Echo's - verhalen uit vier eeuwen Groningse universiteit

About Echo's - verhalen uit vier eeuwen Groningse universiteit

Echo's is de historische podcast van UKrant.nl, het nieuwsmedium van de Rijksuniversiteit Groningen. Historica en journalist Christien Boomsma en wetenschapsjournalist Rob van der Wal laten je hierin kennismaken met fascinerende mensen en opmerkelijke verhalen uit meer ruim vier eeuwen geschiedenis van de Rijksuniversiteit Groningen. Van vervolgde Schotse studenten, die hun heil zochten in 17e-eeuws Groningen, tot een Russische spion, die een RUG-natuurkundige om zijn vinger wond. There is an English version of this podcast as well: https://open.spotify.com/show/6qsfuufwO5XaPSBivEFmjb

Publisher

Echo's - een podcast van UKrant

Category

history

Language

nl

Explicit

No

First episode

30 Apr 2025

Latest episode

29 Apr 2026

Latest episodes

16 episodes in the feed.

1. 

   29 Apr 2026

   16. De brand in het Academiegebouw

   Het Groningse Academiegebouw ziet eruit alsof het net zo oud is als de universiteit. Maar niets is minder waar. Het is zelfs al het dérde Academiegebouw, nadat het vorige door brand werd verwoest. ‘De brand in het Academiegebouw’ is de achtste en laatste aflevering van het tweede seizoen van de UKrant-podcast Echo’s. Christien Boomsma neemt je mee naar 1906, het jaar waarin schilders een dakgootbrandje onvoldoende blusten en het levenswerk van een hoogleraar opging in vlammen. ** Deze aflevering is onderzocht en geschreven door Christien Boomsma. Geluid en montage: Christien Boomsma. Extra stemmen van Ronald Mulder en Tom Wilcox. ** Shownotes: Deze aflevering is grotendeels gebaseerd op de bronnenuitgave van F.R.H. Smit en W.R.H. Koops, De Groninger Academiebrand. 30 augustus 1906 (Groningen 2006). In online krantenarchief Delpher zijn bovendien nog talloze verslagen van de brand te vinden. In de beeldbank van de Gemeente Groningen zijn nog foto’s te vinden van de situatie voor, na en tijdens de brand van 1906. Ervoor: https://hdl.handle.net/21.12105/c6de5016-4838-713a-64ed-c44569c6d631 (https://hdl.handle.net/21.12105/c6de5016-4838-713a-64ed-c44569c6d631) https://hdl.handle.net/21.12105/31c1be3e-a7a2-b5f7-a2b1-3189c4ef8d41 (https://hdl.handle.net/21.12105/31c1be3e-a7a2-b5f7-a2b1-3189c4ef8d41) https://hdl.handle.net/21.12105/e40848f7-22ca-42ed-e335-37faa2a7a60f (https://hdl.handle.net/21.12105/e40848f7-22ca-42ed-e335-37faa2a7a60f) https://hdl.handle.net/21.12105/9e922635-0ce6-3b58-52cc-b32d36c1d9ea Tijdens: https://hdl.handle.net/21.12105/48c23a35-ca41-c2e4-1144-54d377a25f4c (https://hdl.handle.net/21.12105/48c23a35-ca41-c2e4-1144-54d377a25f4c) https://hdl.handle.net/21.12105/51ed0622-c9c5-3179-d854-c59895eb872f (https://hdl.handle.net/21.12105/51ed0622-c9c5-3179-d854-c59895eb872f) Erna: https://hdl.handle.net/21.12105/c8398ba0-3410-7d57-ee4f-5844c1a6e685 (https://hdl.handle.net/21.12105/c8398ba0-3410-7d57-ee4f-5844c1a6e685) https://hdl.handle.net/21.12105/51ed0622-c9c5-3179-d854-c59895eb872f

2. 

   21 Apr 2026

   15. Schunnige liedjes

   Honderden jaren lang werden vergrijpen waar een student of hoogleraar bij betrokken waren, berecht door de eigen rechtbank van de universiteit. Maar wat als de rector magnficus en een student het met elkaar aan de stok krijgen? ‘Schunnige liedjes’, is de zevende aflevering van het tweede seizoen van de UKrant-podcast Echo’s. Christien Boomsma neemt je mee naar 1617, het jaar waarin rector Cornelis Pijnacker de strijd aanbindt met een student die obscene gedichten schrijft over zijn vrouw. Meer lezen? Kijk hier eens naar: Paul Brood, Gerard van Krieken, Jan Spoelder, De wijde wereld van Cornelis Pijnacker (1590 - 1645) (Amsterdam, 2018) A.C.J. de Vrankrijker, Vier eeuwen Nederlandsch studentenleven (1939) Van der Ven, F. A. J. (1995). Enige opmerkingen over de academierechtspraak te Groningen: Een geval van niet-exclusieve gelding van het stellige recht. Groninger Opmerkingen en Mededelingen, XII, 70-115. http://rjh.ub.rug.nl/grom

3. 

   14 Apr 2026

   14. De katten van Albert Szent Györgyi - Hoe Groningen een Nobelprijs misliep

   Briljant onderzoek doen is één ding. Het herkennen is een ander. De jonge Hongaarse onderzoeker Albert Szent Györgyi ploeterde maandenlang in een Groningse kelder speurend naar een mysterieuze stof die later Vitamine C bleek te zijn. Maar wat zijn onderzoeksleider betrof, kon het onderzoek de prullenbak in. ‘De katten van Albert Szent Györgyi ’ is de zesde aflevering van het tweede seizoen van de UKrant-podcast Echo’s. Christien Boomsma neemt je mee naar 1926, het jaar waarin de latere Nobelprijswinnaar Szent Györgyi gedesillusioneerd de Groningse universiteit verliet. ** Deze aflevering is onderzocht en geschreven door Christien Boomsma. Geluid en montage: Christien Boomsma. Extra stemmen van Ronald Mulder en Tom Wilcox. Meer lezen? Check: * Jaap J. Beintema, The last month of Szent-Gyorgyi in Groningen, in: Journal of the history of biology, 41(1), 159-165 * Erik Dücker, Een Nobelprijs geboren in Groningen. Albert Szent-Györgyi (1893 - 1986), (Groningen 2023) * Ralph W. Moss, Free Radical: Albert Szent-Gyorgyi and the Battle over Vitamin C. (1988)

4. 

   7 Apr 2026

   13. Martelaar voor de Waarheid

   Groningen was in rep en roer. Na jarenlang geruzie werd de beroemde hoogleraar Van der Marck ontslagen. Hij had het immers gewaagd te zeggen dat de kerk zich moest onderwerpen aan de staat. En dat had hij beter niet kunnen doen. ‘Martelaar voor de waarheid’ is de vijfde aflevering van het tweede seizoen van de UKrant-podcast Echo’s. Christien Boomsma neemt je mee naar het jaar 1773, waarin de Groningse hoogleraar Frederik Adolf van der Marck, die de verkeerde mensen boos maakte. ** Deze aflevering is onderzocht en geschreven door Christien Boomsma. Geluid en montage: Christien Boomsma. Extra stemmen van Ronald Mulder en Tom Wilcox. Voor deze aflevering is gebruik gemaakt van: Klaas van Berkel, Universiteit van het Noorden I. Frederick Adolf van der Marck. Een achttiende eeuwsch leeraar van het natuurrecht (‘s Gravenhage 1947) In de UB is het boekje in te zien, waarin Van der Marck zelf schreef over de gebeurtenissen: F. A. van der Marck, Waaragtig verhaal van het geene omtrent het hoogleeraars ambt van Mr. Fred. Adolf van der Marck in het staats- natuur- en volkeren-regt op de hooge schoole der stad Groningen en Ommelanden van den beginne zyner aanstelling tot zyn ontslag toe, geduurende zyne veertienjaarige bediening aldaar openlyk is voorgevallen uit egte stukken en bewyzen getrouwelyk opgemaakt, kortelyk beschreeven en in 't licht gegeeven (Lingen 1775)

5. 

   1 Apr 2026

   12. Voor Koning en Vaderland

   Helden zouden ze worden. Dappere strijders die zouden bloeden voor het vaderland. Maar de Groningse student Tjalling Pieter Tresling ontdekte al snel dat oorlog tegen de ‘vuige plunderaars en moordenaars’ in België heel anders was dan hij zich had voorgesteld. ‘Voor Koning en Vaderland’ is de vierde aflevering van het tweede seizoen van de UKrant-podcast Echo’s. Christien Boomsma neemt je mee naar 1831. Het jaar waarin de helft van alle Groningse studenten als vrijwilliger deelnam aan de Tiendaagse Veldtocht. ** Deze aflevering werd onderzocht en geschreven door Christien Boomsma. Geluid en montage: Christien Boomsma. Aanvullende stemmen van Ronald Mulder en Tom Wilcox. ** Meer weten? Kijk eens naar: Kossmann, E.H. e.a., De Groninger Vrijwillige Flankeurs en de Belgische opstand. (Groningen 1982) Berkel, Klaas van, Universiteit van het Noorden. Vier eeuwen academisch leven in Groningen (I). De oude universiteit 1614-1876 (Hilversum 2014) Gedenkboek der vrijwillige Flankeur-Compagnie Groninger en Franeker studenten in de jaren 1830 en 1831 en d Academie van Franeker (Groningen, 1832)  (https://books.google.nl/books?id=xX3bc4HOI1YC&pg=PA1&hl=nl&source=gbs_toc_r&cad=2#v=onepage&q&f=false) Tjalling, Petrus Tresling, Krijgsliederen voor de Groningsche studenten, uitmakende eene kompagnie (Groningen, 1830) (https://books.google.nl/books?id=1HgUAAAAQAAJ&pg=PA3&hl=nl&source=gbs_toc_r&cad=1#v=onepage&q&f=false) https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/verzameling/Vrijwillige-flankeur-compagnie-der-Groninger-en-Franeker-stu--8c784e0c-86a4-4710-e522-08dd08aac51b (https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/verzameling/Vrijwillige-flankeur-compagnie-der-Groninger-en-Franeker-stu--8c784e0c-86a4-4710-e522-08dd08aac51b)

6. 

   24 Mar 2026

   11. Het dodelijke advies van Arnoldus Rotgers

   Een klein Gronings buurtschapje was bijna 400 jaar geleden het toneel van het grootste sodomieproces ooit in Nederland. 21 mannen werden vermoord. Allemaal vanwege de machtshonger van een lokale edelman en de gewillige hulp van een Groningse hoogleraar. ‘Het dodelijke advies van Arnoldus Rotgers is de derde aflevering van het derde seizoen van UKrant-podcast Echo’s. Christien Boomsma neemt je mee naar 1731. Het jaar dat 21 mannen en jongens op de brandstapel belanden vanwege vermeende homoseksuele activiteiten. ** Shownotes Meer over dit onderwerp: Theo van der Meer, Sodoms zaad in Nederland. Het ontstaan van homoseksualiteit in de vroegmoderne tijd (Amsterdam 1995) D.J. Noordam, Riskante relaties. Vijf eeuwen homoseksualiteit in Nederland 1233-1733 (Hilversum 1995) L.J. Boon, ‘Dien godlosen hoop van menschen’. Vervolging van homoseksuelen in de Republiek in de jaren dertig van de achttiende eeuw (Amsterdam 1997) Een aantal pamfletten en het advies van Arnoldus Rotgers zijn digitaal te raadplegen, waaronder: Het advies van Arnoldus Rotgers aan Rudolf de Mepsche (https://books.google.nl/books?id=NuP97CzcGYoC&hl=nl&pg=PA5#v=twopage&q&f=false) Korte aenmerkingen en consideratien met de daar toe dienende justificatoire bylagen geformeert op de gehoudene crimineele proceduiren by den heere de Mepsche van Faen ten reguarde van veele personen by hem betigt, geapprehendeert gevonnist en geëxecuteert, wegens het crimen van sodomie waar van deselve naer syn voorgeven souden wesen geconvinceertKorte aanmerkingen en consideratien:  (https://books.google.nl/books?vid=KBNL:UBA000012055&redir_esc=y) Afgeperste verantwoording, dienende tot ontdecking van des onbekenden schryvers lastertaal, en justificatie der gehoudene proceduiren, omtrent vier-en-twintig gesententieerde en elf gesaiseerde personen wegens sodomy: gehouden by de geassumeerde adviseurs van 't H. Ed. Gerichte van Oosterdeel Langewold.  (https://play.google.com/books/reader?id=gQQKygCIcDUC&pg=GBS.PP2&hl=nl) Helsche boosheit of Grouwelyke zonde van sodomie, in haar afschouwelykheit, en welverdiende straffe uit goddelyke, en menschelyke schriften tot een spiegel voor het tegenwoordige, en toekomende geslagte opentlyk ten toon gestelt (https://play.google.com/books/reader?id=RldXAAAAcAAJ&pg=GBS.PA6&hl=nl)

7. 

   17 Mar 2026

   10. 'Je zult geen last van haar hebben'

   Ja, Aletta Jacobs was al in 1871 toegelaten tot de Groningse academie. En ja, Groningen stond bekend als een vrouw-vriendelijke universiteit. Toch werkte de briljante erfelijkheidsdeskundige Tine Tammes decennia lang gratis en voor niets  aan diezelfde universiteit, voor ze bijzonder hoogleraar werd. ‘Je zult geen last van haar hebben’ is de tweede aflevering van het tweede seizoen van de UKrant-podcast Echo’s. Christien Boomsma neemt je mee naar 1910. Het jaar waarin Tine Tammes zich na 21 jaar voor de laatste keer inschreef al student. Voor deze aflevering is ruim gebruik gemaakt van de ongepubliceerde biografie van Tine Tammes geschreven door Ida Stamhuis, met als werktitel Tine Tammes (1871-1947), de eerste en enige dame professor. Meer over Tine Tammes: Ida Stamhuis, ‘Tine Tammes. Het ‘Matilda-effect’ in de wetenschap’, in: Kunst en Wetenschap 5, nr. 4 (1997), 9-10 Wilde, I. de, Nieuwe deelgenoten in de wetenschap : vrouwelijke studenten en docenten aan de Rijksuniversiteit Groningen, 1871-1919. (Assen, 1998). Stamhuis, I. H.; Monsen, A. Kristine Bonnevie, ‘Tine Tammes and Elisabeth Schiemann in Early Genetics: Emerging Chances for a University Career for Women’. Journal of the history of biology 2007.

8. 

   10 Mar 2026

   9. De slag om de rectorswoning

   Denk je dat Vindicatstudenten het bont maakt met banga-lijsten en misdragingen tijdens de wintersport vorig jaar? Vierhonderd jaar geleden verklaarden Groningse studenten praktisch de oorlog aan de universiteit, toen één student weigerde lid te worden van hun ‘natie’. Het resulteerde in een veldslag rond de woning vande rector magnificus, waarbij de studenten én de belegerde bewoners schoten losten. Deze aflevering is onderzocht en geschreven door ChristienBoomsma. Geluid en montage Christien Boomsma. Shownotes: Meer lezen? Kijk eens naar: Berkel, Klaas van, Universiteit van het Noorden: vier eeuwenacademisch leven in Groningen: Deel 1, De oude universiteit 1614-1876(Hilversum 2023). Jonckbloet, W.J.A, Gedenkboek der Hoogeschool te Groningen,ter gelegenheid van haar vijfde halve eeuwfeest, op last van den AkademischenSenaat (Groningen, 1864) Vrankrijker, A.C.J. De, Vier eeuwen Nederlandschstudentenleven, (Voorburg 1939).

9. 

   18 Jun 2025

   8. De vrouw die de vierde dimensie zag

   This episode explores how Alicia Boole Stott, a self-taught mathematician, used cardboard models to visualize the fourth dimension, aiding Hendrik Pieter Schoute's calculations and revolutionizing mathematics in the nineteenth century in an interview.

10. 

    11 Jun 2025

    7. Een Russische spion

    This episode explores the story of Runar Gåsström, a Finnish doctoral student investigated by Western intelligence agencies after being brought to the University of Groningen by physicist Hendrik Brinkman in 1954.

11. 

    4 Jun 2025

    6. Miskend genie

    Historians Jan Waling Huisman and Christien Boomsma discuss how physicists Herman Haga and Cornelis Wind pioneered X-ray research in Groningen but faced disbelief despite their breakthrough.

12. 

    28 May 2025

    5. De zus van...

    Historians Inge de Wilde and Christien Boomsma highlight Charlotte Jacobs's accomplishments as the first female pharmacist in the Netherlands, separate from her famous sister Aletta Jacobs, revealing her significant contributions.

13. 

    21 May 2025

    4. Een rebelse veldprediker

    Drie Schotse studenten arriveerden in 1683 aan de Groningse academie. De drie leden van een strenge conservatieve stroming werden vervolgd in hun thuisland. Ze deelden een droom: dominee worden, zodat ze konden preken en dopen in Schotland. Die droom werd voor één van de drie werkelijkheid: de Schotse James Renwick werd bevestigd, ondanks hevige protesten van zijn tegenstanders. Je kunt de plek in de Groningse Martinikerk, waar Renwick werd bevestigd, nog altijd bezoeken. Kijk op de website van de Martinikerk voor rondleidingen. Deze aflevering is geschreven en onderzocht door Klaas van Berkel en Christien Boomsma. Geluid Rob van der Wal. Shownotes Vond de bevestiging van James Renwick werkelijk plaats in de consistoriekamer? Historicus Klaas van Berkel denkt van wel, maar Jan Visser, kenner van de Martinikerk, heeft twijfels. Immers: de consitoriekamer is niet heel groot en er waren toch al gauw twintig mensen aanwezig bij de plechtigheid. De ruimte náást de consistoriekamer, de oude bibliotheek, lijkt geschikter. Deze is veel groter en aangezien na de reformatie alle boeken waren verwijderd, was er ook ruimte genoeg. Meer informatie over rondleidingen in de Groningse Martinikerk, vind je hier (https://martinikerk.nl/bezoek/). * In de UB van Groningen kun je de ebookversie van een groot aantal van James Renwicks preken vinden. Er zijn verschillende biografieën en ‘levens’ over hem geschreven. Die werken stammen meestal uit de negentiende eeuw en zijn geschreven door bewonderaars en aanhangers. Niet neutraal, maar wel interessant. Kijk bijvoorbeeld naar: Thomas Houston, The Life of James Renwick (https://www.gutenberg.org/cache/epub/13781/pg13781-images.html), A Historical Sketch Of His Life, Labours And Martyrdom And A Vindication Of His Character And Testimony (1865). Leven en brieven van James Renwick. Waarin opgenomen de levensbeschrijving van Renwick door John Howie (Middelburg, 2007)

14. 

    14 May 2025

    3. De eerste Nederlandse auto

    Sibrandus Stratingh werd bekend als de uitvinder van de allereerste elektrische auto. Maar de Groningse chemicus en uitvinder was ook verantwoordelijk voor de eerste ‘gewone’ auto. Want ja, zo mag je de stoommachine die in 1834 door Groningen reed met Stratingh op de bok met recht noemen. Van Stratinghs stoomwagen is niets bewaard gebleven. Maar in het Groningse universiteitsmuseum is wel een andere uitvinding van hem te zien. Er staat een wagentje van nog geen drie kilo dat voortbeweegt door middel van een batterij. Het komt uit 1835 en wordt gezien als de allereerste elektrische auto ter wereld.  Meer literatuur is te vinden in de shownotes. Deze aflevering is geschreven en onderzocht door Ulco Kooystra. Ingesproken door Christien Boomsma. Techniek en geluid Rob van der Wal. * Meer weten over Stratingh?  Kijk eens naar: Ulco Kooystra, De scheikunstenaar. De innovatieve wetenschap van de Groningse hoogleraar Sibrand Stratingh Ez 1785-1841 (Hilversum 2021)

15. 

    7 May 2025

    2. Witte Moren

    In de achttiende eeuw was de discussie over verschillen tussen witte en zwarte mensen in volle gang. Zo waren er witte wetenschappers die geloofden dat mensen van kleur dan ook wel zwart bloed zouden hebben, of zwarte hersenen. Veel van deze theorieën werden bovendien gebruikt om slavernij te rechtvaardigen. De anatoom Petrus Camper dacht daar anders over. Gedurende zijn verblijf in Groningen deed hij openbare ontledingen op de lichamen van witte én zwarte mensen, om zo te bewijzen dat er geen fundamentele verschillen waren. Hij zou geschokt zijn geweest, als hij had geweten dat honderd jaar later zijn ideeën werden misbruikt om rassentheoriën te verspreiden. Campers redevoering werd in 1772 gedrukt en is hier (https://dbc.rug.nl/digital/collection/boeken/id/8497)te lezen. De collectie van Petrus Camper wordt beheerd door het Universiteitsmuseum Groningen. Een tentoonstelling over Petrus Camper is daar te zien tot 21 september 2025. Meer literatuur is te vinden in de shownotes. Deze aflevering is geschreven en onderzocht door Christien Boomsma. Geluid en techniek Rob van der Wal. * Meer lezen over Petrus Camper? Kijk eens naar: De ontleder ontleed, De Boekenwereld - Volume 40, Issue 3, 2024, pag. 2-51 Berkel, K. van, editor. Petrus Camper in Context : Science, the Arts, and Society in the Eighteenth-Century Dutch Republic. Verloren, 2015. van Berkel, Klaas, and Ramakers, Bart. To Be Read Tastefully and Fruitfully: Petrus Camper as a Public Scientist. Uitgeverij Verloren, 2015, https://research.rug.nl/en/publications/5b028306-a65d-4d91-af84-c29b50a3017e. Bancel, Nicolas, et al., editors. The Invention of Race : Scientific and Popular Representations. Routledge, 2014, http://site.ebrary.com/id/10866340 (http://site.ebrary.com/id/10866340). Meijer, Miriam Claude. Race and Aesthetics in the Anthropology of Petrus Camper (1722-1789). Rodopi, 1999. Schuller tot Peursum-Meijer, J., and W. R. H. Koops. Petrus Camper (1722-1789) : Onderzoeker van Nature. Universiteitsmuseum Groningen, 1989.Audio is coming from Envato and Pixabay

16. 

    30 Apr 2025

    1. 'Dag liefste, vaarwel'

    De Tweede Wereldoorlog betekende het abrupte einde van het studentenleven van honderden Groningse jongeren. Onder hen was Reint Dijkema: een geneeskundestudent die niet alleen een prominent lid werd van het Groningse verzet, maar ook verantwoordelijk was voor de liquidatie van jodenjager Jan Annes Elsinga op Oudjaarsdag 1943. Voor de Jozef Israelsstraat 16a in Groningen ligt een Stolperstein, met daarop de naam van Reint Dijkema. Zijn naam is ook terug te vinden op de herdenkingsplaquette in het Academiegebouw in Groningen. Meer literatuur is te vinden in de shownotes. Deze aflevering is geschreven, onderzocht en ingesproken door Christien Boomsma. Techniek en geluid door Rob van der Wal. * Meer lezen over Reint Dijkema? Kijk eens naar: Jeroen Kemperman, Oorlog in de collegebanken. Studenten in verzet 1940-1945 (Amsterdam 2018) Klaas van Berkel, Academische Illusies. De Groningse universiteit in een tijd van crisis, bezetting en herstel (Amsterdam, 2015) Ingrid van der Vlis. Het verhaal van een Gronings verzetsgezin (Bedum, 2014). Dit boek is grotendeels gebaseerd op het familiearchief van de familie Dijkema. Jan A. Niemeijer, Donkere Stad (Haren, 1970) Audio is afkomstig van Envato en Pixabay

Who has been a guest on Echo's - verhalen uit vier eeuwen Groningse universiteit

Names identified in recent episode analyses. Showing up to five guests.

• Jan Waling Huisman
• Christien Boomsma
• Inge de Wilde

Reach and audience

Public platform figures. Ratings count people who left a rating, not total listeners.

Spotify

5.0 / 5

4 ratings

Contact Echo's - verhalen uit vier eeuwen Groningse universiteit

Guest appearances

Does not typically book guests

Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.