Dé podcast van Scientias.nl (http://scientias.nl/) over alle wetenschappen, de achtergronden en meer. Met Diederik Jekel en Krijn Soeteman. Met regelmaat ontvangen ze een gast om dieper op een specifiek onderwerp in te gaan. Ook bespreken ze het opvallende wetenschapsnieuws van de week.
Navier-Stokesvergelijking opgelost door AI? - Scientias Podcast 88
Wie krijgt het miljoen? En heeft AI nou wel of niet de Navier-Stokesvergelijking (https://nl.wikipedia.org/wiki/Navier-Stokesvergelijkingen) opgelost, een van de millenniumproblemen (https://nl.wikipedia.org/wiki/Millenniumprijsprobleem), opgesteld door het Clay Mathematichs Institute of Cambridge, Massachusetts (VS). Diederik legt uit aan Krijn hoe het nou eigenlijk zit met die vloeistofdynamica, een nogal pittige tak van de natuurkunde. Luister hier naar de 88ste aflevering van de Scientias Podcast (https://scientias.nl/nieuws/video/podcast/). 00:00:00 Introductie00:01:32 Kaartjes voor het Wetenschapspodcastfestival00:03:11 Heeft AI een groot wiskundeprobleem opgelost?00:06:30 Wat kun je met een vergelijking?00:09:32 De Navier-Stokesvergelijking voorspelt vloeistofstromen00:12:16 Leonhard Euler en vloeistoffen zonder viscositeit00:17:59 Navier voegt stroperigheid toe00:23:21 George Gabriel Stokes komt tot dezelfde vergelijking00:24:14 De geschiedenis kort samengevat00:26:19 Computational fluid dynamics00:28:55 Wervelingen en vorticiteit00:31:29 Waarom drie dimensies zoveel moeilijker zijn00:34:51 Waarom een mogelijke singulariteit ertoe doet00:37:02 Het Millennium Prize Problem00:38:05 Córdoba en Martínez-Zoroa zetten de eerste stap00:42:42 Buckmaster en Alpöge schakelen AI in00:46:05 Het laatste theorema van Fermat00:51:32 Hoe Lean wiskundige bewijzen controleert00:54:57 OpenAI mengt zich in de zoektocht00:58:30 Samenwerkende autonome AI-agents00:59:53 Tienduizend agents werken aan Navier-Stokes01:01:11 De geclaimde oplossing01:01:56 De strijd om prioriteit en erkenning01:05:35 Wat betekent AI voor de wiskunde?01:06:48 Het computerbewijs van het vierkleurenprobleem01:10:25 Wie beheerst de wiskunde van de toekomst?01:16:42 Afsluiting See omnystudio.com/listener (https://omnystudio.com/listener) for privacy information.
11 Sept 2026
De Nancy Grace Roman-ruimtetelescoop, deel 2 - Scientias Podcast 87
In aflevering 87 gaan we verder met de Nancy Grace Roman Space Telescope. Dit keer draait alles om de vraag wat deze ruimtetelescoop daadwerkelijk gaat ontdekken. Diederik legt uit waarom onze huidige methoden om exoplaneten te vinden een groot deel van alle planeten missen. Via gravitationele microlensing kan Roman juist planeten met wijde banen en zelfs losgeslagen planeten zonder moederster opsporen. Daarna wordt het nog spectaculairder. Met een geavanceerde coronagraaf probeert Roman het verblindende licht van sterren zo nauwkeurig weg te werken dat het gereflecteerde licht van een exoplaneet zichtbaar wordt. Daarvoor gebruikt de telescoop maskers, vervormbare spiegels, duizenden actuatoren, interferentie en detectoren die afzonderlijke fotonen kunnen registreren. Van Einstein en gekromde ruimtetijd tot diffractie, Airy-patronen en direct gefotografeerde exoplaneten: een diepe duik in de natuurkunde achter een van de bijzonderste ruimtetelescopen van dit moment. 00:00 Intro00:57 Terugblik op de Roman-telescoop01:51 Waarom een panoramatelescoop?03:23 Wat is surveyastronomie?04:25 Het Hertzsprung-Russelldiagram05:05 Edwin Hubble en het uitdijende heelal06:14 Roman en de zoektocht naar exoplaneten06:52 Hoe Kepler exoplaneten ontdekte08:34 De transitmethode uitgelegd10:11 Waarom we zoveel exoplaneten missen12:26 Het probleem van planeten met wijde banen14:12 Meetbias en de kans op een transit16:08 Wat is surveyastronomie in het Nederlands?17:38 Microlensing als oplossing18:52 Einstein en de kromming van ruimtetijd22:48 Zwaartekracht als lens24:14 Hoe microlensing werkt27:04 Hoe een planeet zichzelf verraadt28:33 Roman kijkt naar het centrum van de Melkweg30:16 Honderden miljoenen sterren observeren31:30 Planeten rond de snowline32:29 Losgeslagen planeten zonder ster35:03 Exoplaneten rechtstreeks fotograferen38:30 Hoe werkt een coronagraaf?38:53 Waarom een ster nooit een perfect puntje is40:54 Het Airy-patroon42:16 Waarom telescopen zelf patronen in sterrenlicht maken43:45 De herkenbare spikes van James Webb44:28 Waarom iedereen sterren anders ziet46:23 Hoe blokkeer je sterrenlicht?46:37 Speckles: nepplaneten in je detector47:45 Vervormbare spiegels en duizenden actuatoren49:23 Sterlicht vernietigen met interferentie49:56 Pairwise probing51:51 Wachten op individuele fotonen53:04 De atmosfeer van een exoplaneet onderzoeken53:27 Eeuwen aan slimme oplossingen55:55 De Roman-telescoop als eindresultaat56:50 AfsluitingSee omnystudio.com/listener (https://omnystudio.com/listener) for privacy information.
4 Sept 2026
De Roman-ruimtetelescoop, deel 1 - Scientias Podcast 86
In aflevering 86 duiken we in de Nancy Grace Roman Space Telescope, NASA’s nieuwe ruimtetelescoop met een ongekend breed blikveld. Waarom is zo’n telescoop nodig naast Hubble en James Webb? We bespreken de reis naar L2, de zoektocht naar donkere energie en donkere materie en de Hubble-spanning. Daarna gaan we terug naar de geschiedenis van de telescoop, van Lipperhey, Galileo en Kepler tot Huygens, Newton, Gregory en Cassegrain. Onderweg leggen we uit hoe lenzen, spiegels, brandpuntsafstand en optische aberraties hebben geleid tot de moderne Roman-telescoop. Het verhaal blijkt te groot voor één aflevering. In deel twee gaan we verder met exoplaneten, directe beeldvorming en gravitationele microlensing. 00:00 Intro03:27 Sterrennieuws en Govert Schilling04:07 Buitenaards met Govert Schilling05:10 Waarom hebben we de Roman-telescoop nodig?06:11 De spiegel van Roman09:46 Wat is de Nancy Grace Roman Space Telescope?10:30 Waarom vliegt Roman naar Lagrangepunt L2?13:39 Lancering, missie en vergelijking met James Webb17:01 De panoramacamera van Roman19:04 Donkere materie en donkere energie19:50 Kan Roman de Hubble-spanning helpen oplossen?22:50 Wie was Nancy Grace Roman?23:40 Spitzer en het begin van ruimtetelescopen25:39 Waarom sterren twinkelen27:31 Hoe werkt een telescoop eigenlijk?28:03 De uitvinding van de telescoop29:14 Galileo en Kepler verbeteren de telescoop31:58 Christiaan en Constantijn Huygens34:05 Het probleem van chromatische aberratie37:28 Newton ontdekt hoe wit licht werkt38:46 De uitvinding van de spiegeltelescoop39:19 Gregory en Newton42:57 Het Cassegrain-ontwerp45:24 Wat is brandpuntsafstand?49:07 Hoe werkt de Roman-telescoop?51:46 De optica achter het enorme beeldveld52:40 Volgende week: exoplanetenSee omnystudio.com/listener (https://omnystudio.com/listener) for privacy information.
Reach and audience
Public platform figures. Ratings count people who left a rating, not total listeners.
Apple Podcasts (US)
5.0 / 5
1 ratings
Pitching Scientias Podcast
Guest appearances
Books guests
Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting pitches.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.
Explore this show Podcast research with Pod Engine
