Oercast

About Oercast

Over ons oerverleden in een moderne wereld.

Publisher

Harm Jan Wilbrink

Category

history

Language

nl

Explicit

No

First episode

16 Jun 2026

Latest episode

10 Nov 2026

Latest episodes

18 episodes in the feed.

1. 

   10 Nov 2026

   #15 – Darwin voorspelde een radicale verandering in ons denken over de menselijke geest

   Darwin voorspelde in 1859 dat de psychologie op een nieuw fundament zou komen te staan: de evolutie. Niet alleen ons lichaam, maar ook onze geestelijke vermogens zouden door natuurlijke selectie zijn ontstaan. Wat is van zijn voorspelling terechtgekomen?In deze Oercast onderzoek ik, Harm Jan Wilbrink, de psychologie van Charles Darwin en zijn radicale visie op de menselijke geest. Denken, voelen, geheugen, bewustzijn, emoties en zelfs morele gevoelens: volgens Darwin hebben ze allemaal een evolutionaire voorgeschiedenis.In zijn hoofdwerk On the Origin of Species (1859) wijdde Darwin slechts één zin aan het ontstaan van de mens en de toekomstige ontwikkeling van de psychologie. Pas in 1871 werkte hij zijn ideeën over de menselijke evolutie verder uit in The Descent of Man. Waarom was die gedachte zo revolutionair? En waarom is het nog altijd moeilijk om de menselijke geest als onderdeel van onze evolutionaire geschiedenis te beschouwen?Ik bespreek Darwins evolutietheorie, natuurlijke selectie en de continuïteit tussen mens en dier. Ook stel ik de vraag waarom de psychologie zo weinig aandacht lijkt te hebben voor de evolutionaire oorsprong van onze geestelijke vermogens.De Oercast is een podcast over de mens, zijn evolutie en geschiedenis. Ik onderzoek hoe de mens en zijn leefwereld door de tijd heen veranderen en hoe ze elkaar beïnvloeden.Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Stichting De Wilde Mens: https://laposta.nl/f/ssvevkyvhzdlNieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag.Missie:We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jager-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu.Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt.De Wilde Mens:http://www.dewildemens.nlPresentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrinkhttp://www.harmjanwilbrink.nlOntwerp logo’s en thumbnails: Frank Zuithofhttp://www.logo-shop.nlWebsite: Wabke Boumanhttp://www.wabke.nl

2. 

   27 Oct 2026

   Geschiedenis van het wadlopen: ijstochten naar Schiermonnikoog in 1929

   Voordat het zomerse wadlopen ontstond zoals we dat nu kennen, bestond wadlopen vooral uit wintertochten van en naar de eilanden. Daarbij lijkt vaak de noodzaak centraal te staan, bijvoorbeeld wanneer de voorraad proviand op een eiland opraakte. Maar het uitgebreide verslag van de overtocht op 18 februari 1929, die in de daaropvolgende dagen en weken navolging kreeg van honderden mensen — te voet, per fiets, motor en zelfs per auto en met paard en slee — laat zien dat velen dit vooral voor hun plezier deden. Het originele verslag van deze tocht vind je hier: https://zuurdiek.nl/b058-meindert-jan-zijlma-wadtochten-1929/ (https://zuurdiek.nl/b058-meindert-jan-zijlma-wadtochten-1929/) Dit is gebaseerd op het boek Wadden-IJstochten Schiermonnikoog Winter 1828-’29. Uitg. Drukkerij “Rapids” – Delfzijl. De lijst met overstekers van Hotel Van der Werff: https://www.schaatshistorie.nl/media/1929DagboekWerf%20Bijlage.pdf (https://www.schaatshistorie.nl/media/1929DagboekWerf%20Bijlage.pdf) De muziek is van Elayne Lussenburg, gespeeld op nyckelharpa. Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Stichting de Wilde Mens: https://laposta.nl/f/ssvevkyvhzdl (https://laposta.nl/f/ssvevkyvhzdl) Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. Missie De Oercast: een podcast over de mens, zijn evolutie en zijn geschiedenis. In de Oercast onderzoekt Harm Jan Wilbrink hoe de mens en zijn leefwereld door de tijd heen veranderen en hoe ze elkaar beïnvloeden. Het grote verhaal is dat de mens evolutionair gevormd is in de Steentijd en nu in de moderne tijd is beland, met alle gevolgen van dien. Stichting de Wilde Mens, de uitgever van dit kanaal, gaat uit van de gedachte dat een eenvoudig en gemeenschappelijk leven beter aansluit bij onze evolutionaire achtergrond. Deze overtuiging blijft in de afzonderlijke afleveringen vaak impliciet. Zo kan in afleveringen over de geschiedenis van het wadlopen of het boerenleven, zoals behandeld in Oercast #3, het beeld naar voren komen dat het leven vroeger in de regel eenvoudiger was, zonder dit expliciet te maken. De Wilde Mens http://www.dewildemens.nl (http://www.dewildemens.nl/) Presentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink http://www.harmjanwilbrink.nl (http://www.harmjanwilbrink.nl/) Ontwerp logo’s en thumbnails: Frank Zuithof http://www.logo-shop.nl (http://www.logo-shop.nl/) Website: Wabke Bouman http://www.wabke.nl (http://www.wabke.nl/) #oercast #wadlopen #winterwadlopen #Schiermonnikoog #menselijkgedrag Meer over Harm Jan Wilbrink Schrijf je in voor de persoonlijke nieuwsbrief: https://laposta.nl/f/sscxlr99te3f (https://laposta.nl/f/sscxlr99te3f) http://www.wadlopen-moddergat.nl (http://www.wadlopen-moddergat.nl/) http://www.facebook.com/wadlopen (http://www.facebook.com/wadlopen) https://www.instagram.com/dewildemens (https://www.instagram.com/dewildemens) https://nl.linkedin.com/in/wadlopen (https://nl.linkedin.com/in/wadlopen) Afbeeldingen voor zover niet van Harm Jan Wilbrink 00:15 De vroege mens – reconstructie van Homo erectus. Foto: Koen Mol Fotografie 00:18 Sámi-familie, ca. 1900 00:20 Aboriginal regenmakers, 1898 00:22 Uit het boek Wadden-IJstochten Schiermonnikoog Winter 1928-’29 02:49 Uit het boek Wadden-IJstochten Schiermonnikoog Winter 1928-’29 04:04 Hydrografische kaart van het Friesche Zeegat en omliggende Wadden. Opname uit 1891, herzien in 1920, uitgegeven in 1921 06:34 Uit het boek Wadden-IJstochten Schiermonnikoog Winter 1928-’29 09:03 Uit het boek Wadden-IJstochten Schiermonnikoog Winter 1928-’29 10:09 Tilburgse Courant, 22 februari 1929 10:17 Uit het boek Wadden-IJstochten Schiermonnikoog Winter 1928-’29 10:27 Leeuwarder Courant, 28 februari 1929

3. 

   14 Oct 2026

   #15 – De vergeten Herderskruistocht van 1320 – Wat maakte mensen zo licht ontvlambaar?

   De Herderskruistocht van 1320 is een opmerkelijke en vaak vergeten episode uit de middeleeuwse geschiedenis. In de ruim twee eeuwen daarvoor waren er negen officiële kruistochten geweest, maar daarnaast waren er ook zogenaamde ‘volkskruistochten’, zoals deze, die een meer spontaan karakter hadden. Wat maakte mensen in Noord-Frankrijk in 1320 zo licht ontvlambaar, dat ze zich vol overgave in het ongewisse avontuur van een kruistocht stortten? Wat was de sociale achtergrond van degenen die eraan deelnamen? Harm Jan Wilbrink onderzoekt deze vragen en komt uiteindelijk tot de slotsom dat we ook in deze tijd van deze geschiedenis kunnen leren. De muziek is van Elayne Lussenburg, gespeeld op nyckelharpa. De serie over de Veertiende Eeuw bevat inmiddels de volgende afleveringen: Uit de video Over 'De Waanzinnige Veertiende Eeuw' en 'De Bodem der Waddenzee' https://youtu.be/Bsc9uZWPHTo?si=Eaaz-quXf_hsT9XP&t=223 (https://youtu.be/Bsc9uZWPHTo?si=Eaaz-quXf_hsT9XP&t=223) (24 augustus 2026) Uit de video Springtij, ridders en ridderlijkheid https://youtu.be/gX8RTQ7kKAA?si=mJEJL5Ny5tHsrt2p&t=286 (https://youtu.be/gX8RTQ7kKAA?si=mJEJL5Ny5tHsrt2p&t=286) (31 augustus 2026) Uit de video Waterstanden, Michaël Zeeman, Marken en de kencijfers van de 14e eeuw https://youtu.be/8mc4srYiCwo?si=WcSDRhkAXsm-WSBX&t=577 (https://youtu.be/8mc4srYiCwo?si=WcSDRhkAXsm-WSBX&t=577) (5 september 2026) Uit de video Hunebedden, steenkisten, de veertiende eeuw — en meer https://youtu.be/AjDFMbhF_L4?si=ehDEg3IHrKuJyF_y&t=568 (https://youtu.be/AjDFMbhF_L4?si=ehDEg3IHrKuJyF_y&t=568) (14 september 2026) De video Petrarca over het ‘gouden en purperen’ pausdom van Avignon – Geert Grote over de Dom https://youtu.be/2SpApY8-bjA (https://youtu.be/2SpApY8-bjA) (20 september 2026) De video #15 – De vergeten Herderskruistocht van 1320 (Oercast) https://youtu.be/pgxR_jgH7U8 (https://youtu.be/pgxR_jgH7U8) (13 oktober 2026) Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Stichting de Wilde Mens: https://laposta.nl/f/ssvevkyvhzdl (https://laposta.nl/f/ssvevkyvhzdl) Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. Missie De Oercast: een podcast over de mens, zijn evolutie en zijn geschiedenis. In de Oercast onderzoekt Harm Jan Wilbrink hoe de mens en zijn leefwereld door de tijd heen veranderen en hoe ze elkaar beïnvloeden. Het grote verhaal is dat de mens evolutionair gevormd is in de Steentijd en nu in de moderne tijd is beland, met alle gevolgen van dien. Stichting de Wilde Mens, de uitgever van dit kanaal, gaat uit van de gedachte dat een eenvoudig en gemeenschappelijk leven beter aansluit bij onze evolutionaire achtergrond. Deze overtuiging blijft in de afzonderlijke afleveringen vaak impliciet. Zo kan in afleveringen over de geschiedenis van het wadlopen of het boerenleven, zoals behandeld in Oercast #3, het beeld naar voren komen dat het leven vroeger in de regel eenvoudiger was, zonder dit expliciet te maken. De Wilde Mens: http://www.dewildemens.nl (http://www.dewildemens.nl/) Presentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink http://www.harmjanwilbrink.nl (http://www.harmjanwilbrink.nl/) Ontwerp logo’s en thumbnails: Frank Zuithof http://www.logo-shop.nl (http://www.logo-shop.nl/) Website: Wabke Bouman http://www.wabke.nl (http://www.wabke.nl/) #oercast #prehistorie #middeleeuwen #evolutie #menselijkgedrag Meer over Harm Jan Wilbrink Schrijf je in voor de persoonlijke nieuwsbrief: https://laposta.nl/f/sscxlr99te3f (https://laposta.nl/f/sscxlr99te3f) http://www.wadlopen-moddergat.nl (http://www.wadlopen-moddergat.nl/) http://www.facebook.com/wadlopen (http://www.facebook.com/wadlopen) https://www.instagram.com/dewildemens (https://www.instagram.com/dewildemens) https://nl.linkedin.com/in/wadlopen (https://nl.linkedin.com/in/wadlopen)

4. 

   23 Sept 2026

   #14 – Wij zijn dagdieren die de nacht ook in de dag willen veranderen

   Sinds het leven zich een kleine vier miljard jaar geleden ontwikkelde heeft het te maken gehad met een dagelijkse afwisseling van dag en nacht. Tot enkele generaties terug werd er zeer spaarzaam gebruik gemaakt van kunstlicht, maar recent is dit enorm toegenomen. Dit gebruik van kunstlicht heeft gevolgen voor onze gezondheid.En dit geldt niet alleen voor licht binnenshuis: ook het aangezicht van de aarde wordt ’s nachts steeds lichter, met gevolgen voor onder andere trekvogels en insecten.De Zweedse bioloog Johan Eklöf schreef hierover het Darkness Manifesto. Zijn ideeën worden in deze video besproken en hij komt met enkele kernuitspraken aan het woord.Ik bespreek de opvatting van Eklöf aan de hand van deze video https://www.youtube.com/watch?v=iTPIKBLT9v8:Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Stichting De Wilde Mens: https://laposta.nl/f/ssvevkyvhzdlNieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag.Missie:We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jager-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu.Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt.De Wilde Mens:http://www.dewildemens.nlPresentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrinkhttp://www.harmjanwilbrink.nlOntwerp logo’s en thumbnails: Frank Zuithofhttp://www.logo-shop.nlWebsite: Wabke Boumanhttp://www.wabke.nl

5. 

   8 Sept 2026

   #13 – De dopamineval: meer is minder

   We leven in een wereld waarin steeds meer prikkels, vermaak en onmiddellijke beloningen binnen handbereik zijn. Volgens Anna Lembke leidt het stapelen van ‘pleziertjes’ ertoe dat we steeds meer dopamineprikkels nodig hebben en uiteindelijk steeds meer met lege handen komen te staan. Ik bespreek de opvatting van Anna Lembke aan de hand van deze uitzending van Tegenlicht: https://tegenlicht.vpro.nl/artikelen/dit-doet-dopamine-met-ons-brein-en-zo-krijg-je-je-cravings-onder-controle (https://tegenlicht.vpro.nl/artikelen/dit-doet-dopamine-met-ons-brein-en-zo-krijg-je-je-cravings-onder-controle) Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Stichting De Wilde Mens: https://laposta.nl/f/ssvevkyvhzdl (https://laposta.nl/f/ssvevkyvhzdl) Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. Missie: We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jager-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu. Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt. De Wilde Mens: http://www.dewildemens.nl (http://www.dewildemens.nl/) Presentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink http://www.harmjanwilbrink.nl (http://www.harmjanwilbrink.nl/) Ontwerp logo’s en thumbnails: Frank Zuithof http://www.logo-shop.nl (http://www.logo-shop.nl/) Website: Wabke Bouman http://www.wabke.nl (http://www.wabke.nl/)

6. 

   1 Sept 2026

   #12 – Op zoek naar de ‘oeraardappel’ in Ecuador

   Onder de kop ‘We herenigen aardappelen met hun oer-microbioom uit Ecuador’ stond op 1 april een artikel in de NRC. Het ging over onderzoeker Dario X. Ramirez-Villacis, die promoveerde op dit onderwerp. Lees hier het artikel in de NRC: https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/01/we-herenigen-aardappelen-met-hun-oer-microbioom-uit-ecuador-a4922357 (https://www.nrc.nl/nieuws/2026/04/01/we-herenigen-aardappelen-met-hun-oer-microbioom-uit-ecuador-a4922357) Schrijf je in voor de nieuwsbrief van Stichting De Wilde Mens: https://laposta.nl/f/ssvevkyvhzdl (https://laposta.nl/f/ssvevkyvhzdl) Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. Missie: We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jager-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu. Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt. De Wilde Mens: http://www.dewildemens.nl (http://www.dewildemens.nl/) Presentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink http://www.harmjanwilbrink.nl (http://www.harmjanwilbrink.nl/) Ontwerp logo’s en thumbnails: Frank Zuithof http://www.logo-shop.nl (http://www.logo-shop.nl/) Website: Wabke Bouman http://www.wabke.nl (http://www.wabke.nl/)

7. 

   18 Aug 2026

   #11– Waarom worden exacte wetenschappers irrationeel als het om mensen gaat?

   #11– Waarom worden exacte wetenschappers irrationeel als het om mensen gaat? Afgelopen maart verscheen een video van astrofysicus Neil de Grasse Tyson, die al meer dan vijf miljoen keer bekeken werd. Op de thumbnail staat 'Let's be rational' en de video heet vertaald: de visie van een wetenschapper op oorlog. Maar het gekke is dat hij niet verder komt dan het idee dat als mensen niet met elkaar praten, ze uiteindelijk wapens gaan gebruiken. Hij gaat helemaal voorbij aan de mogelijke opbrengsten van oorlog. Beluister de aflevering via een link in de reacties. De in deze aflevering besproken video: https://www.youtube.com/watch?v=XI9NG068TwI (https://www.youtube.com/watch?v=XI9NG068TwI) Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. Missie: We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jagers-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu. Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt om over langere afstanden te communiceren. De Wilde Mens: http://www.dewildemens.nl (http://www.dewildemens.nl/) Presentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink http://www.harmjanwilbrink.nl (http://www.harmjanwilbrink.nl/) Ontwerp logo's en thumbnails: Frank Zuithof http://www.logo-shop.nl (http://www.logo-shop.nl/) Website: Wabke Bouman http://www.wabke.nl (http://www.wabke.nl/)

8. 

   18 Aug 2026

   #10 – In een kwartier van de Oerknal tot nu. Verteld door een niet-natuurwetenschapper

   Het leven op aarde had een kwart van de leeftijd van het universum nodig om vanuit eencelligen uit te groeien tot meercellig leven. Vanaf dat moment is het relatief gezien maar een klein sprongetje via de dinosauriërs naar ons, Homo sapiens. Harm Jan Wilbrink wil laten zien in deze aflevering hoe lang de aarde in relatief rustige omstandigheden heeft verkeerd, waardoor het wonder van het leven heeft kunnen ontstaan. Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. De in deze aflevering besproken uitzending van Showroom met Dirk van Noort, de man die niet geloofde dat de mens op de maan was geweest: https://www.youtube.com/watch?v=L1UEx9BqW6M&t=5s (https://www.youtube.com/watch?v=L1UEx9BqW6M&t=5s) Missie: We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jagers-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu. Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt om over langere afstanden te communiceren. De Wilde Mens: http://www.dewildemens.nl (http://www.dewildemens.nl/) Presentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink http://www.harmjanwilbrink.nl (http://www.harmjanwilbrink.nl/) Ontwerp logo's en thumbnails: Frank Zuithof http://www.logo-shop.nl (http://www.logo-shop.nl/) Website: Wabke Bouman http://www.wabke.nl (http://www.wabke.nl/)

9. 

   21 Jul 2026

   #9 – Gaan we steeds meer acteren? Wat kunnen we leren van Jozef van den Berg

   Het lijkt erop dat we in onze omgang met elkaar steeds meer een rol gaan spelen. Dat blijkt niet zozeer uit onderzoek, maar Harm Jan Wilbrink beschouwt dit als een ervaringsfeit. Het volgt ook uit een analyse van het idee dat het lonender is geworden in een meer open samenleving, vergeleken met het leven in een maatschappij die meer gesloten is. Iemand die bewust afscheid wilde nemen van het acteren was de poppenspeler Jozef van den Berg. Wat kunnen wij van hem leren? Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. Besproken video in deze aflevering: https://www.youtube.com/watch?v=uZpfDvRhAWg&t=1216s Missie: We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jagers-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu. Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt om over langere afstanden te communiceren. De Wilde Mens: http://www.dewildemens.nl Presentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink http://www.harmjanwilbrink.nl Ontwerp logo’s en thumbnails: Frank Zuithof http://www.logo-shop.nl Website: Wabke Bouman http://www.wabke.nl

10. 

    14 Jul 2026

    #8 – Protestantisme en kapitalisme: de ontwikkeling van de ‘eigen schuld’

    Het idee van ‘eigen schuld’ is niet iets dat eens en voor altijdbij de menselijke samenleving heeft behoord. Waarschijnlijk zal het idee in jager-verzamelaarsgemeenschappen weinig of geen betekenis hebben gehad, terwijl het vandaag de dag sterker in onze geest verankerd lijkt te zijn dan ooit. De grootste sprong in deze richting lijkt te zijn gemaakt tijdens de Reformatie. Voor die tijd moet bijvoorbeeld de armenzorg algemener zijn geweest, terwijl Maarten Luther zich de vraag begon te stellen welke armen door hun eigen schuld in de problemen waren gekomen. Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. Missie: We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jagers-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagsemens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu. Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteengenoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt om over langere afstanden te communiceren. Bronnen: Oorspronkelijke tekst (Maarten Luther): „…daß die Fürsten,Herren, Rathschreiber und jedermann hüten und sich vor den Bettlern acht geben sollen, und lernen, daß, wo man nicht willigen und nüzlichen Nachbarn und ehrlichen Armen helfen und geben will, wie Gott es gebietet, sondern durch des Teufels Verführung und wider Gottes Gericht zehnmal so viel an Vaganten und verzweifelte Schurken gibt – wie wir es bishero bei Klöstern, Kirchen, Capellen und Bettelmönchen getan haben, und gänzlich den wahren Armen entsagt haben.“ Uit:Luther, M. (1528). Vorwort zur Ausgabe von Liber Vagatorum.Wittenberg. Online editie:https://www.gutenberg.org/files/46287/46287-h/46287-h.htm (https://www.gutenberg.org/files/46287/46287-h/46287-h.htm) Weber, M. (1920). Die protestantische Ethik und der Geist des Kapitalismus. In Gesammelte Aufsätze zur Religionssoziologie (Bd. I, hoofdstuk Die religiösen Grundlagen der innerweltlichen Askese). J.C.B. Mohr (Paul Siebeck).https://books.google.com/books?id=sPbHhLxqSQcC (https://books.google.com/books?id=sPbHhLxqSQcC&utm_source=chatgpt.com) De Wilde Mens: http://www.dewildemens.nl (http://www.dewildemens.nl/) Presentatie,redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink http://www.harmjanwilbrink.nl (http://www.harmjanwilbrink.nl/) Ontwerp logo’s enthumbnails: Frank Zuithof http://www.logo-shop.nl (http://www.logo-shop.nl/) Website: WabkeBouman http://www.wabke.nl (http://www.wabke.nl/)

11. 

    7 Jul 2026

    #7 – Je steentijdbrein in het schermtijdperk (Richard Cytowic)

    Door het gebruik van beeldschermen krijgen we lichtprikkels binnen, ook als het buiten donker is. Daardoor raakt ons dag- en nachtritme verstoord. Omdat streamingdiensten en sociale media geld verdienen aan iedere minuut die jij op hun platform doorbrengt, wordt er alles aan gedaan om jouw aandacht zo lang mogelijk vast te houden. Daarbij wordt gebruikgemaakt van oersystemen die zijn ontstaan tijdens onze evolutie. In deze aflevering bespreek ik de ideeën van Richard Cytowic, hoogleraar neurologie, aan de hand van een video op YouTube. De in deze aflevering besproken video: Big Think. (16 februari 2026). Your brain wasn't built to hold this much information | Richard Cytowic. [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=t0qq9R__XiQ (https://www.youtube.com/watch?v=t0qq9R__XiQ) Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. Missie: We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jagers-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagsemens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu. Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komenvoor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt om over langere afstanden te communiceren. De Wilde Mens: http://www.dewildemens.nl (http://www.dewildemens.nl/) Presentatie,redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink http://www.harmjanwilbrink.nl (http://www.harmjanwilbrink.nl/) Ontwerp logo’s enthumbnails: Frank Zuithof http://www.logo-shop.nl (http://www.logo-shop.nl/) Website: Wabke Bouman http://www.wabke.nl (http://www.wabke.nl/)

12. 

    30 Jun 2026

    #6 – Samenwerking en geweld binnen en buiten groepen (2)

    Als we ons afvragen wanneer mensen in de prehistorie samenwerkten en wanneer conflicten ontstonden, dan is het volgens Harm Jan vooral van belang onderscheid te maken tussen wat zich binnen de eigen groep afspeelde en watdaarbuiten gebeurde. Dit vanwege het grote belang van hetgroepslidmaatschap, vergeleken met onze tijd. In deze aflevering kijken we daarom naar de verschillen tussen het leven in stamverband en de moderne, meer open en vaak stedelijke samenleving. Het leven in kleine groepen lijkt weinig vrijheid te kennen, maar volgens Harm Jan zijn zulke gemeenschappen soms juist beter in staat om mensen met wie zogezegd ‘iets is’ een plaats in de gemeenschap te bieden. Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. YouTubekanaal Will Lord: https://www.youtube.com/user/Beyond2000bc (https://www.youtube.com/user/Beyond2000bc) Missie: We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jagers-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven annonu. Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijkwerden ze al in de Steentijd gebruikt om over langere afstanden te communiceren. De Wilde Mens:http://www.dewildemens.nl (http://www.dewildemens.nl/) Presentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink http://www.harmjanwilbrink.nl (http://www.harmjanwilbrink.nl/) Ontwerp logo’s en thumbnails: Frank Zuithof http://www.logo-shop.nl (http://www.logo-shop.nl/) Website: Wabke Bouman http://www.wabke.nl

13. 

    22 Jun 2026

    #5 – Samenwerking en geweld binnen en buiten groepen (1)

    De mens en zijn evolutionaire voorgangers moeten al tientallen miljoenen jaren in kleine, min of meer afgebakende groepen hebben geleefd. Onze eigenschappen, waaronder onze emoties, zijn op deze situatie afgestemd. Dat we nu de hele dag door met talloze onbekende anderen letterlijk moeten dealen maakt ons als een kat in een vreemd pakhuis. Voor Homo sapiens in de prehistorie is het delen van de buit een belangrijke overlevingsstrategie geweest. Dit maakt dat we van nature niet gewend zijn aan een vrije markteconomie waarin, uiteraard binnen grenzen, het recht van de sterkste geldt. Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. Het citaat op 8.04 minuut is een vertaling van: "Yes, when a young man kills much meat he comes to think of himself as a chief or a big man, and he thinks of the rest of us as his servants or inferiors. We can't accept this. We refuse one who boasts, for someday his pride will make him kill somebody. So we always speak of his meat as worthless. This way we cool his heart and make him gentle." Uit: Lee, R. B. (december 1969). Eating Christmas in the Kalahari. Natural History, 78(10), 14–22, 60–64. https://www.deerfield.k12.wi.us/faculty/petersenr/X-mas%20Kalahari.pdf (p. 21). Missie. We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jagers-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu. Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt om over langere afstanden te communiceren. De Wilde Mens: http://www.dewildemens.nl Presentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink — http://www.harmjanwilbrink.nl Ontwerp logo's en thumbnails: Frank Zuithof — http://www.logo-shop.nl Website: Wabke Bouman — http://www.wabke.nl

14. 

    22 Jun 2026

    #4 – Sjoerd Kramer: het veranderde boerenleven in Nederland

    De 76-jarige Sjoerd Kramer is zijn hele leven klauwbekapper, oftewel hoefverzorger van koeien, hoefsmid, dierverloskundige en castreur geweest. Hij is opgegroeid tussen het vee in de Friese Wouden en heeft er altijd tussen geleefd en gewerkt. Omdat hij die ervaring combineert met een groot verteltalent, weet hij als geen ander te schetsen hoe het boerenleven en de veehouderij in de afgelopen pakweg zestig jaar zijn veranderd.In deze aflevering blijkt hoe mensen tot voor kort nog veel dichter op hun vee leefden, een situatie die al duizenden jaren bestond. Ook op dit gebied zijn wij de laatste decennia duidelijk verder van onze natuurlijke staat afgeraakt.Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag.Missie:We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jagers-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu.Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt om over langere afstanden te communiceren.De Wilde Mens:http://www.dewildemens.nlPresentatie, redactie en geluid:Harm Jan Wilbrinkhttp://www.harmjanwilbrink.nlOntwerp logo’s en thumbnails:Frank Zuithofhttp://www.logo-shop.nlWebsite:Wabke Boumanhttp://www.wabke.nl

15. 

    22 Jun 2026

    #3 – Testosteron: dat 'lastige stofje'

    Het is duidelijk dat testosteron kampt met een imagoprobleem, getuige de spreekwoordelijke 'testosteronbommetjes'. Maar behalve het stimuleren van spiergroei en agressie doet het hormoon nog veel meer. Het is een van de drijvende krachten achter het gedrag en de fysiologie van vrijwel alle gewervelde dieren en speelt al honderden miljoenen jaren een cruciale rol in hun evolutie. Die rol is vooral groot bij mannen, maar ook bij vrouwen is deze aanwezig. Testosteron is dus veel meer dan alleen 'een lastig stofje'. Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. Missie. We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jagers-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu. Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt om over langere afstanden te communiceren. De Wilde Mens: http://www.dewildemens.nl Presentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink — http://www.harmjanwilbrink.nl Ontwerp logo's en thumbnails: Frank Zuithof — http://www.logo-shop.nl Website: Wabke Bouman — http://www.wabke.nl

16. 

    22 Jun 2026

    #2 – De overgang naar de boerensamenleving: onderschat én overschat

    De overgang van jagen-verzamelen naar landbouw geldt als misschien wel de belangrijkste verandering in de geschiedenis van de mensheid. Mensen gingen anders eten, anders werken en uiteindelijk ook anders samenleven. In deze aflevering onderzoeken we die omslag. We zien dat de rol van de ‘agrarische revolutie’ moeilijk overschat kan worden, maar ook dat we, juist doordat we het belang van deze overgang erkennen, soms uit de bocht vliegen in onze voorstellingen ervan. Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag. Missie. We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jagers-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu. Het geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt om over langere afstanden te communiceren. De Wilde Mens: http://www.dewildemens.nl Presentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink — http://www.harmjanwilbrink.nl Ontwerp logo's en thumbnails: Frank Zuithof — http://www.logo-shop.nl Website: Wabke Bouman — http://www.wabke.nl

17. 

    22 Jun 2026

    #1 – Waarom de eerste bewoners van Nederland zo laat boeren werden

    Recent onderzoek laat zien dat mensen uit het huidige België, Nederland en Noordwest-Duitsland pas laat een ‘agrarische revolutie’ hebben gekend.In deze eerste aflevering van de Oercast onderzoek ik waarom de prehistorische bewoners van het Nederlandse kustgebied nog millennia lang bleven jagen, vissen en verzamelen terwijl elders in Europa de landbouw al dominant werd.Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag.Missie. We leefden 98 procent van ons bestaan als Homo sapiens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest. In de Oercast onderzoek ik hoe jagers-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu.Aanleiding voor deze aflevering.NRC – “Prehistorische kustbewoners van Nederland schakelden op een unieke manier over op landbouw.”https://www.nrc.nl/nieuws/2026/02/12/prehistorische-kustbewoners-van-nederland-schakelden-op-een-unieke-manier-over-op-landbouw-a4882487Universiteit Leiden – “DNA-studie onthult opmerkelijke stabiliteit prehistorische bevolking Lage Landen.”https://www.universiteitleiden.nl/nieuws/2026/02/dna-studie-onthult-opmerkelijke-stabiliteit-prehistorische-bevolking-lage-landenHet geluid na de teaser is een bullroarer, ook wel zoemsteen genoemd: een ronddraaiend stuk hout, bot of steen aan een touw, waarmee een diep zoemend geluid wordt gemaakt dat over grote afstanden hoorbaar is. Bullroarers komen voor in verschillende traditionele culturen wereldwijd en mogelijk werden ze al in de Steentijd gebruikt om over langere afstanden te communiceren.De Wilde Mens: http://www.dewildemens.nlPresentatie, redactie en geluid: Harm Jan Wilbrink — http://www.harmjanwilbrink.nlOntwerp logo’s en thumbnails: Frank Zuithof — http://www.logo-shop.nlWebsite: Wabke Bouman — http://www.wabke.nl

18. 

    16 Jun 2026

    Trailer

    We leefden 98 procent van ons bestaan als mens in de Steentijd. Die wereld heeft ons gevormd tot wie we zijn en bepaalt nog altijd onze lichamelijke behoeften en de werking van onze geest.In de Oercast onderzoek ik hoe jager-verzamelaars nog voortleven in de hedendaagse mens en wat archeologie te maken heeft met ons dagelijks leven anno nu.Nieuwe afleveringen verschijnen iedere dinsdag.De Wilde Mens (http://www.dewildemens.nl)Presentatie, redactie en geluid:Harm Jan Wilbrink (http://www.harmjanwilbrink.nl)Ontwerp logo’s en thumbnails:Frank Zuithof (http://www.logo-shop.nl)Website:Wabke Bouman (http://www.wabke.nl)

Reach and audience

Public platform figures. Ratings count people who left a rating, not total listeners.

Spotify

5.0 / 5

2 ratings

Contact Oercast

Guest appearances

Does not typically book guests

Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.