Bevel! Miljoenen Europese mannen moesten zich tijdens de Tweede Wereldoorlog melden om dwangarbeid te doen voor Duitsland. Na thuiskomst werd er vaak nauwelijks nog over gesproken. In de vijfdelige serie Gedwongen vertellen de laatste getuigen over de Arbeitseinsatz. In de negentig zijn ze inmiddels. Ze vertrokken als tiener en werden maanden- soms zelfs jarenlang tewerkgesteld. Zo werden ze volwassen in de snelkookpan van de oorlog. Voor welke dilemma’s kwamen ze te staan? En wat doet dwang met een mens?
'Gedwongen – tewerkgesteld in Duitsland' is een podcast van het Nationaal Comité 4 en 5 Mei en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies i.s.m. Aldus’ producties.
Regie, montage, interviews: Tjitske Mussche
Research: Renske Krimp
Eindredactie: Emmie Kollau
Muziek: Darius Timmer
Sounddesign en eindmix: Ruben Dekker
Montage-assistentie: Jesse Gunsing
Advies: Cristan van Emden en Frank van Vree
Productie: Aldus’ producties, Emmie Kollau, Tijl Akkermans, Pao Lien Djie
Ontwerp: Tijl Akkermans, Kars van den Heuvel
Communicatie: Leonie Durlinger
De podcast is mogelijk gemaakt door het Mondriaan Fonds en BUMA Music in Motion.
Veel dank aan Pieter Bouma, Cor van Dijk, Co Knuppelder, Wim Missel en Ben Tesink voor het delen van hun verhaal.
Terug in Nederland vraagt bijna niemand naar de ervaringen van de jongens en zelf spreken ze er ook niet graag over. Het leven staat in het teken van de Wederopbouw en de jongens doen daar algauw hard aan mee. Maar dat gaat niet zonder slag of stoot. Ben heeft moeite om op school weer braaf naar zijn leraar te luisteren. Pieter krijgt vervelende vragen als hij vertelt waar hij in de oorlog was. En Cor heeft een groot persoonlijk drama te verwerken. Langzaamaan verdwijnt de oorlog naar de achtergrond, tot het verleden onherroepelijk begint te knagen.
Fragment Radio Oranje: credits Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid
'Gedwongen – tewerkgesteld in Duitsland' is een podcast van het Nationaal Comité 4 en 5 Mei en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, gemaakt door Tjitske Mussche i.s.m. Aldus’ producties met muziek van Darius Timmer.
23 Nov 2021
#4 - Het einde nabij
Het einde van de oorlog lijkt nabij, maar voor de jongens is hij nog ver weg. De bombardementen op Duitse steden blijven doorgaan en ze vrezen voor hun leven. En wat je dan doet? Gekke dingen als bridgen, of zingen. Lichamelijk worden de meeste jongens steeds zwakker. Pieter probeert te vluchten. En dan komen er berichten dat de geallieerden vlakbij zijn. De jongens pakken hun boeltje, of wat er van over is, bijeen en beginnen te lopen.
Gedwongen – tewerkgesteld in Duitsland is een podcast van het Nationaal Comité 4 en 5 Mei en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, gemaakt door Tjitske Mussche i.s.m. Aldus’ producties met muziek van Darius Timmer.
16 Nov 2021
#3 - Op weg, maar waarheen?
De vijf jongens zijn verspreid over Duitsland terecht gekomen en worden tewerkgesteld. Hoe gaan ze om met de dwang? Werken ze mee of tegen? Cor komt heel aardig terecht op een wijnboerderij en gaat nog wekelijks naar de kroeg. Wim en Ben zijn veel slechter af. Intussen rukken de geallieerden op en hoewel dat goed nieuws is, betekent het ook eindeloze bombardementen.
9 Nov 2021
#2 - Duiken of meegaan?
In Duitsland groeit het tekort aan arbeidskrachten en dus worden in Nederland steeds meer mannen opgeroepen om daar te gaan werken. Pieter en Cor doen er alles aan om aan de Arbeitseinsatz te ontkomen. Ben is pas 16 jaar en daarmee te jong voor de oproep, maar hoe lang dat nog zo blijft? De Duitsers worden steeds ongeduldiger en dreigen met zware maatregelen. In Rotterdam worden in november 1944 tijdens een razzia ruim vijftigduizend mannen opgepakt. Wim staat klaar in zijn badpak om te vluchten via het kanaal, maar dan wordt er aangeklopt.
Fragmenten Radio Oranje: credits Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid.
'Gedwongen – tewerkgesteld in Duitsland' is een podcast van het Nationaal Comité 4 en 5 Mei en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, gemaakt door Tjitske Mussche i.s.m. Aldus’ producties met muziek van Darius Timmer.
9 Nov 2021
#1 - Je bent jong en je wil wat
Co, Cor, Pieter, Wim en Ben zijn doodgewone tieners. In hun vrije tijd zijn ze te vinden op het voetbalveld of de jeugdvereniging, of ze hebben stiekeme afspraakjes. Maar dan begint de oorlog. Wim maakt de bombardementen op Rotterdam mee en het huis van de ouders van Ben wordt ingenomen door de Duitsers. Er komen beperkingen voor Joodse studenten en Co ziet met eigen ogen hoe Joodse kinderen worden weggevoerd. Intussen worden steeds meer mannen opgeroepen voor de Arbeidseinsatz, dwangarbeid in Duitsland. De jongens hebben dan nog geen idee wat dat inhoudt, tot ook zij een bevel krijgen.
22 Oct 2021
Gedwongen [Trailer]
Luister naar het verhaal van Co, Cor, Pieter, Ben en Wim. Tieners waren ze toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Ze werden gedwongen tewerkgesteld in Duitsland. Na terugkeer werd er nauwelijks nog over hun ervaringen gepraat. Ruim zeventig jaar later hoor je in de vijfdelige serie Gedwongen – tewerkgesteld in Duitsland alsnog het verhaal van de Arbeitseinsatz. Vanaf 9 november 2021 online, abonneer je nu alvast! En beluister hier de trailer.
Contact Gedwongen – tewerkgesteld in Duitsland
Guest appearances
Books guests
Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.
Host of Gedwongen – tewerkgesteld in Duitsland?
Claim your podcast to manage its listing and keep your show details accurate.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.
Explore this show Podcast research with Pod Engine
