I podkasten "Ting – frå Jærmuseet" får du historiene om gjenstandane du kan oppleva i Jærmuseet sine samlingar. Kvar episode tar utgangspunkt i éin konkret ting – alt frå kvardagslege reiskapar til unike gjenstandar – og lar denne gjenstanden opna døra til større historier om livet, menneska og utviklinga på Jæren.
Programleiar Christian Gilsvik inviterer til samtalar med fagfolk og lokale forteljarar som opnar skattekistene med historier frå Jærmuseet.
Podkasten er produsert av Screen Story for Jærmuseet.
Kven er eigentleg størst av Garborg og Haaland?
I denne episoden kastar vi oss rett inn i ein uventa duell mellom to jærske profetar – på kvar si side av historia.
I det eine hjørnet: Arne Garborg. Språkbyggjaren, tenkjaren, nasjonsformaren frå Jæren.
I det andre hjørnet: Erling Braut Haaland. Målmaskina som har sprengt grenser og blitt ei av dei største stjernene i verdas største idrett – ein moderne jærsk Samson.
Då jærbuane i 2023 kåra «tidenes jærbu», var det Garborg som gjekk av med sigeren. Ein litterær David som slo ein global fotball-Goliat. Riksmedia elska forteljinga.
Men på Jæren? Kanskje var det ikkje så overraskande likevel.
Så kva seier dette om oss? Kan ein i det heile samanlikne ein diktar og ein fotballspelar? Og finst det eigentleg eit svar på kven som er størst?
Dagens gjest meiner i alle fall det er verdt å prøve. Ørjan Zazzera Johansen frå Garborgsenteret er forfattar, lesevitar, formidlar – og kanskje ein liten oppviglar i denne samanhengen.
Velkomen til ein duell du ikkje visste du trong.
Podkastepisoden er eit liveopptak og var ein del av programmet på Jærdagen.
Programleiar er Christian Gilsvik.
Podkasten er produsert av Screen Story for Jærmuseet.
11 Dec 2025
Krigen: Den hemmelege jula hos Øglænd - eit augeblikk av fred
I denne spennande episoden av Ting frå Jærmuseet dykker me ned i dei farlege okkupasjonsåra for å fortelja historia om to enkle, raude julekuler med utklipt kristtorn.
Julekulene i Vitenfabrikkens museumsmagasin er beviset på ei hemmeleg og risikabel samling på Jonas Øglænd-fabrikken i 1944.
Jonas Øglænd AS var eit stort konsern, mellom anna kjent for sykkelmerket Den Beste Sykkel (DBS). Dei tilsette produserte våpen og trykte motstandsbladet Stritt folk, alt medan ei gnagande uro og frykt prega dei krigstrøytte arbeidarane. Redsla var høgst reell: Tyske soldatar og Statspolitiet kom jamleg på razzia, og sjølv den minste mistanke kunne føra til arrestasjon.
Midt i denne farlege tida – då matvarene var skrale og julehøgtida ei magertid – tok dei tilsette ved fabrikken ein enorm sjanse:
I matsalen samla fabrikkdrivarane og arbeidarane seg i hemmelegheit. Dei dekte bordet med kvite dukar, tende stearinlys og pynta med norske flagg. Julekulene og kristtornen var ein del av denne bordpynten.
Men det var maten som gjorde kvelden legendarisk. Det blei servert ekte pølse og ekte kaffi. Måltidet smakte ekstra godt då dei fekk den sjokkerande meldinga: Maten var stolen frå tyske offiserar.
For dei krigstrøytte menneska som sat der, gav dette måltidet ei sårt tiltrengt fredeleg stund – eit augeblikk der krigen kjendest langt borte.
Høyr historia om kvifor Øglænd-tilsette Rasmus Rasmussen tok med seg julekulene heim den kvelden, og kvifor han tok vare på dei gjennom alle år – som eit symbol på fredstid og eit vitnemål om motstand. Dette er forteljinga om korleis eit lite stykke julepynt kan romma mot, risiko og eit djupt sakn etter fred.
Gjest i denne episoden er formidlar Jan Erik Holmen.
Programleiar Christian Gilsvik.
Podkasten er produsert av Screen Story for Jærmuseet.
31 Oct 2025
Auksjonshammaren – sorg, pengar og pels
For pelsdyrbøndene symboliserte slaget frå auksjonshammaren både uro og håp.
I denne episoden av Ting frå Jærmuseet fortel me historia om norsk pelsdyroppdrett – frå glanstid til avvikling. Me ser tilbake på den Klondike-liknande æraen då Noreg var verdsleiande på sølvrevproduksjon. Høyr om tider då ein mutasjon kalla platinareven oppnådde den utrulege prisen på 11 000 dollar i New York.
Pelsdyrnæringa var ei svært viktig økonomisk inntekt for gardar og jordbrukskommunar, særleg i Rogaland. Men næringa var òg særs sårbar for internasjonale konjunkturar.
Høyr om næringa sine oppturar, nedturar og den politiske avviklinga som førte til yrkesforbod.
I studio møter du førstekonservator ved Jærmuseet, Anne Jorunn Frøyen, som har leia arbeidet med utstillinga PELS på Vitengarden, og Bertran Trane Skadsem – pelsdyrbonde og leiar i Norges Pelsdyralslag.
Programleiar: Christian Gilsvik
Lyder: Jærmuseet og Soundly
Musikk: Upright Music
Podkasten er produsert av Screen Story for Jærmuseet.
19 Sept 2025
Jagerflygarar på Sola – spionasje og kald krig
I den nye episoden av "Ting frå Jærmuseet" skal vi dykke ned i ein litt annleis og ganske farleg del av norsk historie – noko som ikkje vert snakka så mykje om: kvardagen til dei norske militærflygarane under den kalde krigen. Denne tida forma ikkje berre forsvaret, men òg dei som sat i cockpit og flaug dei raskaste og mest moderne flya vi hadde.
For å kaste lys over denne litt skjulte sida av historia, har vi med oss Sondre B. Hvam. Han har intervjua heile 82 flygarar – og i dag får du møte ein av dei, her i studio. Sigfrid Hernes var ein av desse flygarane, og han fortel om kvardagen, kameratskapet – og dei dramatiske møta med sovjetiske bombefly i norsk luftrom. Og det skjedde altså i fredstid.
Visste du forresten at det på 1950-talet var heile 95 alvorlege flyulykker med militærfly? Minst 116 menneske i Forsvaret omkom – dei fleste av dei var flygarar. Om du tenkjer på det, betyr det nesten éin flygar som døydde kvar einaste månad, gjennom heile tiåret.
Musikken er frå Upright Music.
Programleiar og produsent: Christian Gilsvik.
"Ting frå Jærmuseet" er produsert av Screen Story for Jærmuseet.
4 Jul 2025
Amerikafanen frå Gjesdal – lengsel og samhald
Kva betyr eigentleg ei fane for dei som reiste frå Gjesdal til Amerika? I denne episoden av «Ting frå Jærmuseet» dykker vi ned i historia bak Amerikafanen frå Gjesdal – eit stolt symbol som samla utvandrarar i det nye landet. Vi fortel om korleis fanen blei til, kven som laga han, og kvifor slike faner var så viktige for å halde på identiteten og fellesskapet blant norsk-amerikanarar. Bli med når vi følgjer spora etter fanen frå Jæren til Midtvesten, og møter både historie, kunst og sterke kjensler i eit lite, men mektig stykke tekstil frå Rogaland.
For å fortelje oss meir om amerikafaner, og spesielt Gjesdalsfanen, har vi med oss Per Inge Bøe, migrasjonshistorikar og avdelingsdirektør for samling og dokumentasjon i Jærmuseet, og konservator Therese Espeland ved Jærmuseet.
Programleiar og produsent er Christian Gilsvik.
Podkasten er produsert av Screen Story for Jærmuseet.
20 Jun 2025
Mysteriet om Arne Garborgs tresko
I denne episoden av "Ting – frå Jærmuseet" får du høyre den utrulege historia om treskoa til Arne Garborg – eit par tilsynelatande enkle tresko som har reist lengre enn dei fleste jærbuar. Kva skjedde då treskoa forsvann frå Knudaheiå og plutseleg dukka opp på andre sida av Atlanteren? Kvifor vart dei så viktige for både lokalbefolkninga og samlarar i USA? Og kva slags symbolverdi har dei i dag?
Programleiar Christian Gilsvik får besøk av Ørjan Zasera Johansen frå Garborgsenteret, som tek oss med bak kulissane og fortel om treskoas dramatiske reise, den intense jakta på å få dei heim, og korleis dei i dag har vorte ein del av både utstillingar og formidling for nye generasjonar. Bli med på ei reise gjennom historie, kulturarv og eit aldri så lite mysterium – der treskoa spelar hovudrolla!
Podkasten er produsert av Screen Story for Jærmuseet.
Les mer om Arne Garborg sine tresko her. (https://www.jaermuseet.no/garborgsenteret/han-knep-garborgs-tresko/)
Les mer om Søren Lura her. (https://www.rogalyd.no/artist/soren-lura-1900-1974)
Musikk: Upright Music
16 Jun 2025
Snart kjem ny podkast frå Jærmuseet
I denne podkasten får du høyra historiene om gjenstandane på Jærmuseet. I kvar episode vil ein av dei tilsette ved museet fortelja ei unik historie knytta til ein av tinga som me kan oppleva på Jærmuseet sine museumsavdelingar.
Følg og abonner på podkasten - så får du vita når det kjem nye episodar.
Podkasten er produsert av Screen Story for Jærmuseet.
Contact Ting - frå Jærmuseet
Guest appearances
Books guests
Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.
Host of Ting - frå Jærmuseet?
Claim your podcast to manage its listing and keep your show details accurate.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.
Explore this show Podcast research with Pod Engine
