Dzienniki świata wczorajszego

About Dzienniki świata wczorajszego

„Dzienniki świata wczorajszego” Kary Becker to podcast, w którym każdy odcinek jest podróżą w czasie do miejsc, gdzie historia spotyka się z legendą. Do kawiarni pełnych poetów, salonów artystów, nocnych klubów, w których rodziła się kultura i miast pulsujących nowymi ideami. To opowieści o zjawiskach i niezwykłych ludziach: buntownikach, muzykach, pisarzach, arystokratkach, geniuszach i skandalistach, którzy nadawali ton swoim epokom. Zaglądamy do modernistycznego Wiednia Klimta i Schielego, na Lazurowe Wybrzeże pełne artystów, do Harlemu w czasie jego kulturowego rozkwitu czy do legendarnego, nowojorskiego Studia 54, gdzie noc zdawała się nie mieć końca. Spotykamy też niezwykłe postaci: baronową jazzu Pannonikę Rothschild, buntowniczych poetów przeklętych, Almę Mahler, najsłynniejszą muzę Wiednia, czy Misię Sert, polską królową paryskich salonów. To podróże do świata bohemy, skandalu, wielkiej sztuki i wielkich osobowości. Do świata, który już minął, ale nie przestaje fascynować. Do świata wczorajszego. Zdjęcie okładkowe: Aleksandra Modrzejewska–Mitan Grafika: Karolina Żmijewska

Publisher

Kara Becker

Category

society & culture

Language

pl

Explicit

No

First episode

26 Mar 2026

Latest episode

3 Jul 2026

Latest episodes

8 episodes in the feed.

1. 

   3 Jul 2026

   Breton, Picasso, Magritte – w sercu surrealizmu zaangażowanego

   Paryż, 1924 rok. Powstaje manifest surrealizmu, który niebawem stanie się głosem oporu. Zapraszam na spacer po wystawie „Jesteś w sercu zmian. Surrealizm i antyfaszyzm” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Naszą podróż zaczniemy od paryskich kawiarni, gdzie André Breton marzył o rewolucji i kina na Montmartre, gdzie po raz pierwszy faszyzm i surrealizm stanęły naprzeciw siebie. Potem odwiedzimy Pragę i poznamy niezwykłą Toyen – jedną z najbardziej fascynujących postaci XX wieku. Zajrzymy do ogarniętej wojną domową Hiszpanii, gdzie spotkamy Kati Hornę i porozmawiamy z Picassem o „Guernice”, jednym z najważniejszych antywojennych obrazów w historii. Trafimy także do Niemiec z Lee Miller, fotografką, która przeszła drogę od surrealistycznej muzy i współpracownicy Man Raya do korespondentki wojennej dokumentującej upadek III Rzeszy. Zajrzymy też do Kairu i Meksyku. Będą z nami Max Ernst, René Magritte, Yves Tanguy, Claude Cahun, Leonora Carrington i wielu innych artystów i artystek. A Salvador Dalí? Ikona surrealizmu jest na tej wystawie wielkim nieobecnym. Dlaczego? Przekonajcie się sami! Materiał powstał we współpracy z Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie przy okazji wystawy „Jesteś w sercu zmian. Surrealizm i antyfaszyzm”, którą możecie oglądać do 10.01.2027

2. 

   19 Jun 2026

   Shakespeare and Company. Najsłynniejsza księgarnia Paryża

   Paryż. Rok 1919. Młoda Amerykanka Sylvia Beach otwiera niewielką księgarnię na lewym brzegu Sekwany. Nie przypuszcza jeszcze, że Shakespeare and Company stanie się jednym z najważniejszych miejsc w historii literatury. To tutaj swoje książki wypożyczał Ernest Hemingway, codziennie zaglądał Ezra Pound, a James Joyce znalazł osobę, która uwierzyła w jego najbardziej kontrowersyjne dzieło. Gdy wydawcy w Anglii i Ameryce odrzucali „Ulissesa”, Sylvia Beach postanowiła zaryzykować wszystko i wydać powieść, która na zawsze zmieniła literaturę XX wieku. W tym odcinku przenosimy się do Paryża lat 20., świata kawiarni Montparnasse'u, literackich sporów, artystycznej wolności i wielkich ambicji. Poznamy historię kobiety, bez której modernizm wyglądałby zupełnie inaczej, a także niezwykłe relacje łączące ją z Joyce’em, Hemingwayem, Fitzgeraldem i całym „straconym pokoleniem”. To opowieść o miejscu, które stało się domem dla największych pisarzy swojej epoki. Przygotowując odcinek korzystałam z następujących źródeł: Wywiad z Sylvią Beach (1962) https://www.youtube.com/watch?v=R1Zbw39MCm4 „Shakespeare and company”, S. Beach https://www.shakespeareandcompany.com/history?srsltid=AfmBOoonpFK-_O3qHSEcSOMkSUgrdv4Lhyvi5YFQ1CHWtqKpmWYm4DTn https://www.bbc.com/culture/article/20191119-shakespeare-and-co-how-a-paris-bookshop-became-a-legend https://www.princetonmagazine.com/sylvia-beachs-shakespeare-and-company/

3. 

   5 Jun 2026

   Surrealistyczny świat Franza Kafki

   Przed śmiercią Franz Kafka poprosił przyjaciela, Maxa Broda, o spalenie wszystkich rękopisów. Gdyby jego wola została spełniona, świat nigdy nie poznałby „Procesu”, „Zamku” ani „Przemiany”. Jak to możliwe, że człowiek pełen lęków, niepewności i poczucia wyobcowania stał się jednym z najważniejszych pisarzy XX wieku? W tym odcinku śledzimy jego losy – spacerujemy po ulicach starej Pragi, przyglądamy się burzliwym relacjom z kobietami i dominującym ojcem, analizujemy narodziny świata, który dziś nazywamy „kafkowskim”. PARTNER ODCINKA: Wydawnictwem W.A.B., wydawca książki Karoliny Wątroby „Przemiany. W poszukiwaniu Franza Kafki”; tłumaczenie: Kaja Gucio

4. 

   22 May 2026

   Truman Capote i jego słynny czarno–biały bal

   28 listopada 1966 roku. Jedna z najbardziej niezapomnianych nocy starego Nowego Jorku. Nocy, o której prasa rozpisuje się tygodniami – zanim jeszcze się odbędzie i długo po jej zakończeniu. Pod kryształowymi żyrandolami hotelu Plaza zbiera się kilkaset osób, które wydają się rządzić światem: milionerzy, aktorki, politycy, arystokraci, artyści. Wszyscy ubrani wyłącznie na czarno i biało. W maskach. Lista 540 gości staje się obiektem obsesji. Ludzie próbują się na nią dostać za wszelką cenę, zdarzają się próby przekupstwa, błagania, a nawet dramatyczne groźby.  Gospodarzem wieczoru jest człowiek niewysoki, ale wysokim głosie i olbrzymiej ambicji, legenda amerykańskiej literatury, autor „Śniadania u Tiffany’ego” – Truman Capote. Pisarz, który postanowił stworzyć bal doskonały. I być może nieświadomie zorganizował również pożegnanie starego świata elit. Co dokładnie działo się za drzwiami hotelu Plaza? Przekonajcie się sami! Przygotowując odcinek korzystałam z następujących źródeł: „Truman Capote”, Gerald Clarke / biografia „Kobiety Capotego. Śniadanie u Tiffany'ego, mroczne sekrety i zdrada w świecie glamour”, Laurence Leamer tł. N. Wiśniewska „Party of the Century The Fabulous Story of Truman Capote and His Black-and-white Ball”, Deborah Davis „Wysłuchane modlitwy, powieść nieukończona”, Truman Capote tł. K. Obłucki https://time.com/6692150/feud-capote-vs-the-swans-black-and-white-ball/ (https://time.com/6692150/feud-capote-vs-the-swans-black-and-white-ball/) https://www.vogue.com/slideshow/gloria-steinem-coverage-of-truman-capote-black-and-white-ball-1967 (https://www.vogue.com/slideshow/gloria-steinem-coverage-of-truman-capote-black-and-white-ball-1967) https://therake.com/us/stories/invitation-only-truman-capote-black-white-ball (https://therake.com/us/stories/invitation-only-truman-capote-black-white-ball) https://wwd.com/pop-culture/culture-news/feature/truman-capote-black-white-ball-1236153974/ (https://wwd.com/pop-culture/culture-news/feature/truman-capote-black-white-ball-1236153974/) https://www.youtube.com/watch?v=4LHTtJuF9i4 (https://www.youtube.com/watch?v=4LHTtJuF9i4)

5. 

   8 May 2026

   Wallis Simpson. Kobieta, dla której król oddał koronę

   Wallis Simpson była jedną z najbardziej kontrowersyjnych kobiet XX wieku. Dla jednych –wyrachowaną intrygantką, która uwiodła króla i doprowadziła do kryzysu monarchii. Dla innych – outsiderką, która weszła w świat, w którym nigdy nie miała prawa się znaleźć, płacąc przy tym wysoką cenę. Brytyjska prasa nazywała ją zagrożeniem dla korony, symbolem skandalu i „kobietą, która zabrała króla”. Od początku budziła skrajne emocje. Była pionkiem w politycznej grze a może tragiczną postacią uwikłaną w miłość, która wymknęła się spod kontroli? Wallis Simpson - ambitna manipulatorka, ofiara własnych decyzji, a może kobieta, która przypadkiem zmieniła historię? Kim tak naprawdę była „ta kobieta”? Przygotowując odcinek korzystałam z następujących źródeł: „Ta kobieta. Biografia Wallis Simpson”, Anne Sebba „Fashioning the Crown. A Story of Power, Conflict, and Couture”, Justine Picardie „King Edward VIII”,  Philip Ziegler Film dokumentalny „In Love With Wallis Simpson: The Real Reasons Edward VIII Abdicated | Royal Secrets | Real Royalty” Edward VIII and Wallis Simpson - Interview with Kenneth Harris (https://www.youtube.com/watch?v=I02fZDd-BBc&t=874s (https://www.youtube.com/watch?v=I02fZDd-BBc&t=874s)) Film dokumentalny „Wallis Simpson: The American Who Shook the Monarchy” https://www.vogue.pl/a/historia-wallis-simpson-zony-krola-edwarda-viii (https://www.vogue.pl/a/historia-wallis-simpson-zony-krola-edwarda-viii) https://www.theguardian.com/uk/2002/jun/29/research.monarchy (https://www.theguardian.com/uk/2002/jun/29/research.monarchy)

6. 

   24 Apr 2026

   Studio 54: nowojorska świątynia hedonizmu

   Studio 54. Świątynia disco, hedonizmu i niekończącej się zabawy. W tle Nowy Jork lat 70. — miasto pogrążone w kryzysie, niebezpieczne, na skraju bankructwa. Zapraszam do najsłynniejszego klubu w historii popkultury, w którym noc zdawała się nie mieć końca. Tylko tutaj można było zobaczyć, jak Bianca Jagger wjeżdża na parkiet na białym koniu albo zatańczyć obok Grace Jones, Halstona i Lizy Minnelli do muzyki wybranej przez Trumana Capotego. „Kluczem do sukcesu Studia 54 jest to, że przy drzwiach panuje dyktatura, a na parkiecie demokracja” — mówił stały bywalec, Andy Warhol. Tutaj każda noc jest spektaklem - raz jesteś w Disneylandzie, później w Wersalu Ludwika XVI. To opowieść o ekscesie, wolności i iluzji. O świecie, który trwał zaledwie 33 miesiące i który skończył się tak samo spektakularnie, jak się zaczął. Bo każda legenda ma swoją cenę. Przygotowując odcinek korzystałam z następujących źródeł: Reportaż: E! True Hollywood Story - Studio 54 „1978: Inside Iconic Disco Nightclub Studio 54” ITN Archive Artykuł „Studio 54: 10 Wild Stories From Club’s Debauched Heyday”, Rolling Stone autorstwa Jordana Runtagh „Studio 54: 'The best party of your life” BBC (https://www.bbc.com/news/magazine-17829308 (https://www.bbc.com/news/magazine-17829308)) „Inside the real Studio 54: Sex balconies! Liza Minnelli! No hats!” The Guardian (https://www.theguardian.com/film/2018/jun/18/studio-54-michael-jackson-liza-minnelli-steve-rubell (https://www.theguardian.com/film/2018/jun/18/studio-54-michael-jackson-liza-minnelli-steve-rubell)) „'It almost destroyed me': behind New York's greatest nightclub, Studio 54” The Guardian (https://www.theguardian.com/artanddesign/2020/mar/13/studio-54-exhibition-brooklyn-museum (https://www.theguardian.com/artanddesign/2020/mar/13/studio-54-exhibition-brooklyn-museum))

7. 

   10 Apr 2026

   Alma Mahler-Werfel: femme fatale, it–girl dawnego Wiednia

   Alma Mahler–Werfel. Ostatnia femme fatale świata wczorajszego, najbardziej uwodzicielska kobieta przełomu wieków, kolekcjonerka geniuszy. Muza, artystka o wyjątkowej urodzie i błyskotliwym umyśle. Jej pierwszy pocałunek: Gustav Klimt. Pierwszy mąż: wybitny kompozytor, Gustaw Mahler. Rozkochała w sobie księdza, a malarz Oskar Kokoschka – nie mogąc poradzić sobie z jej utratą – kazał stworzyć lalkę na jej podobieństwo, z którą chadzał do kawiarni i opery. Zapraszam do dawnego Wiednia. Dokładnie tego, o którym pisał Stefan Zweig. Wielkiej europejskiej metropolii. W jej centrum ona - bywalczyni salonów. Ta, której nazwisko jest na ustach wszystkich. Najbardziej legendarna wdowa XX wieku, artystka, która własny talent położyła na ołtarzu miłości. A może fascynacji? Przygotowując odcinek korzystałam z następujących źródeł: Film dokumentalny „Big Alma”, Susanne Freund https://www.newyorker.com/magazine/2025/02/10/the-aesthetic-empire-of-alma-mahler-werfel (https://www.newyorker.com/magazine/2025/02/10/the-aesthetic-empire-of-alma-mahler-werfel) „Witwe im Wahn: Das Leben der Alma Mahler-Werfel” Oliver Hilmes „Alma Mahler-Werfel” Astrid Seele

8. 

   26 Mar 2026

   Tajemnice Riwiery: bohema na Lazurowym Wybrzeżu

   Lazurowe Wybrzeże. Miejsce, które ukochała sobie dawna arystokracja, ale które w szalonych latach 20., bezpowrotnie zmieniła paryska bohema z młodymi Amerykanami na czele. Zapraszam na spotkanie z Ernestem Hemingwayem, Zeldą i F. Scottem Fitzgeraldem, Augustem Renoirem, Jeanem Cocteau, Pablem Picasso, a wcześniej z Oscarem Wildem, Królową Wiktorią (która pod dość słabą przykrywką przebijała się z Londynu nad lazurowe wody Francji) czy ikonami ekstrawagancji belle époque  – Baronową Beatrice Rotschild i wydawcą Jamesem Gordonem Bennettem. To tutaj odbyło się huczne przyjęcie z okazji końca świata,  Coco Chanel wybudowała willę za miliony, która skrywa niejedną tajemnicę i to tutaj znajduje się hotelowy basen, który 1949 roku został wypełniony wodą kolońską z okazji ślubu Rity Hayworth i Aly'ego Khana. Przygotowując odcinek korzystałam z następujących źródeł: Film dokumentalny „La Côte d'Azur au cinéma” ARTE „Once Upon a Time World: The Dark and Sparkling Story of the French Riviera”, Jonathan Mile „Chanel’s Riviera: Life, Love and the Struggle for Survival on the Cote d'Azur, 1930-1944” Anne De Courcy https://www.irishtimes.com/life-style/people/2025/11/30/oscar-wildes-forgotten-friend-who-nurtured-him-back-from-prison-life-on-the-french-riviera/ (https://www.irishtimes.com/life-style/people/2025/11/30/oscar-wildes-forgotten-friend-who-nurtured-him-back-from-prison-life-on-the-french-riviera/) Film dokumentalny „The Riviera: a history in pictures”, BBC FIlm dokumentalny „Une vague moderniste sur la Côte d’Azur”, ARTE France https://www.chanel.com/pl/about-chanel/la-pausa/

Reach and audience

Public platform figures. Ratings count people who left a rating, not total listeners.

Apple Podcasts (US)

5.0 / 5

1 ratings

Spotify

4.9 / 5

61 ratings