Dacht je dat Mondriaan alleen maar wat lijntjes en kleurvlakken schilderde? Hij schreef meer dan honderd essays over kunst, leven en maatschappij - maar bijna niemand kent ze. In zes afleveringen ontdek je de denkwereld achter de beroemde schilderijen.
Alle inhoud is gebaseerd op authentieke bronnen die onderzocht zijn door kunsthistoricus Louis Veen. De podcast maakt gebruik van AI-stemtechnologie.
Website: mondriaan-de-denker.nl
Boeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veen
Muziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uP
Een productie van Stichting Busara
In 1937 werden twee van Mondriaans schilderijen tentoongesteld in de nazi-tentoonstelling "Entartete Kunst". Zijn levenswerk als propaganda tegen hem. In februari 1940, terwijl de bommen op Londen vielen, begon hij te schrijven over bevrijding.
IN DEZE AFLEVERING:
• Hoe twee schilderijen werden misbruikt in "Entartete Kunst" (1937)
• De paradox van vrijheid: hoe kunst met strikte regels toch "bevrijd" kan zijn
• Zijn laatste, onvoltooide meesterwerk "Victory Boogie Woogie"
KUNSTWERK: Victory Boogie Woogie (1942-1944, onvoltooid) - Kunstmuseum Den Haag
CITAAT: "De beeldende kunst laat zien dat werkelijke vrijheid geen onderling evenwicht is, maar onderlinge gelijkwaardigheid." - Mondriaan
Boeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veen
Muziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uP
Meer info: mondriaan-de-denker.nl
17 Feb 2026
De Zoektocht naar het Universele
Waar haalde Mondriaan zijn ideeën vandaan? Hij begon niet als denker over kunst en maatschappij. Van gereformeerd naar theosofisch - dat is niet bepaald een kleine stap.
IN DEZE AFLEVERING:
• Hoe Mondriaan op zijn 37e lid werd van de Theosofische Vereniging
• Aristoteles' onderscheid tussen "substantie" (het blijvende) en "accidenten" (het tijdelijke)
• De verrassende waarheid: Neo-Plasticisme ontstond door schilderen, niet uit filosofie
KUNSTWERK: Evolutie (1911) - Drieluik over spirituele ontwikkeling. Kunstmuseum Den Haag.
CITAAT: "Het Neo-Plasticisme is niet ontstaan uit berekeningen noch uit filosofische beschouwingen, maar door het voortzetten van kubistische vernieuwingen." - Mondriaan, 1930
Boeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veen
Muziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uP
Meer info: mondriaan-de-denker.nl
10 Feb 2026
Het Neoplasticisme Ontleed
Mondriaan had niet alleen een droom - hij had een systeem. Zes principes die hij beschouwde als universele wetten. In december 1926 schreef hij ze op in drie handgeschreven bloknootvelletjes. En toen brak zijn beste vriend Theo van Doesburg de regels.
IN DEZE AFLEVERING:
• De zes principes van het Neo-Plasticisme - van rechthoekige vlakken tot uitsluiting van symmetrie
• Het drama met Theo van Doesburg: waarom diagonale lijnen "vals evenwicht" waren
• Hoe de principes terugkomen in Apple's Human Interface Guidelines en Google's Material Design
KUNSTWERK: Compositie IV met rood, blauw en geel (1929) - Stedelijk Museum Amsterdam
CITAAT: "De gelijkwaardigheid van de beeldingsmiddelen is essentieel." - Mondriaan
Boeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veen
Muziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uP
Meer info: mondriaan-de-denker.nl
3 Feb 2026
Een Schilder met een Boodschap
Mondriaan keek om zich heen en zag "tragiek" - zijn woord voor alles wat uit balans is. Ongelijkheid tussen arm en rijk, tussen man en vrouw. Maar hij accepteerde dit niet. Hij geloofde dat kunst de weg kon wijzen naar een aards paradijs.
IN DEZE AFLEVERING:
• Wat Mondriaan bedoelde met "tragiek" en waarom hij dit overal zag
• Zijn droom van een aards paradijs - hier en nu, te realiseren door kunst
• Het pijnlijke verhaal van tentoonstelling De Klomp (1927) waar mensen hem uitlachten
KUNSTWERK: Compositie met rood, geel en blauw (1927) - Kröller-Müller Museum, Otterlo
CITAAT: "Met een beetje goede wil zal het niet zo onmogelijk zijn een aards paradijs te scheppen." - Mondriaan, 1930
Boeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veen
Muziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uP
Meer info: mondriaan-de-denker.nl
27 Jan 2026
Van Lijntjes naar Levensfilosofie
Je kent de rode, gele en blauwe vlakjes met zwarte lijnen. Ze staan op koffiebekers en stropdassen. Maar wat als die schilderijen geen decoratie zijn? Wat als elk Mondriaan-schilderij een visueel manifest is - een boodschap voor de mensheid?
IN DEZE AFLEVERING:
• Waarom Mondriaan zijn schilderijen "statements zonder woorden" noemde
• Het cruciale verschil tussen gelijkheid en gelijkwaardigheid in zijn denken
• Hoe filosoof Gerard Bolland hem leerde dat "schoonheid verhoudingsbegrip is"
KUNSTWERK: Compositie No. II, met geel en blauw (1929) - Museum Boijmans Van Beuningen, Rotterdam
CITAAT: "'t Is moeilijk, uit te leggen, wat ik met mijn schilderijen bedoel. Daarin heb ik het zo goed mogelijk uitgedrukt." - Mondriaan, 1922
Boeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veen
Muziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uP
Meer info: mondriaan-de-denker.nl
20 Jan 2026
De Onbekende Mondriaan
Dacht je dat Mondriaan alleen maar wat lijntjes en kleurvlakken schilderde? Achter die beroemde composities schuilt een levensfilosofie. Hij schreef meer dan honderd essays over kunst, leven en maatschappij - maar bijna niemand kent ze.
IN DEZE AFLEVERING:
• Waarom Mondriaan 30 jaar lang essays bleef schrijven ondanks constante afwijzing
• Hoe een schilderij met slechts twee lijnen een statement is over gelijkwaardigheid
• De verrassende verbinding tussen abstracte kunst en een betere maatschappij
KUNSTWERK: Ruitvormige compositie met twee lijnen (1931) - Stedelijk Museum Amsterdam
CITAAT: "De beeldende kunst laat zien dat werkelijke vrijheid onderlinge gelijkwaardigheid is" - Mondriaan, 1942
Boeken Louis Veen: uitgeverij-ijzer.nl/component/tags/tag/veen
Muziek: Mallard - open.spotify.com/artist/3ZpDziADNH1JZmlGGWa1uP
Meer info: mondriaan-de-denker.nl
9 Jan 2026
Mondriaan de Denker
Dacht je dat Piet Mondriaan alleen maar wat lijntjes en gekleurde vakjes schilderde?
Wat weinig mensen weten: achter die beroemde composities schuilt een verstrekkend gedachtegoed. Mondriaan schreef meer dan honderd essays over kunst, leven en maatschappij.
In zes afleveringen nemen Emma, cultureel journalist, en Lucas, kunsthistoricus, je mee in de denkwereld achter de schilderijen van Mondriaan. Van onbekende schrijver naar invloedrijk denker, van decoratie naar sociale boodschap.
Voor iedereen die dieper wil graven dan de oppervlakte.
Gebaseerd op het onderzoek van Louis Veen. Muziek van Mallard. Een productie van Stichting Busara.
Meer info: https://mondriaan-de-denker.nl/
Contact Mondriaan de Denker
Guest appearances
Does not typically book guests
Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.
Host of Mondriaan de Denker?
Claim your podcast to manage its listing and keep your show details accurate.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.
Explore this show Podcast research with Pod Engine
