kaldığı Afganistan hükümeti, böylelikle monarşiden anayasal monarşiye geçmiş oldu.”
Keyifli Dinlemeler!
3 Nov 2021
#02 | Afganistan’ın tarihsel gelişim süreci
Nadir Şah’ın ölümünden sonra Peştunların geleneksel meclisi Loya Jirga tarafından lider seçilerek ‘Durr-i Duran’ (Tüm Zamanların İncisi, Şahı) unvanı verilen ve bu tarihten sonra Ahmed Şah Durrani olarak anılan Ahmed Şah, en büyük ortak noktaları Peştuca konuşmak olan bazı Peştun aşiretleri bir araya getirmiş ve 1747’de tarihteki ilk Afgan devletini kurmuştur. Ahmed Şah Durrani’nin topraklarını doğuda Delhi yakınlarına, batıda ise İran ortalarına dek genişlettiği koşullarda Afganistan, dünyanın en büyük İslam imparatorluklarından biri haline gelmişti. Artık bu tarihten sonra Ahmed Şah Durrani, Peştunları birleştirerek Afganistan’ı kurmuş olmasından dolayı “Ahmed Şah Baba” olarak anılacaktı.
Keyifli Dinlemeler
19 Oct 2021
#01 | Taliban’ın ilk resmi Türkiye ziyareti
Türkiye, Afganistan’dan gelebilecek muhtemel bir göç akınını engelleyebilmek adına ‘sorunu yerinde çözme’ politikasına devam edecek. Bunun için Taliban yönetimine çeşitli telkinlerde bulunan Ankara, bir yandan da Afganistan’a insani yardımlarını sürdürmeyi planlıyor. Ancak Türkiye’nin ‘kapsayıcı hükümet’ ve ‘insan haklarına riayet’ gibi konularda yaptığı telkinlerin Taliban’da ne derece etki yaratacağı şüpheli.
13 Oct 2021
#00 | Fragman
Enise Malbat iki haftada bir Asya'nın kalbi Afganistan'a dair analiz ve öngörüleri ile Podcaster App'te
Host of AfganistanPod?
Claim your podcast to manage its listing and keep your show details accurate.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.