Әдеби терапия

About Әдеби терапия

"Әдеби терапия" қазақ әдебиеті мен кино туындыларға ғылыми тұрғыда талдау жасауға бағытталған. Ата-бабамыздан келе жатқан қоғамдық "травманы" әдеби терапиямен емдейік.

Publisher

Еркежан Арын, Үміт Нұрғали

Category

fiction · society & culture · tv & film

Language

kk

Explicit

No

First episode

4 Oct 2023

Latest episode

29 Mar 2024

Latest episodes

6 episodes in the feed.

1. 

   29 Mar 2024

   Перизат Мырзахмет: Қазақтарды қазақша оқысаң ғана түсінесің | Әдеби терапия

   Шығарылымда продюсер, сценарист, журналист Перизат Мырзахметпен бірге қазақ және әлем әдебиеті, әдебиеттегі әйел образы, Д.Исабековтың "Қарғын" романы туралы әңгіме қозғалды. Тайм-код: 00:00 Анонс 01:28 Тизер 01:48 Басталуы 02:15 Бүгін әдебиет туралы сөйлесеміз 06:43 Заманауи бестселлер бар ма? 07:55 Д.Исабеков "Қарғын" 09:15 М.Мағауин "Көкмұнар" 09:50 "Оқырманға сондай әлемді аша алғаныма қуанамын" 11:00 М.Омар "Мед и немного полыни" 12:06 Кітап - терапия 12:36 Ш.Стрейд "Дикая. Опасное путешествие как способ обрести себя" 13:23 Әрбір қазақ әйелі бір-бір кітап жазуға лайықты 14:15 Қазақ әдебиетінде жарнама аз 15:20 Мен "Қарғынды" 34 рет оқыдым 19:30 Біздің әңгімеміз тамақтың арасында қалып қойып жатады 21:23 Жасын - нарцист 23:41 Маған бір оқырман жаза беретін... 25:50 Бағила Жасынның отбасылы екенін біле тұра неге ондай қадамға барды? 27:26 Жақсы көру деген - әр күн сайын сені таңдау 30:50 Әртүрлі реңктегі махаббат 32:45 Сәргел- Жасынның антиподы 35:40 Малика - орта статистикалық қазақ әйелі 38:34 Әкенің абыройы - қызын қорғау 40:14 Үйлену - өмірдің соңы емес 41:55 Д.Исабеков әйелдерді басқа қырынан ашады 42:45 Д.Исабеков "Өкпек жолаушы" 43:28 Д.Исабеков "Сүйекші" 44:51 Д.Исабеков "Әпке", қоғамда неге "әпкелер" көп 52:00 Бала ересек позициясына шығып кетпеуі тиіс 57:06 Әдебиеттегі әйел образы ашылмаған 57:50 қазақ жазушысы Алтыншаш Жағанова 59:05 Т.Вестовер "Ученица" (Educated) 59:59 орыс жазушысы Гузель Яхина 1:00:09 түрік жазушысы Элиф Шафак 1:01:05 Э.Шафак "Стамбульский бастард" 1:01:50 З.Ливанели "Счастье" 1:03:00 Э.Шафак "10 минут 38 секунд в этом странном мире" 1:04:45 Зорлық-зомбылық көрген қыздар 1:07:38 жігіттер: "біз қыздарды бақытты қылып жүрміз деп ойладық" 1:08:34 "Биле, Қазақстан"-ға қатысқан жігіттің оқиғасы 1:11:08 "Мені күнде зорлайды" 1:12:32 Әдебиеттегі ер адамның образы 1:13:55 Д.Исабеков "Дермене" 1:14:07 О.Бөкей "Атау кере", "Ұйқым келмейді", "Қар қызы" 1:14:35 Ер адамдар арасында көзі ашықтар көбейді 1:18:00 role-model 1:19:30 Абай туралы ой-талқы 1:22:18 Неге М.Әуезов эпопея жазып тұрып, Нобель алмады? 1:23:15 М.Әуезов "Қараш-қараш оқиғасы", "Оқыған азамат" 1:23:49 Шәкәрім Құдайбердіұлы 1:25:00 Мұхтар Мағауин 1:26:01 male gaze: "Әйел бақыты туралы жазған еркектер көп екен" 1:27:58 Толғақты Қобыландының Тайбурылымен сипаттағам 1:28:58 Қыздар оқу керек, жазу керек 1:31:55 С.Елубай "Ақбоз үй" 1:32:10 Заманды тану 1:33:05 Қазақты қазақша оқысаң ғана түсінесің 1:34:33 Ұлттық терапия

2. 

   21 Feb 2024

   "Махаббат, қызық мол жылдар": махаббат майданы, үзіліп жалғанған жолдар, ер мен әйел, құндылықтар

   00:00 Тизер 00:20 Басталуы 01:04 Ербол қандай кейіпкер? 02:55 Әйел затының қадірін биіктеткен бірден-бір шығарма 04:20 Романдағы детальдардың көп болуы 05:17 Сәлиманы неге ұстап қалмады? 06:56 Неге қыздардың бәрі Меңтай сияқты болмайды? 09:00 Зәйкүл мінезділерді қазіргі заман ұнатады 09:35 Екеуі де махаббат іздеп келді 10:07 Бір көргеннен ғашық болу 12:07 Роман тек махаббат туралы емес 12:36 Ерболдың Меңтайға сезім білдіруі 13:50 Қыздың «жоқ» дегені – «иә» дегені 15:30 Уәде - Құдай сөзі 17:40 Жағдайға кім кінәлі? 19:48 Ер кісі үшін «серт» - өте қымбат нәрсе 21:38 Тұмажанның самоценкасы тым төмен бе әлде нарцисстік қасиет байқала ма? 24:09 Уәдені бұза салу оңай 24:45 Ербол сияқты жігіт біздің арамызда жоқтың қасы 25:40 Нәпсіқұмарлық 27:58 Соғыс, репрессия жылдарында біз мықты интеллектерімізден айырылып қалдық 34:05 Кеңес әскерлерінің Берлинді тонауы, Ерболдың шын қазақылығы мен тәрбиесі осы тұста көрініс табуы 36:10 Зайкүл – өзінің не қалайтынын білетін қыз 41:30 Ербол Меңтайды осы қалпымен қабыл етуі 45:00 Қоғамда не маңызды: тәндік мақсат па, адами құндылық па? 48:27 Меңтайды неге өлтірдіңіз? 52:32 «Махаббатқа қиянат жасағым келмеді» 54:45 Заман мен Тана махаббатындағы адалдық 58:55 Махаббат туралы философия 1:07:26 Бұл роман оқырманға не береді?

3. 

   30 Jan 2024

   Адам ішіндегі "Гауһартас"

   Бүгінгі шығарылымда жазушы, драматург Дулат Исабековтың танымал "Гауһар тас" повесіне әдеби талдау жасалды. Қонақта - дала заңын насихаттаушы Динара Уалина (@sikyrly_tan) Жоба авторлары: Еркежан Арын @erkezhan.aryn Үміт Нұрғали @um_nurlanovna Жобаның Instagram парақшасы: @adebi_therapy 00:00 Анонс 01:11 Тизер 01:31 Амандасу 02:13 Сюжеттің басталуы 03:15 Бір үйдің балалары – екі түрлі 03:41 Ыбыштың мінезі 06:16 Ыбыш ішіндегі адамды өлтіріп тастаған 07:44 Әке образы 08:58 Махаббат көрсету – әлсіздік 10:48 «Үлкендер әңгімесіне араласуға болмайды» 11:58 Ыбыштың үйленуге келісуі 13:23 Қайыркеннің өз жеңгесінің бетін ашуы 14:41 Сендер мәдениеттен жұрдай екенсіңдер! 18:03 Салтанат – өмірге ғашық жан 18:52 Ыбыштың отбасы жайлы түсінігі 21:00 «Бақытты қолдан жасап алам...» 21:45 Жазушының екі түрлі әлемді сипаттауы 23:33 Бала психологиясы анасының эмоциясымен байланысты 24:30 Тұңғыш балалар күйі 30:05 Біз – қазір көп нәрсені білетін оқырманбыз 31:18 Салатанаттың жан қалауына еріп кетуі 33:46 Қайыркен: «Атты жарып өлтірем» 33:55 «Өзінің әйелі, өзі біледі» 37:16 Салтанат пен енесі арасындағы сыйластық 38:38 Анасы да – Салтанат типтес кейіпкер 39:45 Ыбыштың ұрғанынан кейін Салатанаттың жабылуы 42:10 Күйеуі мен әйелі бір-біріне ұқсап кетеді 42:56 Ғылыми дерек: Әйел адамның қанша еркегі болғанын білуге болады 44:12 «Біз әлі де екі түрлі әлембіз, бірақ ортақ тұстарымыз көбейді» 46:08 Махаббат деген не? 48:24 Кітап фантазияны дамытады 48:53 Салтанаттың өмірден озуы 49:16 Өз үйім, өз адамым деп қабылдау маңызды 51:10 «Балалық сезімдерге қайта оралдым» 52:40 "Әйел әлемінің әдемілігін дәлелдеу арқылы көп нәрсеге қол жеткіздім" 53:58 Салтанат таңдауды өзі жасады... 55:40 Салтанаттар мен Ыбыштар туралы ой 57:39 Ештеңе істемейміз, бірақ бір нәрсе тілейміз 59:26 Өзгермейтін адам болмайды 01:01:11 «Гауһар тас» атауындағы мән 01:02:31 Кітап оқу не береді? 01:06:04 Соңы

4. 

   1 Dec 2023

   Шолпанды күнәлі еткен не: қоғам ба, күйеуі ме әлде бала ма? | Мағжан Жұмабаев | Әдеби терапия

   Бүгінгі шығарылымда ақын Мағжан Жұмабаевтың бізге жеткен жалғыз прозалық туындысы - "Шолпанның күнәсі" әңгімесіне әдеби талдау жасаймыз. Талқыланған мәселелер: "Мен Мағжанды европалығы үшін сүйемін" Шолпан қандай әйел? Шолпан - Child free болуды неге таңдады? Шолпан - эгоист Сәрсенбай - оның бүкіл әлемі Бала оларды бақытты ететін обьект Қоғам болып шешілетін мәселе Пірадар келін Жеңгенің бір саны қайнынінікі... Ойнас қыл да, ұл тап Әзімбайды өзі "таңдап" алуы Сәрсенбай бар жайды біле тұра үнсіз қалуы Ер мен әйел арасындағы коммуникацияның жоқтығы үлкен пробоемаға әкелуі мүмкін Баланы өмір мәні деп қарау, Құдайдан жоғары дәрежеге көтеру - дұрыс емес "Мақұлықтар әлемі" Шолпанның төсекте ұсталып қалуы Шариғат бойынша әйелді тазалау Шолпанның өлімі - қоғамның мойнында Опасыздықты Сәрсенбай жасағанда не болар еді? "Мен де Шолпанды жек көруші едім" "Шолпанның күнәсі" - Мағжандық символизм Шолпан өлімге саналы түрде дайын болды Қазіргі психологиялық техникаларды Мағжан 100 жыл бұрын көрсетіп кеткен Жыныстық қатынас - ұят, халал болған күйеумен бір төсекте жату - жаман нәрсе Қыз баланың жеке шекарасы Ұлға қыздан дистанция ұстауды үйретпейміз "Сені келін қып аламыз деп шештік" Жар іздейсің бе, әлде ата-анаңның қолын ұзартатын күтуші ме? Қыз баланың өмірін қоғам шешеді Қайын жұрт әйелде болмайды Бүгінгі қазақ қоғамының бейнесі #МағжанЖұмабаев #МағжанЖұмабаев130жыл #Шолпанныңкүнәсі

5. 

   6 Oct 2023

   Бүгінгі Қожаларға не істеу керек?

   “Менің атым - Қожа”: сепарация, баланың жеке шекараны білмеуі, травма отвергнутого, суицид | Эльвира Ерғалина | Үміт Әнес | Әдеби терапия Қонақта сарапшы психолог маман Эльвира Ерғалина @elvira.ergalina мен PhD доктор, ғалым Үміт Әнеспен бірге балалар әдебиетінің бәйтерегі Б.Соқпақбаевтың "Менің атым - Қожа" повесіне әдеби, психологиялық және кино талдау жасаймыз. Талқыланған мәселелер: Талдау не үшін керек? Қожа қандай бала? Бала психикасындағы табиғи процесс Баланы қоғаммен байланыстыратын - әке Қожаның ең қауіпті проблемасы - жеке шекараны білмейді Әкенің рөлі: ана мен баланы ажырату Қазіргі ұлдарда да кездесетін нәрсе Психолог-маман Қожа мен Жантасқа сипаттама берді Жанардың кейіпкері - role model ма? Кеңестік жүйе баланы қатты сындырған Әдебиет, кинодағы теріс насихаттау Бала өмірге бәрін біліп келеді Қожаға авторитет адам керек болды Сұлтан - өз қалпын сындырмаған образ Үйде заңды әке қабылдайды Әкемен қатынас қиын болса - ананың ықпалынан Миллат - сол кездегі қазақ әйелінің ашық көрінісі Әжесінің шексіз махаббаты Психологияда ата-анамен проработка не үшін керек? Неге фильмде кітаптағы Майқанованың идеал образы көрсетілмеген? Балалардың Қожаға жасаған соты - психотравма Қожа балалығын дұрыс өткеріп жатқан жоқ "Бүкіл әлем менің өмір сүруіме қарсы!" Бала анасына бәрі бір көмектесе алмайды "Анамның бүкіл бақытсыздығына мен кінәлімін" Бүгінгі Қожалар және олардың ата-аналары не істеу керек? Психологтан лайфхак Болашаққа үлес

6. 

   4 Oct 2023

   Ақбілектегі виктимблейминг

   Алғашқы шығарылымда Ж.Аймауытовтың "Ақбілек" романындағы қоғамдық буллинг, Ақбілектің трансформациясы тақырыптарын жан-жақты талдап, ашуға тырысады. Талқыланған мәселелері: Ақбілектің сұлулығы Ауылға күтпеген жерден “қонақтардың” келуі Бекболат - типичный казахский парень 100 жылда өзгермеген қоғамдық сана "Ана образын былай батыр етіп ешкім көрсете алмаған" Қазақтар о кезде ішіп-жеп қана демалған Офицердің ойы автордың ішкі жан дүниесін көрсетеді Оқырман кейіпкерлерді тек жағымды не жағымсыз деп қабылдап үйренген Мұқаштың “детский травмасы” Ақбілектің өз-өзінен жиіркенуі "Мені де жыланнан құтқарып алса екен" Қоғамдық буллинг, victim blaming Әкесі қызын қорғай алмады Ақбілектің қайғысының шарықтау шегі Баланы автор не үшін аман қалдырды? Ақбілектің оқуға кетуі. Трансформациялануы Қазақ тәрбиесінде қыз баланы рамкаға тығып тастайды Қыз балаға оқып не керек? Заман оқығандікі

Contact Әдеби терапия

Guest appearances

Books guests

Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.