Tjipcast

About Tjipcast

Tjipcast is een wekelijkse podcast over onderwijs en gelijke kansen voor iedereen. Thema’s die centraal staan: didactiek en pedagogiek, leiderschap en management, samenwerken en teamleren, persoonlijke en professionele ontwikkeling, innoveren en verbeteren en met soms een filosofisch uitstapje. Reageren op de podcast? Mail naar tjip@tjipcast.nl.

Publisher

Tjip de Jong

Category

education

Language

nl

Explicit

No

First episode

5 Apr 2019

Latest episode

8 Nov 2026

Latest episodes

574 episodes in the feed.

1. 

   8 Nov 2026

   Is levensbeschouwing op school nog wel van deze tijd?

   Levensbeschouwing op school gaat over meer dan vragen stellen over het christendom of de islam. Waarom moet alles veranderen als je van groep 8 naar de middelbare school gaat? Waarom kun je niet gewoon bij je vrienden blijven? En hoe kan het dat je ergens naar uitkijkt en tegelijk moeite hebt met het afscheid? Achter een vertrouwde schoolovergang kunnen bijvoorbeeld vragen schuil over verandering, verlies en wat je hoopt te vinden. Voor onderwijstheoloog Erik Renkema (https://www.erikrenkema.nl/), adviseur identiteit bij Verus (https://verus.nl/), begint levensbeschouwing bij zulke vragen. Kinderen komen ze tegen in hun eigen leven. Op school kunnen ze ontdekken hoe anderen over diezelfde vragen denken, woorden vinden voor wat ze zelf belangrijk vinden of dat juist uitdrukken in een tekening, een gedicht of dans. Dat vraagt iets van de leerkracht. Een prentenboek, een raptekst of een religieus verhaal kan een ander perspectief openen. Welke bron kies je, welke vraag stel je erbij en hoe zorg je dat verschillende antwoorden ruimte krijgen? Renkema pleit voor doelbewust lesgeven, met kennis van uiteenlopende tradities en aandacht voor wat er in de groep speelt. Zo krijgt ook burgerschap een concrete invulling. De klas wordt een plek waar kinderen oefenen met verschillen en in de ontmoeting met anderen ontdekken waar ze zelf voor staan. Kernpunten uit het gesprek: 🔍 Levensvragen beginnen vroeg. Ook jonge kinderen houden zich volgens Renkema bezig met vragen over het leven, al kunnen ze hun antwoorden nog beperkt verwoorden. 📚 Kennis geeft kinderen meer perspectieven. Religieuze verhalen, mythen, literatuur en kunst bieden verschillende manieren om naar vragen over bijvoorbeeld afscheid, geluk en rechtvaardigheid te kijken. 🏫 Persoonsvorming en burgerschap komen samen in de klas. Kinderen ontdekken in de ontmoeting met anderen wat ze zelf belangrijk vinden en oefenen met luisteren wanneer iemand anders daar anders over denkt. 🎨 Levensbeschouwing vraagt om voorbereiding. Kies een levensvraag, zoek er een passende bron bij en bedenk hoe leerlingen kunnen reageren. Dat kan in gesprek, maar ook via muziek, drama, dans of beeldend werk. 🤝 Oefen als team met wat je van leerlingen vraagt. Lees samen een gedicht of bekijk een kunstwerk, bespreek welke vragen het bij je oproept en bedenk hoe je ermee aan de slag kunt in verschillende groepen. Quotes uit het gesprek: “Laat burgerschap, identiteitsvorming, school als minisamenleving niet terloops plaatsvinden.” “Elke school zou de tegenhanger van de online algoritmes moeten zijn.” “Je begint altijd bij je intentie, je bedoeling. Wat wil je met deze les? Wat wil je met je school? Wat wil je met deze toets?” Tijdstempels 00:00 – Onderwijstheoloog Renkema 02:00 – Levensbeschouwing vandaag 03:55 – Jonge kinderen 06:05 – Afscheid nemen 07:47 – Drie aandachtspunten 10:30 – Burgerschap oefenen 12:21 – Doelbewust lesgeven 14:22 – Iedereen betrekken 17:25 – Muziek beluisteren 19:03 – Gedeelde levensthema’s 22:56 – Vakken verbinden 24:25 – Samenwerkingsscholen onderzoeken 26:25 – Samen oefenen 29:02 – Perspectieven verbreden 32:53 – Verbeelding aanspreken Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door: Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig (http://www.wetenswaardig.nl/) voor meer informatie! JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW (https://www.jsw.nl/?utm_campaign=tjipcast-jsw-sponsoring&utm_medium=referreal&utm_source=tjipcast) is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW (https://www.jsw.nl/?utm_campaign=tjipcast-jsw-sponsoring&utm_medium=referreal&utm_source=tjipcast) ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen? Bronnen en verdieping Levensbeschouwing en het jonge kind (https://www.managementboek.nl/boek/9789465070254/levensbeschouwing-en-het-jonge-kind-erik-renkema?affiliate=6755) — Bundel samengesteld door Erik Renkema en Marietje Beemsterboer over levensbeschouwing bij kinderen van nul tot en met zes jaar. Stroomhoofd (https://www.managementboek.nl/boek/9789465411330/stroomhoofd-erik-renkema?affiliate=6755) — Filosofische jeugdroman van Erik Renkema over de overstap van groep 8 naar de middelbare school. De speelboom (https://info.creathlon.nl/despeelboom) — Prentenboek van Erik Renkema dat uitnodigt tot een gesprek over wat kinderen met elkaar verbindt en waarin ze verschillen. Hart voor samen (https://www.uitgeverijvangorcum.nl/product/100-569_Hart-voor-samen) — Bundel samengesteld door Erik Renkema en Tamme Spoelstra, met praktijkvoorbeelden op het snijvlak van levensbeschouwing en burgerschap. Het bericht Is levensbeschouwing op school nog wel van deze tijd? (https://tjipcast.nl/filosofie/is-levensbeschouwing-op-school-nog-wel-van-deze-tijd/) verscheen eerst op Tjipcast (https://tjipcast.nl).

2. 

   4 Nov 2026

   Hoe breng je (bij rekenen) het automatiseringsniveau van leerlingen in beeld?

   Een leerling geeft het goede antwoord op een rekensom, maar telt ondertussen onder tafel op zijn vingers. Het antwoord klopt, terwijl de basisvaardigheid nog onvoldoende is geautomatiseerd. Dat kan later problemen opleveren: wie bij een verhoudingstabel nog veel aandacht nodig heeft voor eenvoudige keersommen, houdt minder ruimte over om de eigenlijke opgave te begrijpen en op te lossen. Hoe krijg je als leerkracht zicht op die automatiseringsvaardigheden? En hoe vertaal je toetsresultaten naar passende instructie en ondersteuning? Daarover spreek ik met psycholoog en rekenspecialist Wilfred Hofstetter (https://www.rug.nl/staff/w.h.hofstetter/research?lang=nl) en docent en onderwijsadviseur Miriam Kist (https://lexima.nl/miriam-kist/) verbonden aan Lexima (https://lexima.nl/). Centraal staat de recent ontwikkelde Automatiseringstoets Rekenen (https://lexima.nl/atr/) (de ATR): een signaleringstoets die helpt om leerlingen met mogelijke automatiseringsproblemen bij rekenen vroegtijdig in beeld te brengen. De toets is daarbij het begin van een analyse. Wat gaat goed, welke fouten maakt een leerling? Welke rekenstrategie gebruikt hij? En wat ontdek je wanneer je vraagt om een som hardop voor te doen? We bespreken het belang van vroeg signaleren, het volgen van ontwikkeling over meerdere meetmomenten en de samenhang met het bekende Bareka muurtje (https://lexima.nl/rekenen/programmas/bareka/). Ook komt een meer complexe afweging aan bod: wanneer heeft extra oefenen zin en wanneer zijn andere doelen of hulpmiddelen nodig om een leerling verder te helpen? Deze podcast maak ik in samenwerking met Lexima (https://lexima.nl/?gad_source=1&gad_campaignid=12320139756&gbraid=0AAAAAD_rGrrYkshP-4sXRn6DXEYpZFrwK&gclid=CjwKCAiAzKvXBhBAEiwABLl9Ai7a8hxV5kkiU24VkRBCjhy2lOfoPspNjWAGRPNCDVaeofcytJ-yeBoC1gIQAvD_BwE). Want ieder kind verdient de kans om zich optimaal te ontwikkelen. Ook als leren niet vanzelf gaat. Lexima helpt scholen om leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, gericht verder te helpen. Met bewezen effectieve programma’s voor lezen, spelling en rekenen. Zodat ieder kind de ondersteuning krijgt die het nodig heeft om mee te kunnen doen. Kijk op lexima.nl (http://lexima.nl) voor meer informatie! Kernpunten 🧠 Automatiseren maakt ruimte vrij voor complexere rekenopgaven. Wie eenvoudige bewerkingen telkens opnieuw moet uitrekenen, kan de samenhang van een grotere opgave kwijtraken. 🔍 Een goede of foute uitkomst vertelt niet het hele verhaal. Een kort rekengesprek kan zichtbaar maken welke strategie een leerling gebruikt en waar het misgaat. 📊 De ATR helpt volgens de gasten om mogelijke automatiseringsachterstanden te signaleren. Meerdere meetmomenten geven meer informatie over de ontwikkeling en de behoefte aan ondersteuning. 🧩 ATR en Bareka vervullen verschillende, aanvullende functies: signaleren welke leerlingen achterblijven en vervolgens gerichter onderzoeken waar hiaten zitten. ⚖️ Extra oefenen vraagt om afstemming op de leerling. Bij hardnekkige problemen moeten teams ook afwegen welke ondersteuning, hulpmiddelen en doelen passend zijn. Quotes uit het gesprek “Vroeg signaleren betekent dat je meer tijd hebt om te kijken wat je nog kunt doen om te voorkomen dat er problemen zijn.” “Je moet niet na één afname zeggen van: ‘Hé, het gaat helemaal fout.’” “Het is altijd nog belangrijk om te kijken naar wat heeft die leerling dan precies gedaan?” Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Tijdstempels 00:00 – Introductie gasten 02:06 – Automatiseren begrijpen 04:22 – Problemen signaleren 06:41 – Begrijpen oefenen 08:10 – Werkgeheugen ontlasten 09:26 – ATR uitgelegd 12:47 – Vroeg ingrijpen 14:26 – Toetsresultaten analyseren 16:45 – Leerlingen vergelijken 18:29 – Ondersteuning afstemmen 20:18 – Hardnekkige rekenproblemen 22:17 – Automatisering toetsen 24:09 – Preventief handelen 25:14 – Oefenen afwegen 27:39 – Onderwijs onderzoeken Het bericht Hoe breng je (bij rekenen) het automatiseringsniveau van leerlingen in beeld? (https://tjipcast.nl/lesgeven/hoe-breng-je-bij-rekenen-het-automatiseringsniveau-van-leerlingen-in-beeld/) verscheen eerst op Tjipcast (https://tjipcast.nl).

3. 

   1 Nov 2026

   Hoe blijf je een mens tussen de systemen?

   Digitalisering verandert het onderwijs stilaan stap voor stap. We gebruiken digitale systemen om vorderingen te volgen, oefenstof aan te bieden en te bepalen welke ondersteuning een leerling nodig heeft. AI voegt daar nieuwe mogelijkheden aan toe. Elke toepassing kan op zichzelf handig en logisch lijken, terwijl ze samen een grotere beweging vormen waarvan de gevolgen minder zichtbaar zijn. Wat raken we onderweg kwijt wanneer meetbare prestaties, voorspellingen en efficiëntie steeds meer bepalen hoe we naar leerlingen kijken? Hoeveel ruimte blijft er voor ontmoeting, verwondering en het proberen te begrijpen van een kind? En herkennen we nog wanneer technologie ons helpt bij onze onderwijskeuzes, of die keuzes ongemerkt begint te sturen? Jan Jaap Hubeek (https://janjaaphubeek.nl/) onderzoekt die vragen in zijn boek Mens blijven tussen systemen (https://www.managementboek.nl/boek/9789083660035/mens-blijven-tussen-systemen-jan-jaap-hubeek?affiliate=6755). Hij is directeur van Stichting NIVOZ, voormalig leraar en maker van onder meer de podcast Meesterwerk. Zijn vertrekpunt is de ontmoeting: onderwijs vraagt om leraren die hun leerlingen kennen en zelf verantwoordelijkheid nemen voor hun keuzes. Dat maakt hem kritisch op de belofte dat AI de didactiek kan overnemen, zodat de leraar meer tijd krijgt voor de pedagogiek. Kun je die twee eigenlijk uit elkaar halen? En levert tijdwinst vanzelf ruimte op voor aandacht, of gaan we vooral meer doen? We spreken over digitale leermiddelen, toetsing, kansengelijkheid en de invloed van technologiebedrijven. Telkens komt dezelfde vraag terug: wat willen we met ons onderwijs bereiken en wat vraagt dat van ons als mens in deze tijd? Kernpunten uit het gesprek: 🤝 Ontmoeting vraagt oefening en aandacht. Hubeek ziet de school als een plek waar leerlingen leren samenleven, verschillen tegenkomen en fouten mogen maken in het contact met anderen. 🧭 De onderwijsbedoeling geeft richting aan technologiegebruik. Begin bij wat je leerlingen wilt leren en bepaal vervolgens welke inrichting, middelen en handelingen daarbij passen. 🧩 Didactiek en pedagogiek zijn met elkaar verweven. Volgens Hubeek kun je het begeleiden van leren moeilijk losmaken van het kennen van een leerling en het begrijpen van diens antwoorden, ervaringen en behoeften. 🔍 AI stelt de kwaliteit van opdrachten en toetsing ter discussie. Een ingeleverde tekst maakt het denkproces van een leerling niet vanzelf zichtbaar. Het gesprek over gemaakte keuzes kan juist belangrijke informatie opleveren. ⚖️ Digitale systemen vragen om professioneel oordeel. Voorspellingen en leerlinggegevens kunnen verwachtingen beïnvloeden. Het gesprek onderstreept daarom het belang van regie, kritische vragen en aandacht voor wat systemen buiten beschouwing laten. Quotes uit het gesprek: “Wat ik bedoel met mens blijven tussen systemen is: zie dat kind.” “Ik maak me zorgen dat we niet weten waar we in zitten.” “Je begint altijd bij je intentie, je bedoeling. Wat wil je met deze les? Wat wil je met je school? Wat wil je met deze toets?” Tijdstempels 00:00 – Menswaardig onderwijs 01:17 – Onderlinge ontmoeting 04:17 – Digitale leefwereld 08:19 – Onzichtbare systemen 10:18 – Professionele regie 12:45 – Aanwezigheid toetsen 14:47 – Sturende technologie 17:05 – Didactiek uitbesteden 20:43 – Bedoeling bevragen 21:10 – Leerprocessen beoordelen 24:02 – Sociale verbindingen 27:05 – Betekenisvol leren 30:30 – Bewuste keuzes 35:11 – Maatschappelijke keerzijden 37:36 – Menselijke intelligentie Bekijk ons gesprek eens op YouTube! Tjipcast wordt mogelijk gemaakt door: Wetenswaardig. Wil jij thematisch onderwijs realiseren, op basis van directe instructie, rijke teksten, en ook nog eens volledig kerndoel dekkend zijn? Wetenswaardig is een compleet uitgewerkte lesmethode voor leraren in het primair onderwijs. Nieuwsgierig? Kijk op Wetenswaardig (http://www.wetenswaardig.nl/) voor meer informatie! JSW. Hét vakblad voor leerkrachten en onderwijsprofessionals. JSW (https://www.jsw.nl/?utm_campaign=tjipcast-jsw-sponsoring&utm_medium=referreal&utm_source=tjipcast) is praktijkgericht, duidelijk en toegankelijk! En wist je dat JSW (https://www.jsw.nl/?utm_campaign=tjipcast-jsw-sponsoring&utm_medium=referreal&utm_source=tjipcast) ook een thematisch deel heeft? Met zes rijke edities per schooljaar én extra inspiratie via de website en nieuwsbrief blijf jij zo helemaal bij! Bijvoorbeeld nieuwsgierig naar basisvaardigheden, burgerschap, meertaligheid, sociaal emotionele ontwikkeling of actuele ontwikkelingen op het gebied van lezen? Bronnen en verdieping Jan Jaap Hubeek – Mens blijven tussen systemen (https://www.managementboek.nl/boek/9789083660035/mens-blijven-tussen-systemen-jan-jaap-hubeek?affiliate=6755). Het centrale boek bij het gesprek, over menswaardig onderwijs in een AI-tijdperk. Robert D. Putnam – Bowling Alone (https://www.managementboek.nl/boek/9781982130848/bowling-alone-revised-and-updated-robert-putnam). Aangehaald bij de bespreking van sociale netwerken, gemeenschapsvorming en democratie. Johannes Visser – Is het voor een cijfer? (https://www.managementboek.nl/boek/9789493254381/is-het-voor-een-cijfer-johannes-visser). Genoemd bij de discussie over toetsdruk en de vraag waarop leerlingen hun inspanningen richten. Ik sprak (https://tjipcast.nl/lesgeven/is-het-voor-een-cijfer-met-johannes-visser/) Johannes in een podcast over dit boek. Stichting NIVOZ – het lemniscaatmodel (https://nivoz.nl/doe-je-wat-je-belangrijk-vindt-de-lemniscaat-als-instrument-om-te-werken-aan-congruentie-tussen-intentie-ontwerp-en-handelen-in-de-onderwijspraktijk/). Hubeek beschrijft hoe intentie, inrichting en handelen steeds opnieuw met elkaar verbonden worden. Het bericht Hoe blijf je een mens tussen de systemen? (https://tjipcast.nl/filosofie/hoe-blijf-je-een-mens-tussen-de-systemen/) verscheen eerst op Tjipcast (https://tjipcast.nl).

Who has been a guest on Tjipcast

Names identified in recent episode analyses. Showing up to five guests.

• Anje Ros
• Babette de Vries
• Hanke Drop
• Joop Berding
• Tim van der Meulen

Reach and audience

Public platform figures. Ratings count people who left a rating, not total listeners.

Spotify

4.7 / 5

96 ratings

Contact Tjipcast

Guest appearances

Does not typically book guests

Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.

Shows with a similar audience

• 

  Omdenken Podcast

• 

  Het Uur

• 

  De Geweldloze Podcast

• 

  Help, ik heb een puber!

• 

  Met Groenteman in de kast

• 

  Zo simpel is het niet – Stellinga & Schinkel over economie

Questions about Tjipcast