Historia dla Dorosłych to podkast poświęcony historii oraz tematom, które z różnych względów byłyby niestosowne dla dzieci, albo po prostu dla nich nudne. Mam nadzieję, że będą ciekawe dla dorosłych :)
Historia dla Dorosłych
Claim This Podcastby Piotr Borowski
4.5(4 reviews)
103 episodes
Updated Bi-weekly
Accepts GuestsHas SponsorsLocation 🇵🇱
Podcast Overview
Historia dla Dorosłych to podkast poświęcony historii oraz tematom, które z różnych względów byłyby niestosowne dla dzieci, albo po prostu dla nich nudne. Mam nadzieję, że będą ciekawe dla dorosłych :)
Language
🇵🇱
Publishing Since
1/23/2021
1 verified contact email on file for Historia dla Dorosłych
Pitch yourself as a guest, propose sponsorships, or reach out directly to the host.
Recent Episodes
July 20, 2026
103 - Ethelfleda
Wyobraźcie sobie świat, w którym niebo nad Anglią regularnie zasnuwa się dymem płonących osad, a na horyzoncie pojawiają się smocze łodzie. Jest IX wiek. Anglosaska Brytania, podzielona na rywalizujące królestwa, drży w posadach. Nadciąga Wielka Armia Pogan - wikingowie. Jeden po drugim upadają potężne domy: Northumbria, Anglia Wschodnia i wreszcie Mercia, serce wyspy, kraina obejmująca dzisiejsze Midlands. Wikingowie rozrywają Mercię na strzępy, tworząc na jej wschodnich ziemiach tak zwane Pięć Borów - ufortyfikowane bazy skąd kontrolują terytorium. Wśród nich są Derby, Nottingham, Lincoln, Stamford i to, które nas dziś szczególnie interesuje: Leicester.<br /><br />Gdy wydaje się, że chrześcijańska Anglia przestanie istnieć, na południu, w królestwie Wessex, pojawia się człowiek, który podejmuje rękawicę. Alfred Wielki. Po latach ucieczek i partyzanckiej walki na bagnach, Alfred zbiera siły i w 878 roku pod Edington rozbija armię wikingów prowadzonych przez Guthrama. To moment zwrotny, ale Alfred wie, że sam Wessex nie wygra wojny. Potrzebuje sojuszu z tym, co zostało z Merci.<br /><br />Aby uzmysłowić sobie jak wielkim zagrożeniem byli wikingowie warto wspomnieć, że ojciec Alfreda zabrał go na pielgrzymkę do Rzymu aby prosić papieża o pomoc w walce z poganami.<br />Wtedy dochodzi do kluczowego małżeństwa. Alfred żeni się z Ealhswith, kobietą wywodzącą się z mercińskiego rodu królewskiego. To nie był tylko polityczny kontrakt - to był fundament pod budowę nowego, zjednoczonego narodu. Z tego związku rodzi się dwójka niezwykłych dzieci: starsza córka Æthelflæd oraz jej młodszy brat, Edward, nazwany później Starszym.<br /><br />Æthelflæd zostaje wysłana do Mercii, by poślubić tamtejszego władcę, ealdormana Æthelreda. Kiedy jej mąż zapada na zdrowiu, a potem umiera, dzieje się coś bezprecedensowego. Panowie z Mercii - dumni wojownicy, którzy nigdy wcześniej nie wyrazili zgody na to, by rządziła nimi kobieta - dobrowolnie uznają Æthelflæd za swoją jedyną władczynię. Otrzymuje tytuł Pani Mercjan.<br /><br />Æthelflæd nie zamierza jednak tylko siedzieć na zamku w Tamworth. Rozpoczyna genialną i brutalną kampanię militarną przeciwko wikingom, ściśle współpracując ze swoim bratem Edwardem, który w tym samym czasie naciska na najeźdźców od południa. Pani Mercjan stosuje nowatorską taktykę - zamiast tylko walczyć w otwartym polu, buduje sieć ufortyfikowanych grodów, odcinając wikingów od zaopatrzenia.<br /><br />W 917 roku Æthelflæd uderza na Derby. Dochodzi tam do krwawej, brutalnej bitwy. Ściany twierdzy spływają krwią, zginęło czterech z jej najbliższych, najbardziej zaufanych oficerów, ale miasto zostaje zdobyte. To zwycięstwo odbija się echem po całej Anglii.<br /><br />I tu przenosimy się do Leicester. Rok 918. Wikingowie rządzący Leicester, oszołomieni i przerażeni tym, co spotkało ich pobratymców w Derby, zdają sobie sprawę, że armia Pani Mercjan maszeruje prosto na nich. Leicester było potężną bazą, otoczoną starymi, rzymskimi murami, które dawały ogromną przewagę obronną. Mimo to, widząc determinację i militarny geniusz Æthelflæd, duńscy wojownicy z Leicester podejmują decyzję, która zszokowała ówczesny świat. Zamiast walczyć do ostatniej kropli krwi, otwierają bramy miasta i poddają się bez oddania jednego strzału, przysięgając jej wierność. Dla Leicester nie był to jednak upadek, lecz początek powrotu do anglosaskich korzeni.<br /><br />Æthelflæd jest u szczytu potęgi. Nawet wikingowie z Yorku w Northumbrii wysyłają posłów, chcąc oddać się pod jej protekcję. Niestety, w czerwcu 918 roku, zaledwie kilka miesięcy po triumfie w Leicester, Pani Mercjan nagle umiera.<br /><br />W tym momencie historia pisze kolejny, niezwykły rozdział. Władzę w Mercii przejmuje córka Æthelflæd, Ælfwynn. To absolutny ewenement w historii wczesnośredniowiecznej Europy - jedyny udokumentowany przypadek u Anglosasów, kiedy władza nad państwem przechodzi legalnie i za zgodą możnych z kobiety na kobietę.<br /><br />Jednak ten rewolucyjny moment...
June 4, 2026
102 - Iran w XX i XXI wieku
Kontynuuję rozmowę z Jackiem Kaflem na temat Iranu. Tym razem koncentrujemy się na wieku XX i XXI, a szczególnie na dwóch wojnach, które odbyły się w 2025 i tej z 2026 roku, która cały czas trwa. Kontekst współczesnych konfliktów (2025–2026) Rozmowa, zarejestrowana 3 czerwca 2026 roku, odbywa się w cieniu trwającej od ponad trzech miesięcy wojny, która rozpoczęła się 28 lutego 2026 roku. Jest to kolejna faza eskalacji po tzw. wojnie 12-dniowej, która miała miejsce między 13 a 24 czerwca 2025 roku. Tamten krótki konflikt został sprowokowany raportem Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, która stwierdziła, że Iran nie wypełnia zobowiązań nuklearnych, oraz ogłoszeniem przez Teheran budowy nowych instalacji wzbogacania uranu. Izrael zaatakował wówczas Iran, co ogłoszono sukcesem, m.in. z powodu wyeliminowania irańskich naukowców zajmujących się energią atomową. Jednak wybuch obecnej wojny stawia pod znakiem zapytania trwałość tamtego sukcesu. Przyczyny determinacji Iranu i program nuklearny Iran traktuje obecny konflikt jako wojnę egzystencjalną. W analizie Jacka Kafla pojawia się porównanie do teorii gier, a konkretnie do „gry w cykora” – Iran, mając więcej do stracenia, nie zamierza „skręcić kierownicą” i jest gotowy na ogromne straty cywilizacyjno-materialne, wykorzystując swoją sprzyjającą geografię. Logika dążenia do posiadania broni atomowej wynika z doświadczeń historycznych:<ul><li>Przykład Iraku: Upadek Saddama Husajna w 2004 roku pokazał Irańczykom, że brak broni nuklearnej umożliwił Zachodowi zniszczenie reżimu.</li><li>Brak stabilności umów: Irańczycy nie chcą być zakładnikami zmian politycznych w Waszyngtonie (różnica między negocjacyjnym podejściem Demokratów a twardą linią Republikanów).</li><li>Poczucie bezpieczeństwa: Broń atomowa ma być „asem w rękawie”, który zapobiegnie ewentualnemu atakowi i wymuszeniu zmiany władzy (regime change).</li></ul>Rola liderów i polityka międzynarodowa Obecna wojna jest silnie powiązana z sytuacją wewnętrzną w USA i Izraelu:<ul><li>Donald Trump: Prezydent USA w swojej drugiej kadencji jest postrzegany jako bardziej radykalny. Istnieją spekulacje, że może dążyć do przedłużenia konfliktu, aby w trybie nadzwyczajnym pozostać u władzy dłużej niż przewiduje kadencja.</li><li>Benjamin Netanjahu: Premier Izraela określany jest mianem „premiera wojennego”, dla którego trwanie konfliktu jest sposobem na utrzymanie poparcia i uniknięcie odpowiedzialności karnej.</li><li>Sytuacja w Iranie: 28 lutego 2026 roku, na początku obecnej wojny, zabity został najwyższy przywódca Ali Chamenei. Władzę przejął jego syn, który jednak według niepotwierdzonych informacji jest ciężko ranny, co pogłębia chaos decyzyjny w Teheranie.</li></ul>Wojna ta jest również postrzegana jako konflikt proxy – Iran otrzymuje wsparcie finansowe i zbrojne od Chin, podczas gdy Izrael jest wspierany przez USA. Według rozmówców Chiny mogą być największym beneficjentem tej sytuacji, obserwując, jak USA angażują ogromne środki w kolejny po Ukrainie konflikt. Społeczeństwo irańskie i perspektywy zmiany reżimu Mimo że rządy islamskie nie cieszą się powszechną popularnością, a w kraju dochodziło do krwawych protestów, agresywna retoryka USA (np. groźby Trumpa o „zmiecieniu cywilizacji irańskiej”) paradoksalnie może jednoczyć społeczeństwo wokół władzy w obliczu zagrożenia zewnętrznego. Iran to kraj o wysokich aspiracjach i dobrze wykształconym społeczeństwie (50% studentów to kobiety), co odróżnia go od wielu krajów arabskich. Jacek Kafel sceptycznie ocenia szanse na powrót monarchii (syna szacha), uważając to za mało prawdopodobny scenariusz. Przewiduje raczej, że wojna może zakończyć się do października 2026 roku (przed wyborami połówkowymi w USA), ale prawdopodobnie nie przyniesie ona poprawy losu przeciętnego Irańczyka, a jedynie wymianę starej gwardii na jeszcze bardziej radykalnych „twardogłowych”.
May 30, 2026
101 - Historia Persji
Odcinek podcastu poświęcony jest historii Persji oraz współczesnemu Iranowi, ze szczególnym uwzględnieniem geopolitycznego znaczenia tego regionu. Autorzy analizują ewolucję państwa od czasów starożytnych, wspominając o wpływach greckich i biblijnych, aż po burzliwy wiek XX zdominowany przez kwestie wydobycia ropy naftowej. Dyskusja rzuca światło na skomplikowane relacje Iranu z mocarstwami zachodnimi, opisując mechanizmy kolonializmu, przewrotów politycznych oraz narastających konfliktów. Rozmówcy posługują się licznymi analogiami historycznymi, porównując sytuację Irańczyków do losów Polski, Rosji czy Indii. Tekst podkreśla unikalną tożsamość kulturową i religijną Persów, która odróżnia ich od świata arabskiego i wpływa na ich dzisiejsze ambicje mocarstwowe. Całość stanowi próbę zrozumienia Iranu jako istotnego elementu globalnej układanki politycznej, często przedstawianego w sposób jednostronny.<br /><br />https://www.youtube.com/@solafabula/featured
103 total episodes available
Similar Podcasts
Discover related shows you might enjoy
Historia dla dorosłych
RMF FM
Historia BEZ KITU
Historia BEZ KITU
Podcast Muzeum Historii Polski
Muzeum Historii Polski w Warszawie
Powojnie
Powojnie
Mroczne Wieki
Michał Kuźniar
Zakazane Historie
Zakazane Historie
Historia Jakiej Nie Znacie
Cezary Korycki
Podcast Historyczny
Rafał Sadowski
Podcast Wojenne Historie
Historia II wojny światowej
Misja specjalna
RMF FM
Za Rubieżą. Historia i polityka
Miłosz Szymański
Czarne skrzynki
RMF FM
Polityka o historii
Polityka
Radio Naukowe
Radio Naukowe - Karolina Głowacka
Dział Zagraniczny
Maciej Okraszewski
Deep-dive analytics for Historia dla Dorosłych
Frequently asked questions
Have a different question and can't find the answer you're looking for? Reach out to our support team by sending us an email and we'll get back to you as soon as we can.
- What is Historia dla Dorosłych?
- How often does this podcast release new episodes?
This podcast updates bi-weekly.
- Where can I listen to this podcast?
This podcast is available on 8 platforms including Apple Podcasts, Spotify, and more. You can also use the RSS feed directly.
- Does this podcast accept guests?
Yes, this podcast regularly features guests.
Legal Disclaimer
Pod Engine is not affiliated with, endorsed by, or officially connected with any of the podcasts displayed on this platform. We operate independently as a podcast discovery and analytics service.
All podcast artwork, thumbnails, and content displayed on this page are the property of their respective owners and are protected by applicable copyright laws. This includes, but is not limited to, podcast cover art, episode artwork, show descriptions, episode titles, transcripts, audio snippets, and any other content originating from the podcast creators or their licensors.
We display this content under fair use principles and/or implied license for the purpose of podcast discovery, information, and commentary. We make no claim of ownership over any podcast content, artwork, or related materials shown on this platform. All trademarks, service marks, and trade names are the property of their respective owners.
While we strive to ensure all content usage is properly authorized, if you are a rights holder and believe your content is being used inappropriately or without proper authorization, please contact us immediately at hey@podengine.ai for prompt review and appropriate action, which may include content removal or proper attribution.
By accessing and using this platform, you acknowledge and agree to respect all applicable copyright laws and intellectual property rights of content owners. Any unauthorized reproduction, distribution, or commercial use of the content displayed on this platform is strictly prohibited.