Welcome to the Iran 1400 Project podcast, where we explore the past, present, and possible futures of Iran through informed dialogue, independent thought, and diverse voices. From historical insight to emerging narratives, we connect ideas to action to pursue a more just, inclusive, and forward-looking society. Join us as we rethink Iran’s trajectory — one conversation at a time.
🔗 Learn more at iran1400.org
بیداری مدنی | ساختن آیندهٔ مشترک
اگر آیندهای را که میخواهیم، تصور کرده باشیم، حالا پرسش دیگری پیش روی ماست. چطور آن را بسازیم؟
همراهان ارجمند، به کانال وفا (https://youtube.com/playlist?list=PLPyL3JCz5lFgUC76ykOfcM82_BGR6g2Z3&si=G3FyWwolN6ULyBmF) خوش آمدید.در اپیزود گذشته، گفتیم جامعهای که نتواند آیندهای مشترک را تصور کند، نخواهد توانست آن را بسازد. اما تصور آینده، آغاز راه است. نه پایان آن.بسیاری از ما، وقتی از آیندهٔ بهتر حرف میزنیم، ناخواسته منتظر یک اتفاق بزرگ میمانیم. یک تحول سیاسی. یک رهبر. یک قانون. یک انتخابات. یک بحران. یا یک فرصت تاریخی. گویی ساختن آینده، از جایی بیرون از ما آغاز میشود. اما شاید واقعیت، برعکس باشد. آینده، همیشه از رفتارهای کوچک امروز آغاز میشود.هیچ جامعهای، یکشبه آزاد نشده است. هیچ جامعهای، یکشبه عادل نشده است. و هیچ جامعهای، یکشبه به اعتماد نرسیده است. همهٔ اینها، سالها در رفتار مردم، در کیفیت نهادها، در فرهنگ گفتوگو، و در مسئولیتی که شهروندان پذیرفتهاند، آرامآرام ساخته شدهاند.گاهی تصور میکنیم ساختن جامعه، وظیفهٔ دولتهاست. اما در بیداری مدنی، بارها گفتیم جامعه، پیش از آنکه در دولت متولد شود، در میان شهروندان شکل میگیرد. نهادها، از دل اعتماد به وجود میآیند. قانون، وقتی زنده میماند که مردم به آن متعهد باشند. و آزادی، وقتی پایدار میشود که شهروندان، از آزادی خود و دیگران پاسداری کنند.شاید ساختن آینده، بیش از آنکه به پروژههای بزرگ وابسته باشد، به عادتهای کوچک وابسته است. اینکه چگونه اختلافهایمان را مدیریت میکنیم. چگونه به مخالف گوش میدهیم. چگونه قدرت را نقد میکنیم. چگونه اشتباهات خود را میپذیریم. و چگونه وقتی هیچکس ما را مجبور نمیکند، باز هم مسئولانه رفتار میکنیم.در طول این مجموعه، از شهروندی، عاملیت، کنش جمعی، اعتماد، قانون، نهاد، پاسخگویی، گفتوگو، تکثر، مدارا، وفاق، خیر عمومی، و تصور آیندهٔ مشترک سخن گفتیم. امروز شاید بتوان همهٔ آنها را در یک جمله خلاصه کرد. جامعه، هر روز، توسط رفتار شهروندانش ساخته میشود.گاهی میگوییم جامعه چنین است. اما جامعه، موجودی جدا از ما نیست. جامعه، همان رابطههایی است که هر روز میان ما شکل میگیرد. هر بار که اعتماد میکنیم، یا بیاعتمادی را گسترش میدهیم. هر بار که گفتوگو میکنیم، یا تحقیر میکنیم. هر بار که مسئولیت میپذیریم، یا همه چیز را به دیگری واگذار میکنیم.آینده، در تصمیمهای بزرگ ساخته میشود. اما در تصمیمهای کوچک نیز. در خانه. در مدرسه. در محیط کار. در رسانه. در انجمنها. در نهادهای مدنی. در کسبوکارها. در خانواده. و حتی در شیوهٔ استفادهٔ ما از شبکههای اجتماعی.شاید بزرگترین اشتباه، این باشد که فکر کنیم ساختن آینده، کاری است که بعد از تحول سیاسی آغاز میشود. در حالی که اگر امروز تمرین نکنیم که گفتوگو کنیم، اعتماد بسازیم، اختلافها را مدیریت کنیم، و مسئولیت بپذیریم، فردا نیز همان الگوها را در لباسی تازه تکرار خواهیم کرد.ساختن آینده، پیش از آنکه یک پروژهٔ سیاسی باشد، یک پروژهٔ فرهنگی است. پیش از آنکه به حکومت مربوط باشد، به شهروند مربوط است. پیش از آنکه به قدرت وابسته باشد، به مسئولیت وابسته است.شاید به همین دلیل است که بیداری مدنی، از همان ابتدا، از شهروندی شروع شد. نه از قدرت. نه از حکومت. نه از سیاست. زیرا هیچ آیندهای، پایدار نخواهد بود، اگر شهروندانی آمادهٔ نگهداری از آن وجود نداشته باشند.آیندهٔ مشترک، ساختمانی نیست که روزی به پایان برسد. روندی است که هر نسل، آن را کمی بهتر، یا کمی بدتر، به نسل بعد میسپارد.شاید در پایان این مسیر، مهمترین پرسش، دیگر این نباشد که کشور ما چه خواهد شد. بلکه این باشد: ما چه شهروندانی خواهیم شد؟ زیرا سرنوشت هر جامعه، در نهایت، بازتاب شهروندانی است که هر روز، آن جامعه را با رفتار، گفتوگو، مسئولیت، و امید خود میسازند.شاید بیداری مدنی، در نهایت، دعوتی باشد به ساختن. نه فقط نقد کردن. نه فقط اعتراض کردن. نه فقط آرزو کردن. بلکه ساختن. از همین امروز. از همینجا. از همین رابطهای که اکنون با دیگری داریم.برای فردایی بهتر، مکث کنیم. با جان و دل، به یکدیگر گوش بدهیم. و آگاهانه و مسئولانه قدمی برداریم.
12 Aug 2026
Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۶۴|
پاورقی با علی سجادی | بیست و سه سال
در این قسمت از پاورقی، علی سجادی به گوشهای کمتر دیدهشده از تاریخ نشر پس از انقلاب ۱۳۵۷ میپردازد: سرقت و جعل ادبی و انتشار آثاری به نام کسانی غیر از صاحبان اصلی آنها. او از آثاری میگوید که پیش از انقلاب در مسیر ممیزی و انتشار قرار داشتند، یا نسخههایی که در مجموعهها و کتابخانههای خصوصی نگهداری میشدند؛ اما پس از مصادره اموال، اعدام یا خروج صاحبان آنها از ایران، به روایت سجادی، برخی از این آثار به دست دیگران افتادند و گاه با تغییر یا حتی به نام اشخاص دیگری منتشر شدند.
یکی از نمونههای اصلی این برنامه، کتاب بحثبرانگیز «بیست و سه سال» اثر علی دشتی است.
علی سجادی سرگذشت انتشار این کتاب را دنبال میکند؛ از نخستین انتشار آن در نشریه «کاوه» در برلین به همت محمد عاصمی و جواد وهابزاده، تا انتشار بعدی در بیروت و سپس ترجمه انگلیسی آن در بریتانیا، پس از درگذشت علی دشتی.
او همچنین از نسخهای میگوید که سالها بعد در واشنگتن با آن روبهرو شد؛ متنی که به گفته سجادی، از «بیست و سه سال» اقتباس و با تغییراتی به نام نویسندهای دیگر منتشر شده بود.اما اهمیت «بیست و سه سال» از نگاه علی سجادی تنها در سرگذشت پرماجرای انتشار آن نیست. به باور او، یکی از ویژگیهای مهم کار دشتی این بود که کوشید پیامبر اسلام را، فارغ از حواشی و تفاسیر مذهبی، بهعنوان یک انسان و شخصیت تاریخی مورد مطالعه قرار دهد.
در ادامه، سجادی به نمونههای دیگری از جعل، سرقت یا اقتباسهای نادرست از آثار دیگران نیز اشاره میکند و بار دیگر این پرسش را پیش روی ما میگذارد:وقتی نسخه اصلی، نام نویسنده و حتی تاریخ انتشار یک اثر میتواند تغییر کند، چگونه میتوان به حافظه مکتوب یک جامعه اعتماد کرد؟
گاهی حقیقت در پاورقیها پنهان است.
8 Aug 2026
Canal-e Vafa || کانال وفا | اپیزود ۶۳|
Canal-e Vafa | EP 63 | کانال وفا | اپیزود ۶۳ | سواد رسانهای | پروپاگاندا
سواد رسانهای | پروپاگانداچرا گاهی فقط به این دلیل که یک روایت را بارها شنیدهایم، آن را باور میکنیم؟ و چرا حتی وقتی تصور میکنیم با پروپاگاندا مبارزه میکنیم، ممکن است ناخواسته خودمان به بخشی از آن تبدیل شویم؟همراهان ارجمند، به کانال وفا خوش آمدید.در نخستین اپیزودهای دوره «سواد رسانهای» گفتیم پیش از واکنش، مکث و تفکر کنیم. گفتیم به شعور خودمان و شعور دیگران احترام بگذاریم. این جمله شاید در ابتدا یک توصیهٔ اخلاقی به نظر برسه. اما امروز میخواهیم ببینیم چرا احترام به شعور مخاطب، یکی از بنیادیترین اصول یک رسانهٔ مسئول است. و چرا تکرار مداوم یک روایت، حتی وقتی آن روایت در مخالفت با یک دستگاه تبلیغاتی ساخته شده باشد، میتواند به شکل دیگری از پروپاگاندا تبدیل شود.وقتی از پروپاگاندا حرف میزنیم، معمولاً ذهن ما به حکومتها، رسانههای رسمی، سانسور، دروغ، و تبلیغات سازمانیافته میرود. این تصور البته بیدلیل نیست. حکومتهای اقتدارگرا از رسانه برای کنترل اطلاعات، تولید روایت رسمی، حذف صدای مخالف، و جهت دادن یا شکل دادن به افکار عمومی استفاده میکنند. اما پروپاگاندا فقط به حکومتها محدود نمیشود. پروپاگاندا، همیشه دروغ نمیگوید. گاهی بخشی از حقیقت را انتخاب میکند، بخشهایی را حذف میکند، و همان بخش را آنقدر تکرار میکند که کمکم چیزی جز همان حقیقتِ انتخابشده نمیبینیم.ذهن ما همیشه برای ارزیابی هر ادعا از ابتدا تحقیق نمیکند. ما نمیتوانیم هر روز دربارهٔ همهٔ اطلاعاتی که دریافت میکنیم از صفر بررسی و استدلال کنیم. مغز برای فهم سریعتر اطلاعات و پیرامون خودش از میانبُرهای ذهنی استفاده میکند. یکی از این میانبُرها آشنایی است. وقتی جملهای را بارها میشنویم، پردازش آن برای ذهن آسانتر میشود. و گاهی همین آسانتر شدنِ پردازش، میتواند با احساس درست بودن اشتباه گرفته شود. یعنی ممکن است یک ادعا صرفاً به دلیل تکرار، قابلباورتر به نظر برسد؛ حتی اگر اطلاعات تازهای برای اثبات آن ادعا ارائه نشده باشد.در این وضعیت، تکرار از اطلاعرسانی فاصله میگیرد و به ابزار نفوذ یا تأثیرگذاری تبدیل میشود. یک روایت بار اول ممکن است فقط یک ادعا باشد. بار دوم برای ما آشناتر میشود. بار دهم ممکن است بهعنوان بخشی از واقعیت در ذهن ما جا گرفته باشد. و اگر این روایت با ترس، خشم، تحقیر، یا احساس تعلق گروهی همراه شود، اثر آن میتواند بیشتر شود. چون در چنین شرایطی ما فقط یک خبر را دریافت نمیکنیم. هویت ما هم به شکلی درگیر میشود. احساس میکنیم پذیرفتن یا نپذیرفتن آن روایت، نشانهٔ تعلق ما به یک گروه، یک اردوگاه، یا یک آیندهٔ مذهبی یا سیاسی است.امروز بسیاری از ما خود را محاصره و هجوم روایتهای متعارض میبینیم. از یک طرف روایت رسمی حکومتی قرار دارد؛ روایتی که از امکانات گستردهٔ رسانهای، نهادهای حکومتی، سانسور، و تکرار سازمانیافته برخوردار است. از طرف دیگر، روایتهایی قرار دارند که از سوی رسانههای خارج از کشور، گروههای سیاسی، چهرههای اپوزیسیون، فعالان، و کاربران شبکههای اجتماعی تولید و تکرار میشوند. این ها را نمیشه از نظر قدرت، امکانات، مسئولیت، یا دامنهٔ تأثیر لزوماً یکسان دانست. ولی میشه پرسید: آیا در این فضاها ممکن است از روشهایی مشابه استفاده شود؟ تکرار مداوم یک پیام؛ برجسته کردن تنها بخشی از واقعیت؛ نادیده گرفتن شواهدی که با آن روایت سازگار نیست؛ تبدیل احتمال به قطعیت؛ تبدیل تحلیل به خبر؛ تحریک خشم و ترس؛ و نامشروع نشان دادن هر صدایی که با روایت غالب سازگار نیست.بخشی از رسانههای مخالف حکومت و برخی گروههای اپوزیسیون، خود را در حال مبارزه با پروپاگاندای حکومتی میبینند. اما مبارزه با پروپاگاندا بهخودیخود ما را در برابر تبدیل شدن به پروپاگاندا مصون نمیکند. ممکن است با یک روایت دروغین مخالفت کنیم، اما در مخالفت با آن، روایت دیگری را فراتر از پرسش، فراتر از تردید، و فراتر از نقد ببریم. به اون قطعیت و حتا تقدس ببخشیم و اون رو تنها روایت ممکن تصور کنیم. ممکن است سانسور حکومتی را نقد کنیم، اما خودمان صداهای متفاوت را با برچسب، تحقیر، یا حذف از میدان گفتوگو بیرون کنیم. ممکن است از حق مردم برای دانستن دفاع کنیم، اما فقط اطلاعاتی را منتشر کنیم که به پیروزی سیاسی یا قبیلهای ما کمک میکند. و ممکن است تصور کنیم چون هدف ما درست است، هر روشی برای رسیدن به آن قابل توجیه است.اینجا پرسشی اساسی مطرح میشود: تفاوت رسانهٔ مسئول با دستگاه پروپاگاندا چیست؟ فقط محتوای روایت؟ فقط اینکه در کدام سوی سیاست ایستاده است؟
Who has been a guest on Iran 1400 Podcast
Names identified in recent episode analyses. Showing up to five guests.
Ali Mirsepassi
Mehrzad Boroujerdi
Aram Hessami
Vafa Mostaghim
Manuchehr Eskandari-Qajar
Reach and audience
Public platform figures. Ratings count people who left a rating, not total listeners.
YouTube views
44,615
Score snapshot 15 Sept 2025
Apple Podcasts (US)
5.0 / 5
3 ratings
Spotify
5.0 / 5
4 ratings
Podcast Authority Score: 71 / 100
A composite of feed quality, social presence, YouTube performance and engagement. Read the methodology.
Quality
78
Social presence
0
YouTube
76
Engagement
81
Contact Iran 1400 Podcast
Guest appearances
Books guests
Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.
Host of Iran 1400 Podcast?
Claim your podcast to manage its listing and keep your show details accurate.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.
Explore this show Podcast research with Pod Engine
