Een serie vertragende gesprekken over welke verantwoordelijkheid de snelle ontwikkelingen van generatieve AI aan de leraar én het onderwijs vraagt.
De ontwikkelingen rondom AI gaan erg snel. In deze serie verkennen we wat AI vraagt van het onderwijs. We moeten hier wat mee! Maar welke verantwoordelijkheid heb je dan?
Stichting NIVOZ sterkt leraren, schoolleiders, opleiders en bestuurders in hun pedagogische opdracht. Deze serie sterkt hen om oriëntatie te geven in dit complexe vraagstuk.
Rob Kickert, Eva Vesseur, Wouter Modderkolk en Jan Jaap Hubeek nemen je mee in deze vertraging in versnellende tijden.
AI is niet het probleem. AI is de spiegel.
In gesprek met Barend Last en Remco Pijpers.
Remco Pijpers en Barend Last zijn het niet altijd eens. Ze botsen soms publiekelijk op LinkedIn over AI in onderwijs. En juist omdat ze dat weten, vroegen ze Jan Jaap Hubeek om hun perspectieven te bevragen, te verdiepen en te verbinden.
In dit gesprek gaat het over inhoudelijke polarisatie, niet als probleem, maar als noodzaak. Want het debat over AI in het onderwijs heeft verscherping nodig.
Barend Last, groep 3-leerkracht en onderwijsdenker, stelt een ongemakkelijke vraag: wat als AI niet het probleem is, maar de spiegel? Door de bril van AI komen weeffouten in het onderwijs aan het licht die er al lang waren: de manier waarop kinderen worden gerangschikt, hoe methoden en lokaalinrichting het onderwijs sturen - maar waar we opvallend weinig over spreken.
Remco Pijpers, mediawijsheidsexpert en promovendus aan de VU, richt de blik op de omgeving waarin scholen opereren. De macht van Big Tech neemt toe. Scholen zijn technisch en systemisch overgenomen door Chromebooks en Microsoft-omgevingen, en het onderwijs geeft daar weinig tegenwicht aan. Remco roept op tot verzet - waarmee hij debat bedoelt, onderzoek en het stellen van kritische vragen. Want techniek is niet neutraal.
Samen vinden ze elkaar in: het onderwijs begint bij visie. Daarna pas de inrichtingsvraag. Wie bij de techniek begint en van daaruit terugredeneert naar doelen, loopt fundamenteel risico.
Barend Last is leraar in het basisonderwijs en onderwijskundig denker. Hij schrijft en spreekt over de pedagogische en didactische uitdagingen van het hedendaagse onderwijs.
Remco Pijpers is expert mediawijsheid bij Kennisnet en doet promotieonderzoek aan de VU naar de rol van technologie in de onderwijspraktijk.
21 Sept 2025
#36 Nadia Remmerswaal bouwt aan AI in het MBO: 'De mens blijft centraal'
In deze aflevering van AI, het pedagogisch appel spreekt Jan-Jaap Hubeek met Nadia Remmerswaal, programmamanager van het Mondriaal eduprogramma bij ROC Mondriaan in Den Haag. Vanuit haar unieke achtergrond als bouwkundige ingenieur én docent aan de TU Delft, verkent Nadia hoe AI het middelbaar beroepsonderwijs kan ondersteunen zonder de menselijke kern te verliezen.
Nadia Remmerswaal is programmamanager AI bij ROC Mondriaan, waar ze samen met haar collega Nigel Steenis werkt aan de vragenstuurde en verantwoorde inzet van AI in het onderwijs. Met een achtergrond als bouwkundige ingenieur en ervaring als docent aan de faculteit Architectuur van de TU Delft, brengt ze een unieke combinatie van technische kennis, veranderkundige expertise en pedagogische visie samen. Ze geeft daar een innovatiecursus in building engineering en ervoer de impact van AI op haar eigen onderwijs toen ChatGPT opkwam.
Kernboodschap
Nadia's verhaal laat zien dat verantwoorde AI-implementatie in het onderwijs mogelijk is, mits je de juiste vragen blijft stellen: dient het de student, ondersteunt het de docent, en behoudt het de menselijke kern van leren? Voor het MBO betekent dit vooral: investeren in wat AI niet kan - het praktische, het lichamelijke, het verbindende.
Hoofdlijnen van het gesprek
Het MBO als unieke leeromgeving Nadia legt uit waarom het MBO een bijzondere positie inneemt in het AI-landschap. Waar universiteiten en hbo's vooral tekstproductie zien veranderen, draait het MBO om praktische vaardigheden en handelingsgerichtheid - precies die aspecten waar AI (nog) niet sterk in is.
AI als ondersteunende kracht De kern van haar benadering: AI moet docenten ondersteunen, niet vervangen. Door administratieve lasten weg te nemen, kunnen docenten zich richten op wat echt belangrijk is: de mensgerichte begeleiding van studenten.
Ethische vraagstukken in de praktijk Via concrete voorbeelden - zoals het opnemen van studentgesprekken - toont Nadia hoe technische mogelijkheden botsen met ethische overwegingen. Niet alles wat kan, hoeft ook te moeten.
Studenten aan het woord Tijdens haar speurtocht langs alle 24 scholen van ROC Mondriaan sprak Nadia uitgebreid met studenten. Hun inzichten over AI-gebruik blijken verrassend genuanceerd en zelfbewust.
Plagiaat en procesgerichte beoordeling ROC Mondriaan maakte de radicale keuze om plagiaatdetectie af te schaffen. In plaats daarvan verschuift de focus naar procesbegeleiding - een fundamentele verschuiving in onderwijsdenken.
Duurzaamheid en bewustwording Ook de ecologische impact van AI komt aan bod. Hoe ga je als onderwijsinstelling om met het energieverbruik van deze technologie?
De menselijke factor centraal Uiteindelijk draait alles om de vraag: hoe houden we de menselijke verbinding centraal terwijl we de voordelen van AI benutten?
Meer informatie
Bekijk de video: MondriAI Talkshow – AI in het onderwijs: https://www.youtube.com/watch?v=mYYpcBgnEDQ (https://www.youtube.com/watch?v=mYYpcBgnEDQ)
Deze podcast is een productie van Stichting NIVOZ. Meer afleveringen van "AI, het pedagogisch appel" en andere onderwijsinhoud vind je op nivoz.nl/podcast (https://nivoz.nl/podcast)
Opgenomen op locatie bij ROC Mondriaan, Legewaterplein, Den Haag
19 Aug 2025
#35 Felienne Hermans over Pedagogische weerbaarheid in tijden van AI
Wat betekent het om een mens te zijn in tijden van digitalisering en AI?
In deze aflevering gaat Jan Jaap Hubeek in gesprek met Felienne Hermans, hoogleraar didactiek van de informatica aan de VU, docent informatica op de Openbare Scholengemeenschap Bijlmer, columnist bij de Volkskrant én wekelijks te horen bij BNR Radio.
Hermans pleit voor pedagogische weerbaarheid: durven weigeren wat geen waarde toevoegt, zoals administratieve lasten en technologie die eerder vervreemdt dan verbindt. Ze introduceert daarbij het krachtige idee van een punctualiteitsnakijkstaking – een oproep aan leraren om niet langer de last van overmatige administratie te dragen, maar te kiezen voor het pedagogisch wezenlijke.
💡 “Stop met technologie die ons geen waarde geeft – ook dat digibord trek ik daar onder. Weg met die onzin.” - Feliene Hermans
Een aflevering over de kracht van maken, weerstand bieden, en het belang van pedagogische keuzes in een tijd van technologische verleiding.
Abonneer je op de nieuwsbrief:Felienne Hermans’ nieuwsbrief: https://www.felienne.com/nl/nieuwsbrief
🔗 Bronnen & verwijzingen uit het gesprek:
Peter Naur – Programming as Theory Building: https://pages.cs.wisc.edu/~remzi/Naur.pdf
Madhumita Murgia – In de schaduw van AI. Leven in een algoritmische tijd
Alex Hanna & Emily M. Bender – The AI Con. How to Fight Big Tech’s Hype and Create the Future We Want
Podcast – Mystery AI Hype Theater 3000: https://open.spotify.com/show/0aPNkMLxexiYJxSGum2J4V?si=5c591ff1b9a84a0a
Philippe Meirieu – De plicht om weerstand te bieden
Philippe Meirieu – Frankenstein
Brian Merchant – Blood in the Machine. The Origins of the Rebellion Against Big Tech
Kate Crawford – The Atlas of AI
Lees ook het NIVOZ-artikel: De pedagogische weerbaarheid van Felienne Hermans – laten we stoppen met administratieve taken die geen pedagogische waarde hebben (https://nivoz.nl/nl/de-pedagogische-weerbaarheid-van-felienne-hermans-laten-we-stoppen-met-administratieve-taken-die-geen-pedagogische-waarde-hebben).
Who has been a guest on AI: Het Pedagogisch Appèl
Names identified in recent episode analyses. Showing up to five guests.
Johannes Kronenberg
Jan Jaap Hubeek
Richard Hulsebos
Barend Last
Reach and audience
Public platform figures. Ratings count people who left a rating, not total listeners.
YouTube views
8,280
Score snapshot 15 Sept 2025
Podcast Authority Score: 41 / 100
A composite of feed quality, social presence, YouTube performance and engagement. Read the methodology.
Quality
54
Social presence
0
YouTube
68
Engagement
0
Contact AI: Het Pedagogisch Appèl
Guest appearances
Books guests
Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.
Questions about AI: Het Pedagogisch Appèl
Who hosts AI: Het Pedagogisch Appèl?
Wouter Modderkolk host the show. Published by Stichting Nivoz.
How often do new episodes come out?
The show publishes weekly, based on its RSS feed.
Does AI: Het Pedagogisch Appèl take guests?
Yes. Guests have been identified in episode analyses.
Host of AI: Het Pedagogisch Appèl?
Claim your podcast to manage its listing and keep your show details accurate.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.
Explore this show Podcast research with Pod Engine
