Podcast o europejskiej tożsamości, czyli o tym co czyni nas Europejczykami i jak sobie tę europejskość opowiadamy. A więc rozmowy o wydarzeniach historycznych, literaturze i religii, filozofach i ideologiach oraz sporach politycznych i pamięci. W czasach przemian i zawieruch warto wiedzieć na czym stoimy i co nas łączy (oraz dzieli).
Bauhaus - legenda nowoczesności, ikona designu i architektury, symbol postępu. Ale czy na pewno taki, jak go znamy? W tym odcinku rozmawiamy o jednej z najważniejszych szkół artystycznych XX wieku. Czym naprawdę był Bauhaus? Czy był tak progresywny, jak się go zwykle przedstawia? Jak wyglądało życie i twórczość w tym środowisku oraz co z jego dziedzictwa zostało do dziś? Goście: Anna Cymer - historyczka literatury i dziennikarka, oraz Joanna Czudec - tłumaczka i niemcoznawczyni związana z Fundacją Współpracy Polsko-Niemieckiej. Wspólnie przyglądamy się narodzinom Bauhausu w epoce wielkich zmian początku XX wieku, propozycjom Brunona Tauta i rewolucji płaskich dachów, a także współczesnym inspiracjom, politycznym sporom wokół Bauhausu oraz krytycznemu spojrzeniu na zamknięte środowisko tej legendarnej szkoły.
14 Oct 2026
Europa między pokojem a zbrojeniami
Czy Europa jest z natury pacyfistyczna? Czy ruch antywojenny naprawdę kształtował jej rozwój – nawet wtedy, gdy kontynent zbroił się po zęby? W najnowszym odcinku Źródła Europejskie Agnieszka Lichnerowicz rozmawia z dr. Adamem Ostolskim, socjologiem z Uniwersytetu Warszawskiego, o korzeniach europejskiego pacyfizmu i o tym, jak idea pokoju zderza się z „kulturą wojny”. Kiedy i skąd wziął się ruch pacyfistyczny, jaki wpływ na europejską myśl pokojową wywarł Mahatma Gandhi, co naprawdę oznacza bycie pacyfistą, jak rozwijały się ruchy pokojowe po II wojnie światowej, o współczesnych dyskusjach na temat przywrócenia poboru oraz o tym, czy Europa rozwija się mimo zbrojeń, czy właśnie dzięki oporowi wobec wojny.
7 Oct 2026
Co Sokrates powiedziałby o dzisiejszym świecie?
Agnieszki Lichnerowicz bierze na tapet filozofię Sokratesa. Rozmowa z Krzysztofem Łapińskim, autorem biografii Sokratesa. Zastanawiamy się nad sednem europejskości, modą na stoicyzm i starożytność. Rozmawiamy też o prawdzie sokratejskiej, kryzysie komunikacji w erze nowych technologii oraz o tym, jak starożytni filozofowie radziliby wychowywać rządzących. Na koniec pytamy, czym są cnoty dla dzisiejszego świata.
30 Sept 2026
Od Mickiewicza do rewolucji. Nieoczywista Róża Luksemburg
W najnowszym odcinku podcastu "Źródła Europejskie" Agnieszka Lichnerowicz gości Weronikę Kostyrko, z którą rozmawia o Róży Luksemburg - jednej z najważniejszych i najbardziej kontrowersyjnych postaci życia politycznego przełomu XIX i XX wieku. Dlaczego Luksemburg miała krytyczny stosunek do polskiej niepodległości? Czy jej internacjonalistyczne poglądy były utopijne? Jak łączyła rewolucyjne idee z umiłowaniem poezji Adama Mickiewicza? Rozmawiamy też o tym, jak dziś upamiętniać Różę Luksemburg, gdzie szukać jej śladów i jakie jest rzeczywiste dziedzictwo tej postaci.
23 Sept 2026
Jak Europejczycy widzą siebie i Unię?
W kolejnym odcinku "Źródeł Europejskich" Agnieszka Lichnerowicz rozmawia z Pawłem Zerką z Europejskiej Rady Spraw Zagranicznych. Czym dziś jest sedno europejskości? Jak sztuczna inteligencja zmienia badania opinii publicznej? I co o Europejczykach mówi raport Future Nostalgia - do czego aspirują, jak oceniają Unię i czy wciąż wierzą w wspólny projekt? Gość audycji analizuje, czy Europa radzi sobie z globalnymi wyzwaniami, w czym rozczarowała polityka unijna i jakiego lidera potrzebuje kontynent w naszych czasach. Rozmawiamy też o tym, jak Polacy patrzą na Europę, czy Unia potrafi skutecznie komunikować się ze swoimi mieszkańcami i - co najważniejsze - co dziś może nas naprawdę zjednoczyć.
16 Sept 2026
Horrory, sny i rewolucja. Dlaczego surrealizm wciąż działa?
W kolejnym odcinku "Źródeł Europejskich" Agnieszka Lichnerowicz rozmawia z Dorotą Jarecką i Magdaleną Lipską, kuratorkami wystawy „Surrealizm i antyfaszyzm. Jesteś w sercu zmian” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Czym jest sedno europejskości? Jak surrealizm - od swoich początków naznaczonych anarchią, buntem przeciw faszyzmowi i kolonializmowi - kształtował europejską wyobraźnię? Rozmawiamy o najważniejszych dziełach surrealistów, o tym, jak ten nurt docierał do Polski, o jego zaskakującej sile oddziaływania we współczesnym świecie oraz o tym, co łączy dzisiejsze horrory z surrealistyczną wrażliwością. Na koniec - historie polskich surrealistów, których twórczość wciąż potrafi zaskakiwać i niepokoić.
9 Sept 2026
Co zostało z chrześcijańskich korzeni Europy?
W kolejnym odcinku podcastu Źródła Europejskie Agnieszka Lichnerowicz rozmawia z dr. Hubertem Czyżewskim o tym, co tak naprawdę stanowi sedno europejskości. Rozmowa prowadzi przez kluczowe pytania: dlaczego kryzys chrześcijaństwa w Europie ujawnił się właśnie w XX wieku, jak Europa radziła sobie z kolonializmem i czy wartości, które niesie, są uniwersalne, czy można je narzucać siłą. Sięgamy do Arystotelesa i jego "Polityki", zastanawiamy się na ile Unia Europejska jest projektem chrześcijańskim oraz rozmawiamy o poczuciu winy i potrzebie rozliczenia dawnych win. Nie brakuje też refleksji nad myślą Leszka Kołakowskiego - konserwatywno-liberalnego socjalisty.
2 Sept 2026
Szekspir o współczesnej władzy i polityce - jak wyjść z tragedii?
W kolejnym odcinku podcastu Źródła Europejskie Agnieszka Lichnerowicz rozmawia z Maciejem Gdulą autorem książki: "Jak uniknąć tragedii. William Szekspir a świat współczesny". Sprawdzamy, jak dramaty sprzed 400 lat pomagają zrozumieć dzisiejszą politykę, naturę przywództwa i wyzwania współczesności. Kto jest kim w dzisiejszej polityce, dlaczego bliżej nam do Króla Lira niż Hamleta i czy polityka to gra jednostek, a nie programów? Jakie są mechanizmy władzy – co różni zdobycie władzy od umiejętności rządzenia oraz jak przypadki Ryszarda III i Ryszarda II tłumaczą poparcie dla liderów łamiących zasady. Czy humanistyczna literatura i teatr mogą pomóc nam uniknąć kryzysów w czasach wielkich zmian społecznych i politycznych.
26 Aug 2026
Alexis de Tocqueville - prorok demokracji?
Dlaczego demokracja może sama siebie zniszczyć? Co arystokrata z XIX wieku może powiedzieć nam o kryzysie współczesnej demokracji, populizmie i zagrożeniach dla wolności? Rozmowa z dr. Janem Tokarskim - historykiem idei, eseistą i autorem książki pt. "Tocqueville. Biografia myśli".
19 Aug 2026
Czy był komunistą? Marks odczarowany - jeden z najlepszych znawców kapitalizmu
Rozmawia z dr. Mikołajem Ratajczakiem - filozofem, historykiem idei i badaczem myśli Karola Marksa związanym z Instytutem Filozofii i Socjologii PAN. Dlaczego w Europie Zachodniej Marks pozostaje jednym z najczęściej cytowanych myślicieli, a w naszej części kontynentu wciąż budzi głównie emocje, resentymenty i mity? Na ile jego teoria to projekt komunizmu, a na ile przede wszystkim ostra diagnoza dynamiki kapitalizmu, kryzysów i sprzeczności systemu? W rozmowie poruszamy relację między myślą Marksa a późniejszymi ruchami, które się na niego powoływały, pytamy, czy Marks proponował konkretny model gospodarki centralnie sterowanej, przyglądamy się idei wolnego stowarzyszenia wolnych producentów oraz zastanawiamy się nad aktualnością jego analiz w dzisiejszym świecie.
12 Aug 2026
Skąd wziął się podział na lewicę i prawię w dyskursie politycznym?
Rozmowa z prof. Andrzejem Lederem - filozofem kultury, psychiatrą i psychoterapeutą z Instytutu Filozofii i Socjologii PAN. Rozmawiamy o tym, czym jest europejskość, skąd wziął się podział na lewicę i prawicę, jak wyglądają mitologie oświeceniowe i kontrmitologie (m.in. w ujęciu Alexisa de Tocqueville’a), a także o kryzysach europejskiej cywilizacji i tym, czy obecny moment jest wyjątkowy?
5 Aug 2026
Wizjonerstwo Alcide De Gasperiego i budowanie powojennej Europy
W kolejnym odcinku Agnieszka Lichnerowicz rozmawia z dra Piotrem Podemskim - historykiem, italianistą i politologiem, autorem książki: "Nasza ojczyzna Europa. Alcide De Gasperi jako reformator włoskiej idei narodowej". Bohaterem odcinka jest Alcide De Gasperi – jeden z ojców założycieli Wspólnot Europejskich, a zarazem twórca powojennej Republiki Włoskiej. Postać często sprowadzana dziś do mitów, a jednocześnie wciąż zbyt mało znana w Polsce. Gość: dr Piotr Podemski, Uniwersytet Warszawski
29 Jul 2026
Czy istnieje europejska literatura? I europejski kanon?
Czy istnieje jeden kanon europejskiej literatury? Czy Homer, Dante, Szekspir i Kafka nadal łączą Europejczyków w 2026 roku? A może kanon to coś, z czym trzeba walczyć, żeby mógł żyć? O tym Justyna Sobolewska - krytyczka literacka, dziennikarka i pisarka związana z tygodnikiem "Polityka".
22 Jul 2026
Walter Benjamin - myśliciel XX wieku
Jak Walter Benjamin pomaga nam zrozumieć Europę XX wieku – traumy, nadzieje, katastrofę i obietnicę? Dlaczego jeden z najtrudniejszych i najbardziej fascynujących myślicieli nadal jest tak aktualny? W tym odcinku Źródeł Europejskich Agnieszka Lichnerowicz rozmawia z prof. Adamem Lipszycem – filozofem, badaczem twórczości Waltera Benjamina, pracownikiem Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.
15 Jul 2026
Marek Aureliusz - głos wewnętrzny europejskości i filozof dobrego życia
Przyglądamy się jednemu z najbardziej fascynujących umysłów w historii Europy - Markowi Aureliuszowi, cesarzowi i stoikowi, którego "Rozmyślania" od prawie dwóch tysięcy lat pomagają ludziom odnaleźć spokój i sens w trudnych czasach. Czy stoicyzm Marka Aureliusza może być dziś antidotum na chaos współczesnego świata? Czym jest sedno europejskości? Dlaczego prawda według Martina Heideggera jest tak ważna dla zrozumienia naszej cywilizacji? Co oznacza, że jedyne, na co naprawdę mamy wpływ, to "tu i teraz"? Gość: Katarzyna Kasia, filozofka, Akademia Sztuk Pięknych, współprowadząca program "Kwiatki polskie".
8 Jul 2026
Wolność - jak zmienia się jej rozumienie w Europie?
Co tak naprawdę tworzy naszą europejskość w XXI wieku? Czy wciąż opiera się na starożytnych Grekach, Rzymianach, chrześcijaństwie i Oświeceniu – czy może coraz bardziej na rynku, konsumpcji i algorytmach? W tym odcinku prof. Michał Kozłowski przygląda się źródłom i współczesnemu stanowi europejskiej tożsamości. Rozmawiamy o wolności i równości jako naczelnych wartościach Europy, o tym, czym wolność stała się dzisiaj, oraz o napięciach między wolnością negatywną a pozytywną. Pytamy także, czy w świecie mediów społecznościowych, korporacji i konsumpcji nie oddalamy się od własnej tradycji wolności. Gość: Prof. Michał Kozłowski, wydział filozofii UW.
1 Jul 2026
Homer na nasze czasy wojen, niepewności i populizmu
Która z dwóch wielkich epopei - Iliada czy Odyseja - jest bliższa współczesnemu Europejczykowi? W jakim stopniu starożytna Grecja wciąż żyje w naszym sposobie myślenia o wojnie, honorze, wolności, inności i polityce? W pierwszym odcinku naszego podcastu prof. Marek Węcowski - historyk starożytności i znawca kultury greckiej, przygląda się aktualności Homera i pokazuje, jak dwie największe epopeje Zachodu mogą pomagać nam zrozumieć samych siebie.
Reach and audience
Public platform figures. Ratings count people who left a rating, not total listeners.
Spotify
5.0 / 5
11 ratings
Contact Źródła Europejskie
Guest appearances
Books guests
Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.
Explore this show Podcast research with Pod Engine
