Transmisje Krytyczne. Podkast o literaturze, krytyce i filozofii

About Transmisje Krytyczne. Podkast o literaturze, krytyce i filozofii

Audycje prowadzone przez Katarzynę Trzeciak i Michała Kozę z Katedry Krytyki Współczesnej Wydziału Polonistyki UJ. Wśród trzasku sucharów oraz szelestu stron zabierzemy Was w podróż przez krytyczne tradycje myślowe XX i XXI wieku 🚀 Transmisje Krytyczne to rozmowy o nurtach i strategiach krytycznych, ciekawi goście i mnóstwo humanistycznego oraz filozoficznego dobra 🔥 Znajdziesz tutaj takie tematy jak teoria krytyczna, literatura, kultura popularna, poststrukturalizm, sytuacjonizm i masę innych -izmów.

Publisher

Michał Koza, Katarzyna Trzeciak

Category

arts

Language

pl

Explicit

No

First episode

8 May 2023

Latest episode

21 Sept 2026

Latest episodes

16 episodes in the feed.

1. 

   21 Sept 2026

   16. Jacques Rancière i dzielenie zmysłowego

   Tęskniliście? My bardzo i z ogromnym entuzjazmem dostarczamy Wam kolejną porcję Transmisji Krytycznych. Dzisiaj bohaterem naszego odcinka jest słynny francuski filozof Jacques Rancière, którego pozornie znamy w Polsce bardzo dobrze (zwłaszcza dzięki kategorii „dzielenia postrzegalnego/zmysłowego” i filozofii sztuki), ale okazuje się, że niektóre ważne wątki jego myśli pozostały przykryte mgłą nierozpoznania. Rozpoznawajcie z nami!

2. 

   29 Jan 2026

   15. Walter Benjamin i dialektyka fragmentów

   Ostatni odcinek tego sezonu poświęcamy Walterowi Benjaminowi, myślicielowi zaliczanemu do szkoły frankfurckiej, ale lubiącemu chadzać własnymi drogami. Temat to niewyczerpany, wielowątkowy, dlatego zaledwie wywołujemy tutaj kilka zagadnień (historia, nowoczesność, konstelacje, pasaże, interpretacje Kafki) i mamy nadzieję na ciągi dalsze. W programie narażamy się również na gniew prawników Disneya, dyskutując o Myszce Miki. Co czytać: Walter Benjamin, „Konstelacje”, przeł. A. Lipszyc, A. Wołkowicz, Kraków 2012 Mateusz Palka, „Myszka Miki i Walter Benjamin”, „Miesięcznik Odra” 6/2018 „Konstelacje krytyczne”, red. D. Kozicka, M. Świerkosz, K. Trzeciak, Kraków 2020 Walter Benjamin, „Pasaże”, przeł. I. Kania, Kraków 2005 T.W. Adorno, „Charakterystyka Waltera Benjamina”, w: „Sztuka i sztuki. Wybór esejów”, przeł. K. Krzemień-Ojak, Warszawa 1990

3. 

   7 Jan 2026

   14. Sara Ahmed i kulturowa polityka emocji

   Ten odcinek poświęciliśmy Sarze Ahmed, myślicielce badającej emocjonalne zaplecze współczesnej rzeczywistości społecznej i kulturowej, krytyczce tradycji fenomenologicznej oraz twórczyni pojęcia „feministycznej psujzabawy”. Dalsze lektury: Sara Ahmed, Fenomenologia białości, przeł. Teresa Fazan, „Teksty Drugie” 2020, nr 3, s. 155–180, Wspomniany w odcinku tekst Husserla, do którego odwołuje się Ahmed, to: Edmund Husserl, Idee czystej fenomenologii i fenomenologicznej filozofii, ks. 2, przeł. i przyp. Danuta Gierulanka, Warszawa 1974, Sara Ahmed, Przewodnik feministycznej psujzabawy, przeł. Magdalena Kunz, 2024. Sara Ahmed, Queer Phenomenology: Orientations, Objects, Others (2006), Sara Ahmed, The Cultural Politics of Emotion (2004).

4. 

   12 Dec 2025

   13. Nicholas Brown i autonomia literatury (gościnnie: Zuzanna Sala)

   Tym razem rozmawiamy o relacjach sztuki i formy towarowej. Czy sztuka, w tym literatura, może/powinna/jest w stanie pod pewnymi warunkami funkcjonować dzisiaj jako coś więcej niż towar? W rozpracowaniu tych zagadnień pomaga nam krytyczka literacka i ekspertka od tzw. intencjonalizmu, dr Zuzanna Sala z Katedry Krytyki Współczesnej UJ. W drugiej części odcinka usłyszycie wywiad z Nicholasem Brownem (University of Illinois w Chicago) nagrany podczas wizyty w Krakowie 6 czerwca 2024 r. Bibliografia: Nicholas Brown, „O sztuce i formie towarowej”, „Praktyka Teoretyczna”, 2023, nr 4 (50), s. 145–189

5. 

   17 Nov 2025

   12. Baudrillard i sekrety symulakrów

   O Jeanie Baudrillardzie można mówić wiele, ale najczęściej mówi się i tak o symulakrach. Co to za pojęcie, z czym się je je i dlaczego na studiach często ukrywa się przed nami głębszą rzeczywistość, która za nimi się kryje? Tyle pytań – a odpowiedzi lub przynajmniej wskazówki znajdziecie u nas! (oprócz tego będziemy mówić też o Disneylandzie 🪄)

6. 

   21 Oct 2025

   11. Karen Barad, splątania materii i realizm sprawczy

   Po długiej przerwie nastąpiło to, co dziejowo nieuchronne, czyli COME BACK Transmisji Krytycznych. Bohaterką tego odcinka jest Karen Barad, autorka książki „Spotkanie z wszechświatem w pół drogi. Fizyka kwantowa a splątanie materii ze znaczeniem” (Wojewódzka Biblioteka Publiczna i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu 2023, tłum. Sławomir Królak) i jedna z najważniejszych inspiratorek nurtu nazywanego „nowym materializmem”. O dostatkach i niedostatkach jej koncepcji opowiedzą Wam jak zwykle Katarzyna Trzeciak i Michał Koza

7. 

   2 Nov 2023

   10. Postsekularyzm i ślady dyskursu religijnego (gościnnie Andrzej Zawadzki)

   W tej sutej, rekordowo długiej Transmisji zataczamy koło (hermeneutyczne?) i wracamy do jednego z wątków, od których zaczęliśmy przygodę z nurtami krytycznymi: splotu nowoczesności i mitu. Reprezentuje go tutaj religia oraz krytyczne sposoby opisywania jej śladów w epoce post-. Nawiązując do zmarłego niedawno Gianniego Vattimo i jego koncepcji, meandrujemy wśród różnych intelektualnych odcieni postsekularyzmu. Tym razem naszym gościem jest prof. Andrzej Zawadzki, specjalizujący się m.in. w stworzonej przez włoskiego filozofa hermeneutyce/myśli słabej.

8. 

   26 Sept 2023

   9. Posthumanizmy (a do tego rozmowa z Barbarą Kaszowską-Wandor)

   Nowe Transmisje już w Waszych transmisjoodbiornikach! Co oznacza uprawianie krytyki po posthumanistycznemu? Postaramy podzielić się z Wami kilkoma myślami na ten temat, a przy okazji nie zgubić się w gąszczu nurtów i strategii tego wielowątkowego pola badawczego 🌳 W tym odcinku jest z nami dr Barbara Kaszowska-Wandor, która opowiada m.in. o swoich zastrzeżeniach wobec posthumanistycznego postrzegania humanizmu.

9. 

   18 Sept 2023

   8. Teoria queer wczoraj i dziś (gość: Samuel Nowak)

   W tej transmisji: ⭐ rzut oka na teorię Judith Butler jako dyskurs krytyczny, ⭐ rozmawiamy z dr Samuelem Nowakiem, PhD emeritusem (jak sam się określa), specjalistą od teorii krytycznych i posthumanizmu oraz autorem książki „Seksualny kapitał. Wyobrażone wspólnoty smaku i medialne tożsamości polskich gejów”, który m.in. dzieli się swoimi przemyśleniami na temat możliwości wykorzystania teorii queer dzisiaj oraz jej potencjału politycznego, ⭐ demaskujemy CAŁĄ PRAWDĘ o naszych planach podkastowych, ⭐ odsłaniamy tajemnicze znaczenie słowa „ątuar”, które znalazło się w poprzednim odcinku. Jeśli to Was nie zachęci do słuchania, to zrobi to już tylko chyba slogan reklamowy, który przybył do nas z odmętów lat 90.: „Transmisje Krytyczne – AŻ CHCE SIĘ SŁUCHAĆ” Poniżej obiecane w odcinku polecajki kulturalne przesłane przez Samuela Nowaka: 1. Książka: „Każda praca hańbi”, Wiesławiec DeLuxe 2. serial „I Love That For You” (HBO, 2022) + „Cruel Summer”, sezon 1 (Prime, 2021) 3. Profil Rebje Anel na FB 4. Film „Sissy” (A24, 2022) 5. I OCZYWIŚCIE REMASTER „TITANICA” (2023), jeśli macie gdzie obejrzeć na DUŻYM ekranie.

10. 

    4 Sept 2023

    7. Populizm, postmarksizm, polityczność. Ernesto Laclau i Chantal Mouffe

    W tym odcinku Transmisji krytycznych wszystkie wymienione w tytule słowa na „po-” – i jeszcze więcej! ⭐ A ściślej, rozmawiamy o jednej z najsłynniejszych książek opracowujących temat teorii lewicowej polityki: „Hegemonia i socjalistyczna strategia. Przyczynek do projektu radykalnej polityki demokratycznej” (1985). To książka, która narobiła w świecie teorii krytycznych sporo zamieszania – a koncepcje demokracji radykalnej, hegemonii i polityczności Laclaua i Mouffe wciąż cieszą się ogromnym zainteresowaniem. Nasza Transmisja to świetna okazja, żeby się z nimi zapoznać!

11. 

    7 Aug 2023

    6. Krytyka feministyczna, arachnologie i Nancy K. Miller (a gościnnie również Monika Świerkosz)

    🚀 Gdy w kinach szaleje Barbenheimer, a za oknem lato/nielato, my przyglądamy się losom krytyki feministycznej. Z bogatego spektrum teorii wybraliśmy łakome kąski specjalnie dla naszych słuchaczy i słuchaczek. 🕷 Z pewnością takim kąskiem jest poststrukturalistyczny projekt Nancy K. Miller, która wszem i wobec zasłynęła tekstem „Arachnologie: kobieta, tekst i krytyka”. Ale: rozmawiając o nim, czynimy również rozmaite wycieczki do całokształtu ruchu feminizmu akademickiego II połowy XX wieku. CO WIĘCEJ: w tym odcinku transmituje z nami dr hab. Monika Świerkosz z Katedry Teorii Literatury Wydziału Polonistyki UJ. I co to była za rozmowa! Nie przegapcie 🔥

12. 

    17 Jul 2023

    5. Foucault po raz wtóry: panoptykon, biowładza, heterotopia etc.

    Druga część wędrówki śladami Michela Foucaulta 🕵️♀️🕵️♂️ Po gruntownym rozejrzeniu się w metodzie krytycznej, przechodzimy do bardziej szczegółowych tematów przewijających się przez filozofię autora „Słów i rzeczy”. Nadstawcie ucha, gdyż zagadnienia biowładzy, heterotopii, władzy-wiedzy, donkichoterii ponowoczesności odsłonią przed Wami nieznane dotąd oblicze. 🎤 W tym odcinku ponadto ostrrra muzyka, jeszcze ostrzejsza poezja oraz generalnie wyborne „treści nieprzyzwoite” (które kazał nam oznaczyć Spotify): dzięki uprzejmości Harmider Enterteinment usłyszycie w nim utwór „NIELEGALNE KOPIE CIEBIE” na podstawie wiersza z tomu Pawła Harlendera „Nielegalne kopie”. Zapraszamy do słuchania – komu w drogę, temu dyskurs!

13. 

    12 Jun 2023

    4. Krytyka jako pirotechnika, czyli Michel Foucault, archeologia i genealogia dyskursu

    Transmisja czwarta wystartowała! 🚀 Co to oznacza? W tym odcinku wszystkie przyjemne y pożyteczne rzeczy, których na ogół nie mówi się o Foucaulcie. Rozmawiamy nie tylko o tym, jak miał naprawdę na imię, ale też o tym, co dla nas najważniejsze – o jego metodzie krytycznej. Szusujemy między pojęciami archeologii i genealogii, rozpracowujemy związki Foucaulta z Kantem i Nietzschem, a nawet przyglądamy się różnicy między transcendentnym i transcendentalnym*. To również pierwszy w naszej historii temat, który nie zmieścił się w jednym odcinku. * Jeśli zaciekawił Was ten temat, rzućcie okiem na przykład na: What is a Transcendental Argument? (Philosophical Methods) – https://www.youtube.com/watch?v=tiYFFHWTWcA Kant and Causality: An Introduction to the Transcendental Deduction – https://www.youtube.com/watch?v=q46L3eB-y0E

14. 

    29 May 2023

    3. Sytuacjoniści, Guy Debord i przechwytywanie: taka sytuacja (gościnnie: Jerzy Franczak)

    W tym odcinku pogłówkujemy nad ruchem sytuacjonistycznym: jedną z najbardziej wpływowych strategii wcielania teorii krytycznej w codzienność oraz paliwie ideologicznym protestów studenckich w 1968 roku 🔥 Zastanowimy się nad tym, co i jak można przechwytywać na szkodę kapitalistycznej glątwy, czym jest spektakl i co oznacza dryfowanie w przestrzeni miejskiej. Pojawią się Guy Debord (również jako reżyser filmów, które ciężko oglądać), letryści oraz gość specjalny odcinka – prof. Jerzy Franczak z Katedry Antropologii Literatury i Badań Kulturowych Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego. A nawet dziki (dzięki wierszom i uprzejmości Jakuba Pszoniaka 🐗) Zatem jeśli rekuperacja dotychczas kojarzyła się Wam tylko z wentylacjami i budownictwem, koniecznie posłuchajcie tej Transmisji! 📡

15. 

    15 May 2023

    2. Eva Illouz, czyli po co kapitalizmowi nasze emocje?

    🤔 Czy jesteś osobą impulsywną / refleksyjną / wolę nie mówić?* 🤔 Czy wolisz pracować w zespole / w zautomatyzowanym luksusowym kolektywie / albo gnieździć się w głęboko ukrytym boksie, gdzie ominą Cię spojrzenia innych ludzi?* 🤔 Jak wyobrażasz sobie siebie za 5 lat? 🤔 I najważniejsze: JAKIM KOLOREM JESTEŚ? 🎨 Chyba wszyscy znamy oparte na podobnych pytaniach kwestionariusze w życiu zawodowym, podobnie jak wszystkie miałyśmy do czynienia z literaturą poradnikową czy reklamami, które zastanawiająco głęboko sięgają do naszych uczuć. Co łączy te wszystkie zjawiska? I dlaczego Don Draper, bohater serialu „Mad Men”, jest tak diabelnie skuteczny? W Transmisjach Krytycznych rozmawiamy o jednej z najszerzej dyskutowanych filozofek współczesnych – Evie Illouz, której koncepcja kapitalizmu emocjonalnego pomoże w odpowiedzi na te pytania. Oprócz tego: psychoanaliza, feminizm oraz „Pięćdziesiąt twarzy Greya” jako książka, która mówi o współczesności więcej, niż myślisz! 🚀Za sterami niezawodni Katarzyna Trzeciak i Michał Koza. *Niepotrzebne skreślić.

16. 

    8 May 2023

    1. Szkoła Frankfurcka i teoria krytyczna

    Pierwszy odcinek naszego literacko-krytyczno-filozoficznego podkastu. Pierwsze koty za płoty, trochę bojaźń, trochę drżenie, a przede wszystkim duma. Zabierajmy Was w podróż przez najważniejsze nurty i strategie krytyczne XX i XXI wieku. Adorno, Horkheimer, Benjamin – te słowa brzmią jak nazwy rzadkich motyli (wcale nie), ale tak naprawdę to przedstawiciele tzw. Szkoły Frankfurckiej i inspiratorzy XX-wiecznego nurtu myślowego nazywanego teorią krytyczną. Opowiadamy o ich kluczowych koncepcjach, rozbijamy pojęcia na części pierwsze, dzielimy włos na czworo, sypiemy sucharami i soczystymi faktami. Zastanawiamy się też, dlaczego sprzedawanie humanistycznego księgozbioru zawsze oznacza rozczarowanie oraz czy to, jak Odyseusz poradził sobie z syrenami ma jakiekolwiek znaczenie dla naszego życia dzisiaj. Niniejsza publikacja została sfinansowana ze środków Priorytetowego Obszaru Badawczego POB Heritage w ramach Programu Strategicznego Inicjatywa Doskonałości w Uniwersytecie Jagiellońskim.

Reach and audience

Public platform figures. Ratings count people who left a rating, not total listeners.

Spotify

5.0 / 5

67 ratings

Contact Transmisje Krytyczne. Podkast o literaturze, krytyce i filozofii

Guest appearances

Does not typically book guests

Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.