26 Oct 2026
„Auschwitz. Monografia człowieka”. Cz. 10. Nadzieja
Książka „Auschwitz. Monografia człowieka” to pierwsza na skalę światową próba ukazania ludzkich emocji w realiach obozu Auschwitz. Jej autor – dyrektor Muzeum dr Piotr Cywiński – wykorzystał w niej fragmenty wspomnień i relacji ponad 450 Ocalałych. To właśnie słowa świadków stanowią fundament tej refleksji nad kondycją człowieka poddawanego procesowi odczłowieczenia w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz. W podcaście przedstawiamy dziesięć rozdziałów tej szczególnej opowieści o człowieczeństwie wystawionym na najtrudniejszą z prób.
Polskojęzyczna wersja cyklu powstała jako bezpośredni efekt wyróżnienia, które Muzeum Auschwitz otrzymało pod koniec 2024 r. w konkursie Podcast Roku im. Janusza Majki. Wyróżnienie domu produkcyjnego PLAC360 przyznano za podcast „O Auschwitz”. Jak napisano wówczas, „to podcast, który popularyzuje historię i pracuje dla obiektywnego budowania współczesnej pamięci bez nadmiernej polityki historycznej”.
Adaptacja: Agnieszka Juskowiak-Sawicka
Realizacja dźwięku: PLAC360
Muzyka: JivexMusic
Lektor: Paweł Sawicki
=====
Źródła relacji i wspomnień:
Halina Birenbaum, „Nadzieja umiera ostatnia. Wyprawa w przeszłość”, Oświęcim 2009, s. 121-122.
Viktor E. Frankl, „Człowiek w poszukiwaniu sensu”, Warszawa 2017, s. 120-121.
Eugenia Kaczyńska (45887), w: „Byłem numerem…”, Warszawa 2004, s. 132.
Hermann Langbein, „Ludzie w Auschwitz”, Oświęcim 2017, s. 105.
Samuel Althaus, “Where Is God? Auschwitz-Birkenau to Dachau. 1942 to 1945”, [b.m.] 2001, s. 74.
Raphael Esrail, “L’espérance d’un baiser. Le témoignage de l’un des derniers survivants d’Auschwitz”, Paris 2017, s. 146.
Dora Goland-Blaufoux, “Un présent qui s’accroche a moi”, Paris 2007, s. 94.
André Balbin, “De Lodz a Auschwitz en passant par la Lorraine”, Nancy 1989, s. 67.
Bolesław Dziewięcki, „Z dna piekła. Moje przeżycia w niemieckich obozach koncentracyjnych 1943-1945”, Gdynia 2015, s. 43.
Shari Lebovitz (39439), [Shari: A True Story], USHMM Collection, RG-02.007*01, s. 69. s. 93.
Shlomo Venezia, „Sonderkommando. W piekle komór gazowych”, Warszawa 2009, s. 121.
Viktor E. Frankl, „Człowiek w poszukiwaniu sensu”, Warszawa 2017, s. 114-115.
Charlotte Delbo, „Żaden z nas nie powróci”, Oświęcim 2002, s. 163.
Jozef Matynia, „Młodość utracona za drutami”, Oświęcim 2011, s. 49.
Halina Birenbaum, „Nadzieja umiera ostatnia. Wyprawa w przeszłość”, Oświęcim 2009, s. 127.
Liana Millu, „Dymy Birkenau”, Oświęcim 2007, s. 146.
Rudolf Diem (10023), Relacja w: Wspomnienia, t. 172, s. 48-49.
Krystyna Żywulska, „Przeżyłam Oświęcim”, Warszawa 2004, s. 78.
Natan Żelechower (127262), Relacja w: Wspomnienia, t. 83, s. 66.
Mietek Weintraub, “The Arrival. I Sought God in Hell”, Jerusalem 2012, s. 170.
Maria Dziurdzia (7408), Relacja w: Oświadczenia, t. 36, s. 93.
Simone Alizon, “L’exercice de vivre”, Paris 1996, s. 210.
Primo Levi, „Czy to jest człowiek”, Oświęcim 2017, s. 75.
Jerzy Brandhuber (87112), Relacja w: Oświadczenia, t. 78, s. 226.
Zofia Kossak, „Z otchłani”, Oświęcim – Warszawa 2004, s. 211-212.
Jadwiga Apostoł-Staniszewska, „Echa okupacyjnych lat”, Warszawa 1973, s. 280.
Primo Levi, „Czy to jest człowiek”, Oświęcim 2017, s. 33.
Neftali Frankel, “I Survived Hell”, New York 1991, s. 112-113.
Janina Sarnowska (29860), Relacja w: Oświadczenia, t. 35, s. 105.
Wacław Maliszewski (59195), Relacja w: Oświadczenia, t. 16, s. 69-70.
Krystyna Żywulska, „Przeżyłam Oświęcim”, Warszawa 2004, s. 196.
Jerzy Skotnicki (125762), Zeznania w sprawie karnej członków byłej załogi SS [IPN GK 196/89], w: „Zapisy terroru”, t. 5, Warszawa 2019, s. 78.
Anna Kowalczykowa (27658), Relacja w: Oświadczenia, t. 19, s. 67.
Lusia Haberfeld (48703), “Lauferin. The Runner of Birkenau”, Victoria 2002, s. 51.
Raya Kagan, “Des femmes au bureau de l’enfer”, Paris 2020, s. 80.
Krystyna Żywulska, „Przeżyłam Oświęcim”, Warszawa 2004, s. 92.
Zofia Kossak, „Z otchłani”, Oświęcim – Warszawa 2004, s. 245.
=====
Grafika: Fragment pracy Mariana Kołodzieja z cyklu pt. „Labirynty”.
