Kerknet - de schatkamer

About Kerknet - de schatkamer

Podcast by Kerknet

Publisher

Kerknet

Category

religion & spirituality

Language

nl

Explicit

No

First episode

25 Nov 2020

Latest episode

10 Jun 2025

Latest episodes

31 episodes in the feed.

1. 

   10 Jun 2025

   Schatkamer van de liturgie: Geboorte van Johannes de Doper

   Waarom zingen we met Zacharias: “Gij, kind, zult genoemd worden profeet van de Allerhoogste?” Hoor het in de laatste aflevering van de Schatkamer van de liturgie. We hebben met de podcast alle liturgische sterke tijden en grote feesten behandeld, en sluiten af met het feest van de geboorte van Johannes de Doper, de patroonheilige van de gebouwen van het Leerhuis van de kerkvaders. -- Schatkamer van de liturgie: Geboorte van Johannes de Doper “De kerk houdt de geboorte van Johannes als een heilig gebeuren in ere,” zegt Augustinus in de preek van deze podcast. Hij voegt eraan toe: “Onder onze voorvaders in het geloof is er niemand van wie wij de geboorte zo plechtig vieren.” Het is inderdaad opvallend dat we, naast de eerder bescheiden plechtigheid voor de geboorte van de Moeder Gods, enkel die van Johannes en van Christus zo feestelijk vieren. Augustinus schetst prachtig de parallellen en tegenstellingen tussen deze twee geboortes, waaruit duidelijk blijkt dat in Johannes’ geboorte onze wereld zich opmaakt voor iets groots, dat er, zoals we in het troparion van de geboorte zongen, er een onvruchtbaarheid ophoudt, en een stomheid verbroken wordt, zodat de eerste keer de Goede Boodschap kan klinken. Want dat is precies de inhoud van de lofzang van Zacharias, Johannes’ vader, die zijn stem terugkrijgt om te zingen: “Gij, kind, zult genoemd worden profeet van de Allerhoogste.” Profeet en voorloper van welke boodschap zal Johannes de Doper zijn? Hij zal, zo zegt de tekst, “zijn volk kennis geven van heil.” Deze kennis is de wetenschap dat “het kwaad wordt vergeven” aangezien “onze God zo goed is, zo erbarmend.” Johannes, zegt de lofzang verder, is de wegbereider van “de hemelse zon die over ons zal opgaan.” Die hemelse zon is natuurlijk Christus, die verschijnt als een helder licht, als de morgenster voor ons – wij die, met de bijbelse woorden van de hymne zelf, “zonder uitzicht in duisternis zaten en schaduw des doods.” In de woestijn van ons leven is Johannes daarom ook de voorloper, die “de weg voor de Heer bereidt,” een heirbaan voor onze God, “om onze voeten te richten op de weg die naar vrede leidt.” Deze podcast is een initiatief van het Leerhuis van de kerkvaders en het CCV in het bisdom Gent. Met toestemming van de Intermonasteriële Werkgroep voor Liturgie (IWVL), Abdijboek ©Stichting I.W.V.L. Arnhem/NL en de Interdiocesane Commissie voor Liturgie.

2. 

   4 Jun 2025

   Schatkamer van de liturgie: Heilige Drie-Eenheid

   Het feest van Drie-Eenheid viert een geloofsmysterie dat even moeilijk als centraal is. “Hierop is de Kerk gegrondvest,” zegt bisschop Athanasius in zijn preek. Het is een fundamentele intuïtie waarbij we, naar zijn zeggen, “moeten letten op de oudste traditie,” op wat de Heer zelf ons heeft doorgegeven, wat de apostelen hebben verkondigd en de kerkvaders bewaard. Waarna Athanasius het opmerkelijk genoeg onmiddellijk heeft over “wie hiervan afwijkt,” dus de moeilijkheden waarvoor deze overlevering velen stelt. Er afwijkende opvattingen op na houden is niet problematisch in de zin dat onze gedachtegangen en hersenspinsels God rechtstreeks kunnen deren. Wel omdat we ons kunnen vergapen aan een afgod als we de grote levengevende stroom van de openbaring in Christus aftakken in kanaaltjes en irrigatiewerken van eigen makelij. Daarom laten we in deze podcast de liturgische gezangen zelf het geheim bezingen. We zijn gestart met de doxologie, het Eer aan de Vader en de Zoon en de Heilige Geest, dat prachtig het mysterie samenvat en eerbiedigt: “Glorie aan de Vader almachtig, aan zijn Zoon Jezus-Christus, de Heer, aan de Geest die ons bijstaat en helpt, in de eeuwen der eeuwen. Amen.” We vervolgen met het Credo, de Geloofsbelijdenis, waarin die eerste korte samenvatting nu poëtisch, bijbels en theologisch uitgebreid wordt. En we sluiten af met het Te Deum, dat Gods lof zingt, samen met de engelen, die aangeven hoe groots het mysterie is, met hun “heilig, heilig, heilig” gericht tot “de Heer, de God der hemelse machten,” en dat we misschien soms wat onnadenkend in de mond nemen. Want wie wordt bezongen met dat ‘heilig’? – “U, Vader, onmetelijke majesteit, uw aanbiddelijke, enige, ware Zoon, en de Trooster, de Heilige Geest.” Deze Drie-Ene is niet veraf gebleven maar in “Jezus Christus, de Koning der glorie,” is voor ons, mensen, de dood vernietigd, en het hemelse Rijk geopend. Dat betekent niet minder dan dat we toegang kregen tot het diepste geheim van zijn liefdevolle Drie-Ene wezen. Daarom smeken we, met een hele verzameling aan psalmverzen en -allusies: “Wees Gij de redding van uw volk, Heer, en overlaad uw erfdeel met zegening. (…) Gij zijt mijn hoop, Heer, Gij zijt de grond van mijn vertrouwen. En nooit zult Gij mij beschamen, in der eeuwigheid niet.” Deze podcast is een initiatief van het Leerhuis van de kerkvaders en het CCV in het bisdom Gent. Hoofdcantor: Pieter Stevens. Met toestemming van de Intermonasteriële Werkgroep voor Liturgie (IWVL), Abdijboek ©Stichting I.W.V.L. Arnhem/NL, de Sint-Sixtusabdij en de Interdiocesane Commissie voor Liturgie.

3. 

   13 May 2025

   Schatkamer van de liturgie: Hemelvaart

   In de gezangen van deze podcast voor Hemelvaart klinkt telkens de verwondering over Jezus’ opklimmen naar de hemel. We hoorden het al in het megalynarion waarmee we deze podcast begonnen. Bemerk in de tekst van dat gezang de nadruk op het feit dat Hij lichamelijk opklimt. “Wij verheerlijken U, o Christus, bron van leven. En terwijl wij U zien opklimmen naar de hemel met uw lichaam zonder smet, roemen wij uw goddelijke Hemelvaart.” Er wordt heel duidelijk gemaakt dat Christus’ sterven geen afleggen is van het lichaam om nu, vergeestelijkt, in de louter spirituele wereld, bij de Vader te kunnen komen. Neen, Hij is mét zijn lichaam opgeklommen. En zijn lichaam, zijn menselijkheid, dat zijn ook wij. Daarom, zo zegt paus Leo de Grote in zijn preek, is “Christus’ hemelvaart onze verheffing.” In het lichamelijk opstijgen van Christus is ons mens-zijn tot in de hoogste hemelen doorgedrongen. We omkaderen de preek van Leo de Grote met een toonzetting van de lezingen voor de eucharistie van Hemelvaart. Het zijn om te beginnen de woorden van de twee mannen in witte gewaden die in het openingshoofdstuk van het boek Handelingen de leerlingen aanspreken nadat, zo staat er, “Jezus voor hun ogen werd omhooggeheven en een wolk Hem onttrok aan het gezicht. Terwijl Hij zo heenging en zij nog naar de hemel stonden te turen, stonden er opeens twee mannen naast hen in witte kleren, die zeiden: ‘Galileeërs, wat staan jullie daar toch naar de hemel te kijken?” (Hand. 1, 9-11) Die woorden worden gecombineerd met een vers uit Psalm 68 (67). Het is een psalm die het getijdengebed ook leest voor het feest van Hemelvaart en dus toepast op Christus’ opstijgen ten hemel, tot de wolk Hem aan het zicht onttrekt. Het vers luidt: “Zing God ter eer, zing een psalm voor zijn naam, baan de weg voor Hem die die door de wolken rijdt. (Ps. 68 (67), 5.34) Dat psalmthema klinkt ook in Psalm 47 (46), de vaste antwoordpsalm voor de eucharistie van Hemelvaart, waarin Gods opstijgen luid gejuich ontlokt, en geschal van hoorns of bazuinen. Het Godsvolk bezingt, psalmodiërend en begeleid met de harp, hoe God als koning wordt aangesteld: klap in de handen, laat de klaroen schallen, jubel van vreugde, want “geducht is de Heer, de Allerhoogste,” een machtige koning die de hele aarde beheerst. Zo zegt ook Leo de Grote: “Inderdaad, er was een gegronde reden tot onuitsprekelijke vreugde, toen voor de ogen van die heilige menigte onze menselijke natuur in Christus ten hemel opsteeg en een waardigheid ontving, groter dan die van de hemelse schepselen.” We eindigen deze aflevering met het enige evangelie dat echt de Hemelvaart omschrijft, dat van Lucas. Er wordt verteld hoe Jezus de leerlingen een laatste keer heeft toegesproken, hen heeft uitgezonden om te getuigen en hen zegende. En hoe Hij, “terwijl Hij hen zegende,” heenging en werd opgenomen in de hemel, en “zij zich voor Hem ter aarde wierpen.” (Luc. 24, 51-52) Veertig dagen lang heeft de Heer zijn leerlingen de ogen geopend voor het geheim van de verrijzenis, zegt Leo de Grote in zijn preek, en wel “op veel gelukkiger wijze dan onze stamouders” – Adam en Eva –, wiens ogen ook wel open gingen, maar slechts om met schaamte vervuld te worden, waardoor ze zich gingen verbergen voor elkaar en voor God. De ogen van de leerlingen, zegt paus Leo, “gaan open om in Christus hun eigen menselijke natuur verheerlijkt te zien.”

Contact Kerknet - de schatkamer

Guest appearances

Books guests

Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.