De wereld waarin wij leven is complex en lijkt steeds ingewikkelder te worden. Om hierin succesvol te kunnen (over)leven, moeten we deze wereld begrijpen. Maar hoe doen we dat eigenlijk? In deze wekelijkse podcast bespreken Prof.dr. Rolf Zwaan en Dr. Anita Eerland, allebei psychologen, deze belangrijke vraag aan de hand van alledaagse voorbeelden uit de politiek, sport, cultuur en wetenschap. Omdat Rolf en Anita met elkaar getrouwd zijn, voelt de podcast als een serie gesprekken aan de keukentafel, wat ze min of meer ook zijn.
De muziek is geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan
Hosted on Acast. See acast.com/privacy (https://acast.com/privacy) for more information.
Psychologen gaan er traditioneel van uit dat ons denken steunt op twee systemen: een snel, intuïtief systeem en een langzamer, meer rationeel systeem. In onze eerdere aflevering Kort door de bocht denken bespraken we die klassieke tweedeling.
Maar wat gebeurt er nu we het oplossen van problemen steeds vaker uitbesteden aan AI? Verandert dat niet alleen hoe we denken, maar ook hoe we over denken zélf moeten nadenken?
In deze – voorlopig laatste – aflevering van Drang naar Samenhang bespreken we recent onderzoek dat stelt dat redeneren met AI kan worden opgevat als een apart cognitief systeem. Dat systeem kan prestaties verbeteren — maar alleen wanneer de informatie die AI genereert klopt. En daar zit precies de spanning: controleren we AI eigenlijk voldoende, of is er soms sprake van wat onderzoekers cognitieve capitulatie noemen — het kritiekloos overnemen van AI-antwoorden?
Een gesprek over denken, vertrouwen, autonomie, en de vraag wat er gebeurt wanneer redeneren deels buiten onszelf komt te liggen.
Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland
Muziek: geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan
Bron
Shaw, S. D., & Nave, G. (2026). Thinking—Fast, Slow, and Artificial: How AI Is Reshaping Human Reasoning and the Rise of Cognitive Surrender. The Wharton School Research Paper. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.6097646 (http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.6097646)
In deze aflevering verwijzen we naar onze eerdere aflevering Kort door de bocht denken (11). Een compleet overzicht van alle thema’s en afleveringen vind je op Rolfs Nederlandse blog. De samenvatting van deze aflevering wordt daar binnenkort ook geplaatst.
Volg Rolf op Craving Coherence voor Engelstalige posts, ook over onderwerpen buiten de podcast. En luister vanaf 27 april naar Rolfs nieuwe Engelstalige podcast Research as it Happens, over ons grootschalige internationale onderzoeksproject — waarover we ook aflevering 139 maakten.
Hosted on Acast. See acast.com/privacy (https://acast.com/privacy) for more information.
24 Mar 2026
#149 Waarom we van uitdagingen houden
Een marathon lopen, een maand geen alcohol drinken, of een roman schrijven. We gaan in ons leven heel wat uitdagingen aan, maar waarom eigenlijk? Hoe kunnen we de drang naar uitdagingen verklaren? En wat maakt een goede uitdaging? Je hoort het in deze aflevering van Drang naar Samenhang, waarin we ook vertellen over een van onze eigen recente uitdagingen, de Tongariro Alpine Crossing.
Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland
Muziek geschreven en gespeeld door Rolf Zwaan
In deze aflevering refereren we aan de eerdere afleveringen Buiten je comfortzone (138) en Auto-ongelukken, misinformatie en replicatie (139). Een compleet overzicht met alle thema’s uit de podcast en de bijbehorende afleveringen vind je hier (https://rolfzwaan.blogspot.com/2023/02/themas-van-de-podcast.html) op Rolfs Nederlandse blog. De samenvatting van deze aflevering wordt binnenkort gepost. Volg Rolf op Craving Coherence (https://rolfzwaan.substack.com/) voor Engelstalige posts - over meer dan de onderwerpen uit de podcast.
Hosted on Acast. See acast.com/privacy (https://acast.com/privacy) for more information.
8 Mar 2026
#148 Is het erg als de mens uitsterft? (Herhaling)
Terwijl de wetenschap de vraag probeert te beantwoorden of de mens met uitsterven wordt bedreigd, bespreken wij alvast vanuit een meer filosofisch perspectief of het uitsterven van de mens eigenlijk erg zou zijn. Hier zijn binnen de filosofie verschillende ideeën over die de revue zullen passeren. Ook bespreken we hoe er binnen de psychologie onderzoek naar dit onderwerp wordt gedaan. Toegegeven, het is niet het gezelligste onderwerp dat we ooit hebben behandeld, maar wel zeer interessant en aan het eind van de uitzending wordt er aardig gelachen.
Onderzoek: Dr. Anita Eerland, prof.dr. Rolf Zwaan
Presentatie: Rolf Zwaan & Anita Eerland
Muziek: Rolf Zwaan
Bronnen
Coleman, M. B., Caviola, L., Lewis, J., & Goodwin, G. (21 oktober 2023). How important is the end of humanity? Lay people prioritize extinction prevention but not above all other societal issues. https://doi.org/10.31234/osf.io/qn7k5 (https://doi.org/10.31234/osf.io/qn7k5)
Lambeets, K. (11 januari 2024). Universiteit past nieuwe campagne aan na kritiek van wetenschappers. VOX. https://www.voxweb.nl/nieuws/universiteit-past-nieuwe-campagne-aan-na-kritiek-van-wetenschappers (https://www.voxweb.nl/nieuws/universiteit-past-nieuwe-campagne-aan-na-kritiek-van-wetenschappers)
Torres, É.P. (2023, February 20). The ethics of human extinction. Aeon. https://aeon.co/essays/what-are-the-moral-implications-of-humanity-going-extinct (https://aeon.co/essays/what-are-the-moral-implications-of-humanity-going-extinct)
Een compleet overzicht met alle thema’s uit de podcast en de bijbehorende afleveringen is hier (https://rolfzwaan.blogspot.com/2023/02/themas-van-de-podcast.html) te vinden.
Hosted on Acast. See acast.com/privacy (https://acast.com/privacy) for more information.
Contact Drang naar Samenhang
Guest appearances
Books guests
Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.
Host of Drang naar Samenhang?
Claim your podcast to manage its listing and keep your show details accurate.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.
Explore this show Podcast research with Pod Engine
