قصههای شفاهی که تا امروز دوام آوردهاند میراث فرهنگی، هنری و خیالپردازی اجداد ما هستند. باید آواها، معناها و روایتهای جانسختی باشند که هنوز از خلال قرنها بر زبان آدمها جاری میشوند. ما در این پادکست برخی از آنها را که بازماندهاند، انتخاب و برای شما نقل میکنیم.این پایان ماجرا نخواهد بود. از فصل چهارم یعنی از اپیزود 125 به بعد، دربارۀ کارکردها، مضامین، ویژگیهای زبانی، هنجارها و ناهنجاریها و در برخی موارد ریشههای اساطیری این قصهها صحبت خواهیم کرد. گاهی ویژگیهای فرهنگی و فکری ساکنان این سرزمین از میان کلمات این قصهها بهتر قابل ردیابی و شناسایی است تا از خلال ابیات شاهنامه، رباعیات خیام، بوستان یا گلستان سعدی. پس این شما و این خیال و اندیشۀ اجداد عوام ما.
www.giyomebaz.ir (http://www.giyomebaz.ir)
در قسمت ۱۳۷ «قصههای ایرانی» ابتدا روایت یکی از محبوبترین قصههای عاشقانه عامیانه ایران را میشنوید؛ قصهای که در مناطق مختلف ایران از بوشهر و خراسان تا مازندران، بلوچستان، چهارمحالوبختیاری و آذربایجان با روایتهای متفاوت ثبت شده است. سپس سراغ نسخه منظوم «حیدربیگ و سمنبر» میروم و تفاوتهای روایت شفاهی و مکتوب آن را بررسی میکنم.
اما بخش دوم بیرون از دنیای عشق و افسانه است: ربودن یک زن در قصهها به چه معناست؟
از اسطورههای ایران و یونان و داستانهای پیدایش روم تا عهد عتیق و واقعیتهای امروز، مضمون ربایش زنان را دنبال میکنم و درباره «ربودن قهرآمیز»، «ربایش تحت فشار اجتماعی» و «فرار توافقی» حرف میزنم..
فهرست
مقدمه: 0:00
قصه حیدربیک و سمنبر: 1:11
بخش دوم: منابع قصه، راوی پادکست: 20:40
چکیده پادکست: 21:48
جغرافیای عشق در داستان حیدربیک و سمنبر: 22:34
شهرهایی که این قصه در آنجا روایت شدند: 24:37
بخشی از روایت مازندرانی با صدای یاسر گرجی: 25:09
شباهت قصه با قصههای عاشقانهی فارسی: 25:58
موسیقی تار و تنبک (ای آی): 30:03
معرفی منظومه حِیْدَرْبِیْگ و سَمَنْبَر: 30:23
مقایسه منظومه با قصه شفاهی: 31:28
تاریخ منظومه: 34:45
موسیقی بر اساس منظومه حیدربیگ (ای آی): 37:47
دزدیدن عروس یا فرار توافقی: 39:05
وقتی دزدیدن زنان در فولکلور بوی عشق میدهد: 40:24
موسیقی اسماعیل ستارزاده؛ لیلی بانو: 41:39
اسطوره و ربودن زنان: 43:09
ربایش زنان در اساطیر ایران: 44:01
ربایش زنان در اساطیر یونان: 45:26
ربایش زنان در رم باستان: 47:18
ربایش زنان در عهد عتیق: 50:00
بررسی مفهوم ربودن زنان: 55:14
چرا مردان زنان را می دزدند؟: 55:55
ربایش زنان در ایران (واقعیت): 56:53
ربایش زنان در جهان (واقعیت): 57:45
پایان از اسطوره تا واقعیت: 58:44
موخره پادکست: 59:13
16 Jul 2026
روباهی که شیر شد!
این قصه از کتاب قصههای ایرانی بازنوشتهی محمد قاسمزاده انتخاب و مجددا بازنویسی شده است.
وب سایت: گیومهباز (www.gyomebaz.ir)
25 Apr 2026
گرگ آوازخوان
شما سومین اپیزود ویژهی قصههایی برای کودکان ایران را در حوالی روزهای بیستم فروردین سال 1405 میشنوید. حالا که این مقدمه را مینویسم نوزدهم فروردین است و ما در روز اول آتشبس هستیم که قرار است حداقل تا دو هفته ادامه پیدا کند. امیدوارم این توقف موقت، پایدار و دائمی باشد و شما ساکنان این سرزمین از رنج و ترس ناشی از جنگ برای همیشه دور باشید. این اپیزودها با هدف کمک به کاهش اضطراب شما و کودکان شما تولید شد. قصهها از مجموعهی ادبیات شفاهی مردم ایران انتخاب میشوند اما برای سازگاری با مخاطب کودک و جذابیت بیشتر، قصهها را بازنویسی میکنم. اپیزود سوم این مجموعه را با عنوان «گرگ آوازخوان» با اجرای هنرمندانهی فاطمه نیازی بشنوید. اگر شنیدید و فکر کردید ممکن است برای دیگران هم مفید باشد آن را از راههای ممکن به اشتراک بگذارید. منبع اصلی این قصهی شفاهی از کتاب افسانههای صحرا گرداوری و نوشته عبدالصالح پاک بود. به امید روزهای بهتر.
Reach and audience
Public platform figures. Ratings count people who left a rating, not total listeners.
Apple Podcasts (US)
4.7 / 5
14 ratings
Contact قصههای ایرانی
Guest appearances
Books guests
Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.
Explore this show Podcast research with Pod Engine
