त्यांनी ब्रिटिश साम्राज्याला बुद्धी, धैर्य आणि अजिंक्य इच्छाशक्तीने आव्हान दिले!
लोकमान्य टिळक यांच्यात असे काय होते की शत्रू सुद्धा त्यांना आदर देत होते?
या पॉडकास्टमध्ये मी लोकमान्य टिळक यांच्या अज्ञात, रोमांचक आणि प्रेरणादायी गोष्टी सांगणार आहे — त्यांच्या जीवनातील खाजगी आठवणी, सहकाऱ्यांच्या स्मृती, त्यांचा राजकीय दृष्टिकोन, कामगार हक्कांबाबतची भूमिका, भारतीय ज्योतिषशास्त्राचा गौरव आणि “आक्रमण हेच सर्वोत्तम संरक्षण” या त्यांच्या रणनीतीचा विचार.
हे फक्त चरित्र नाही…
ही आहे बुद्धिमत्तेची, स्वाभिमानाची आणि राष्ट्रीय जागृतीची ज्वलंत कथा.
Tyanni British Samrajyala buddhi, dhairya ani ajinkya ichhashaktine avhan dile!
Lokmanya Tilak yanchyat asa kay hota ki shatru suddha tyanna adar det hote?
Ya podcast madhye mi Lokmanya Tilak yanchya ajnyat, romanchak ani prerna-denarya goshti sangnar aahe — tyanchya jivnatil khajgi athavani, sahkaryanchya smrutika, tyanchi rajkiya drushtikon, kaamgar hakkanchi bhumika, Bharatiya jyotish-shastracha gaurav, ani “akraman hech sarvottam sanrakshan” ya tyanchya rananiticha siddhant.
He fakta charitra nahi…
He aahe buddhimatpanacha, swabhimanacha ani rashtriya jagrutitil jwalant pravas
Contains Synthetically Generated Content (SGI)
"मित्रांनो, आपण अनेक ब्लॉकबस्टर चित्रपटांचा किंवा वेब सिरीजचा शेवट पाहतो, जिथे मुख्य नायक शेवटी देशासाठी बलिदान देतो आणि संपूर्ण प्रेक्षक रडत चित्रपटगृहातून बाहेर पडतात. तो सीन आपल्या मनात कायमचा घर करून राहतो. पण एकोणीसशे विस सालच्या एक ऑगस्ट रोजी मुंबईच्या 'सरदार गृह' इमारतीमध्ये एका खऱ्याखुऱ्या जननायकाचा जो एक शेवटचा प्रवास सुरू झाला, त्यासमोर जगातील कोणताही चित्रपट फिका पडेल! लोकमान्य टिळक खूप आजारी होते. त्यांचे वय चौसष्ट वर्षे झाले होते. संपूर्ण देशात बातमी पसरली होती की आपल्या लाडक्या लोकमान्यांची तब्येत अत्यंत चिंताजनक आहे. त्या दिवशी मुंबईमध्ये ढग दाटून आले होते आणि मुसळधार पाऊस पडत होता. जणू निसर्गही रडत होता! डॉक्टर टिळकांवर उपचार करत होते, पण त्यांची प्राणज्योत हळूहळू मालवत होती. अखेर रात्रीच्या वेळी त्यांनी आपला शेवटचा श्वास घेतला! आणि त्यानंतर मुंबईच्या रस्त्यांवर जे दृश्य पाहायला मिळाले, ते जगाच्या इतिहासात कधीच घडले नव्हते. मुसळधार पावसात आणि वादळात चक्क तीन ते चार लाख लोकांचा प्रचंड जनसागर मुंबईच्या चौपाटीवर गोळा झाला होता! तिथे केवळ हिंदू नव्हते, तर मुस्लीम, पारशी, ख्रिश्चन, सर्व जाती-धर्माचे लोक छाती पिटून एखाद्या लहान मुलासारखे रडत होते. इंग्रज सरकारने मुंबईत कडक पोलीस बंदोबस्त ठेवला होता, त्यांना भीती होती की टिळकांच्या मृत्यूनंतर देशात मोठा दंगा होईल. पण लोकांच्या मनात दंगा नव्हता, तर आपल्या देवदूताला निरोप देण्याचे अतोनात दुःख होते. स्वतः महात्मा गांधींनी टिळकांच्या तिरडीला खांदा दिला आणि डोळ्यांत अश्रू आणून सांगितले, 'आज माझ्या देशाचा सर्वात मोठा आधार आणि आधुनिक भारताचा निर्माता निघून गेला!' मित्रांनो, लोकमान्य टिळकांचे शरीर जरी पंचतत्त्वात विलीन झाले, तरी त्यांनी पेटवलेली स्वातंत्र्याची ती निखारी आग कधीच विझली नाही. त्यांनी जाताना या देशाच्या मनात स्वाभिमानाचा असा काही दिवा लावला, ज्याच्या प्रकाशात पुढे जाऊन आपण स्वातंत्र्य मिळवले. असे महान आणि अमर नेते शतकातून एकदाच जन्माला येतात, आणि म्हणूनच ते आजही आपल्या हृदयात जिवंत आहेत... "
12 Sept 2026
टिळक आणि तो अट्टल चोर!
"मित्रांनो, कल्पना करा कि तुम्ही रात्रीच्या वेळी तुमच्या खोलीत शांतपणे झोपला आहात, आणि अचानक खिडकीतून एक काळाकभिन्न चोर आत घुसतो. तुम्ही डोळे उघडता आणि तुमच्या समोर तो चोर उभा असतो. अशा वेळी तुमची काय अवस्था होईल? तुम्ही ओरडाल, पळ काढाल किंवा भीतीने डोक्यावरून पांघरुण घेऊन झोपून जाल, बरोबर ना? पण जर तुमच्या जागी लोकमान्य टिळक असते, तर त्यांनी काय केले असते? ही गोष्ट आहे पुण्याच्या गायकवाड वाड्यातील, जिथे लोकमान्य टिळक राहत असत. एकदा रात्रीच्या वेळी एक अट्टल आणि धाडसी चोर टिळकांच्या घरात काहीतरी चोरी करण्याच्या उद्देशाने गुपचूप घुसला. तो हळूच कपाट उघडण्याचा प्रयत्न करत होता. इतक्यात टिळकांना कसलातरी आवाज आला आणि त्यांचे डोळे उघडले. समोर चोर उभा असलेला पाहूनही टिळकांच्या कपाळावर भीतीची साधी एक आठीही आली नाही! ते अत्यंत शांतपणे आपल्या खाटेवरून उठले, त्यांनी आपल्या नेहमीच्या स्वॅगमध्ये चहाची दऊत बाजूला ठेवली आणि चक्क त्या चोराला विचारले, 'कोण आहेस तू? आणि माझ्या घरात काय शोधतोयस?' चोर हातात सुरा घेऊन म्हणाला, 'शांत बसा, ओरडू नका! जे काही पैसे आणि दागिने असतील ते चटकन माझ्या स्वाधीन करा!' यावर टिळकांनी एक अतिशय खट्याळ आणि शांत हसू केले. ते म्हणाले, 'अरे मित्रा, तू चुकीच्या घरात आला आहेस! मी या देशाच्या स्वातंत्र्यासाठी लढणारा बाळ गंगाधर टिळक आहे. माझ्याकडे तुला देण्यासाठी सोन्या-चांदीचे दागिने किंवा पैसे अजिबात नाहीत! जर तुला खरोखरच काही हवे असेल, तर माझ्या लायब्ररीतील ही पुस्तके घे, ज्यामुळे तुझी बुद्धी सुधारेल आणि तुला चोरी करण्याची गरज पडणार नाही!' तो चोर टिळकांचे नाव ऐकून आणि त्यांचा तो शांत, निर्भय अवतार पाहून जागच्या जागी गोठूनच गेला! त्याची सुरा धरलेली बोटे थरथर कापू लागली. त्याला समजले की आपण साक्षात एका देशाच्या महानायकाच्या घरात घुसलो आहोत. त्याने चटकन आपला सुरा खाली टाकला आणि तो टिळकांच्या पाया पडला! टिळकांनी त्याला मारहाण न करता, अत्यंत प्रेमाने बसवून विचारले की तो चोरी का करतो. त्याला काही पैसे दिले आणि सुमार्ग दाखवला. मित्रांनो, शस्त्रापेक्षा आणि भीतीने नाही, तर केवळ स्वतःच्या अथांग मनोधैर्याने आणि मानसशास्त्राने शत्रूला पराभूत करण्याची ही ताकद फक्त आणि फक्त लोकमान्याकडेच होती... "
11 Sept 2026
पुण्यातला दुष्काळ आणि गरिबांचा कैवारी!
"मित्रांनो, आजच्या डिजिटल जगात जर एखाद्या मोठ्या बँकेने किंवा सरकारी संस्थेने आपल्यावर विनाकारण कोणताही कर लादला किंवा आपल्याला त्रास दिला, तर आपण काय करतो? आपण घाबरून जातो किंवा तक्रार करायला घाबरतो कारण आपल्याला आपल्या कायदेशीर हक्कांची अजिबात माहिती नसते. पण शंभर वर्षांपूर्वी, जेव्हा संपूर्ण देशावर इंग्रजांचे अत्यंत क्रूर आणि दडपशाहीचे राज्य होते, तेव्हा आपल्या गरीब शेतकऱ्यांना त्यांच्या कायदेशीर हक्कांची जाणीव करून देत इंग्रज सरकारविरुद्ध लढायला कोणी शिकवले असेल? तर आपल्या लोकमान्य टिळकांनी! अठराशे शहाण्णव सालची ही गोष्ट आहे. पुण्यात आणि संपूर्ण महाराष्ट्रात एका भयंकर दुष्काळाने थैमान घातले होते. पावसाअभावी शेतकऱ्यांची पिके पूर्णपणे जळून खाक झाली होती. शेतात धान्याचा एक दाणाही शिल्लक नव्हता. गरीब शेतकरी भुकेने आणि गरिबीने मरत होते. अशाही कठीण परिस्थितीत इंग्रज सरकार अत्यंत निर्दयीपणे शेतकऱ्यांकडून सक्तीने शेतसारा, म्हणजेच टॅक्स वसूल करत होते. शेतकरी भीतीने थरथर कापत आपले राहते घर आणि गुरेढोरे विकून टॅक्स भरत होते. जेव्हा ही गोष्ट टिळकांना समजली, तेव्हा त्यांच्या काळजाचा ठोका चुकला! त्यांनी चटकन इंग्रजांच्या कायद्याचे पुस्तक म्हणजेच दुष्काळ संहिता उघडली. त्यात स्पष्ट लिहिले होते की जर दुष्काळ असेल तर शेतकऱ्यांना टॅक्स न भरण्याची कायदेशीर सवलत आहे! टिळकांनी काय केले माहितीय? त्यांनी केसरी वर्तमानपत्रातून आणि स्वतः छापील पत्रके काढून संपूर्ण महाराष्ट्रात वाटली! त्यांनी आपल्या कार्यकर्त्यांना गावोगावी पाठवून शेतकऱ्यांना ओरडून सांगितले, 'अरे माझ्या पोरांनो, इंग्रजांचाच कायदा सांगतो की दुष्काळात टॅक्स भरायची गरज नाही! मग तुम्ही भीतीने तुमचे घर का विकताय? इंग्रज अधिकाऱ्यांना सांगा की आमच्याकडे खायला अन्न नाही, तर आम्ही टॅक्स कुठून देणार? जर ते तुमच्यावर जुलूम करत असतील, तर धीटपणे नकार द्या!' टिळकांच्या या एका मोहिमेमुळे हजारो शेतकऱ्यांमध्ये एक अभूतपूर्व ताकद आली आणि त्यांनी इंग्रजांना टॅक्स देण्यास स्पष्ट नकार दिला! इंग्रजांना शेवटी माघार घ्यावी लागली. गरिबांना त्यांच्या कायदेशीर हक्कांची शस्त्रे हातात देऊन लढायला शिकवणारा हा नेता खऱ्या अर्थाने देशाचा उद्धारकर्ता होता... "
Contact Lokmanya Tilak Kisse
Guest appearances
Does not typically book guests
Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.
Host of Lokmanya Tilak Kisse?
Claim your podcast to manage its listing and keep your show details accurate.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.
Explore this show Podcast research with Pod Engine