Een Nederlands meisje van 22 dat kampbewaakster wordt in Auschwitz. En ze is niet de enige. Wat hebben deze vrouwen gedaan, wat vertelden ze hun kinderen en hoe kijken de slachtoffers van nu naar de daders van toen?
25.000 Nederlanders zijn in de Tweede Wereldoorlog bij de Waffen SS. 24 worden bewaker van vernietigingskamp Auschwitz. Onder hen zijn negen vrouwen. Wie waren die vrouwen? Waarom gingen ze naar Auschwitz? En wat hebben ze daar gedaan? In de podcastserie ‘De Nederlandse bewaaksters van Auschwitz’ van AVROTROS en NPO Radio 1 gaan historisch onderzoeker Stijn Reurs en EenVandaag-verslaggever Harm van Atteveld op zoek naar het verhaal achter de namen die opduiken uit het Centraal Archief Bijzondere Rechtspleging in Den Haag.
De vrouwen om wie het gaat blijken allemaal overleden, maar van enkele van deze vrouwen speuren de podcastmakers de kinderen op. Wat weten zij over het verleden van hun moeder? En hoe oordelen zij over het verleden van hun moeder? De gesprekken met de nazaten van de voormalige Aufseherinnen, de zoektocht van Reurs en Van Atteveld, het levensverhaal van de bewaaksters én de verhalen van de overlevenden van Auschwitz nemen de luisteraar mee naar een duister verleden dat doorwerkt tot de dag van vandaag.
Research, redactie, productie en presentatie: Harm van Atteveld en Stijn Reurs
Montage, sound design en redactionele adviezen: Alex van der Lugt
Vertelstem: Chiara Tissen
Additionele redactie: Anne Hurenkamp
Productie en coördinatie: Wibo Dijksma
Eindredactie AVROTROS / NPO Radio 1: Bas Altena
Stel, je luistert naar een podcast en beseft: "Ik ben niet de enige". Het overkomt de zoon van Ria Jorink als hij 'De Nederlandse bewaaksters van Auschwitz' hoort.
In deze extra aflevering ontmoet hij de man wiens verbijstering hij zo herkent. Ook vertelt hij zijn eigen verhaal over de schokkende ontdekkingen die hij deed over zijn moeder Ria, vader én tante.
18 Apr 2025
Extra aflevering op 2 mei
Na de dood van zijn moeder Ria ontdekt haar zoon wat ze een leven lang verzweeg. Als hij deze podcast heeft gehoord, besluit hij zijn verhaal te doen in een extra aflevering van 'De Nederlandse bewaaksters van Auschwitz'. Te beluisteren vanaf 2 mei.
27 Jan 2025
#6 - De Erfenis
Nazi-Duitsland stort ineen, de oorlog is ten einde. De Nederlandse Auschwitz-bewaaksters slaan op de vlucht. Welke straf hangt hen uiteindelijk boven het hoofd? En hoe ga je als kind om met de ongemakkelijke waarheid over je moeder?
20 Jan 2025
#5 - In shock
Nooit sprak Wilhelmina over de oorlog. Ook niet met haar eigen kinderen. Hoe is het om opgevoed te worden door een moeder met een duister verleden? En hoe reageer je als volstrekt onbekenden na haar overlijden vertellen dat ze kampbewaakster was in Auschwitz?
13 Jan 2025
#4 - Zwijgplicht
Alle bewaaksters ondertekenen maandelijks een document waarin ze beloven te zwijgen over wat er zich afspeelt in Auschwitz. Ook kampbewaakster Theodora houdt haar mond over de gruwelen in het vernietigingskamp. Zelfs als ze op verlof mag naar familie in Nederland.
Theodora’s kleinkinderen vertellen hoe haar zwijgen nog generaties doordreunt in de familie.
6 Jan 2025
#3 - Verliefd op de vijand
De 18-jarige Wilhelmina uit Den Bosch wordt smoorverliefd op een vier jaar oudere Duitse SS'er. Het markeert het begin van een carrière als kampbewaakster.
Haar zoon onthult hoe na de oorlog de liefde opnieuw een opmerkelijke wending geeft aan het leven van Wilhelmina.
30 Dec 2024
#2 - Waarom?
De 21-jarige Adriana uit Haarlem laat op 1 mei 1943 onbekommerd haar hondje uit in de duinen bij Bloemendaal. Omdat dit na de ingestelde spertijd gebeurt, wordt ze gearresteerd en als gevangene overgebracht naar kamp Vught.
Nog geen jaar later is ze bewaakster in Auschwitz. Waarom? En hoe reageert haar zoon als hij wordt geconfronteerd met het oorlogsverleden van zijn moeder?
De volledige serie al in z'n geheel beluisteren? Download de NPO Luister app.
30 Dec 2024
#1 - Een Nieuwe Orde
Nadat Nederland in mei 1940 door de Nazi's wordt bezet, is de NSB al snel de enige toegestane politieke partij. De beweging ziet daarna een enorme toeloop aan leden, die spottend 'Meikevers' worden genoemd. De SS opent op haar beurt in verschillende steden wervingsbureau's. Het aantal aanmeldingen is buitengewoon hoog.
Hoe kan het dat in geen enkel ander West-Europees land de aantrekkingskracht van de SS zo groot is als in Nederland? En waarom solliciteert de 19-jarige Jacoba als bewaakster in kamp Vught?
De volledige serie al in z'n geheel beluisteren? Download de NPO Luister app.
29 Nov 2024
Vanaf 30 december: De Nederlandse bewaaksters van Auschwitz
Historical researcher Stijn Reurs and EenVandaag reporter Harm van Atteveld delve into the stories of nine Dutch women who served as guards at Auschwitz, uncovering their motivations, actions, and impact on their descendants and victims.
Reach and audience
Public platform figures. Ratings count people who left a rating, not total listeners.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.
Explore this show Podcast research with Pod Engine
