Nerdy Nocą

About Nerdy Nocą

Świat jest pełen różnorodnych ciekawostek, pasji i przygód, zapuśćmy się zatem w dobrym towarzystwie w miejsca, gdzie słońce nie dochodzi. Więcej niż podkast znajdziesz na stronie https://nerdynoca.pl

Publisher

kya

Category

leisure · science · science

Language

pl

Explicit

Yes

First episode

12 Sept 2014

Latest episode

30 Oct 2023

Latest episodes

78 episodes in the feed.

1. 30 Oct 2023

   #073 Radziecki program kosmiczny 5. Chatka w kosmosie

   Kontynuujemy podróż w kosmos tropem radzieckiego programu kosmicznego. Pierwsze stacje orbitalne — próbujemy polecieć na dłużej i chwilę pomieszkać. Przypominamy rakiety nośne (N1, Proton i R-7). Co z lotami na Marsa i Wenus (http://astronautix.com/m/mavr.html)? 1960-62 Uzasadnienia dla prac nad rakietą N1. Jak Koroliow przekonuje wojsko, żeby dało kasę? Czy potrzebujemy czołgu w kosmosie? Czy da się pędzić wódkę na orbicie? Losy projektu ogólnowojskowej stacji OS (Orbitalnaja Stancja, stacja orbitalna) w OKB-1. Kolejny projekt stacji orbitalnej, tym razem zwiadowczej — Sojuz-R (http://www.astronautix.com/s/soyuzr.html) (Razwiedki) opracowywany w filii OKB-1 w Kujbyszewie. Amerykanie ogłaszają projekt MOL (https://en.wikipedia.org/wiki/Manned_Orbiting_Laboratory) (Manned Orbiting Laboratory), z krzaków wyskakuje Czełomiej z projektem zwiadowczej stacji Ałmaz (Diament) i biegnie z nim do Chruszczowa. 1965-66 Ałmaz (http://www.astronautix.com/a/almaz.html) (albo OPS, Orbitalnaja Pilotirujemaja Stancja, orbitalna stacja pilotowana) dostaje oficjalnie zielone światło dekretem Komitetu Centralnego. Trzeba jeszcze tylko zaprojektować cały kompleks rakietowo-pojazdowy (Rakietno-Korabielnyj Kompleks) — czyli oprócz samej stacji takie drobiazgi jak np. pojazd transportowy TKS (http://www.astronautix.com/t/tks.html) (Transportnyj Korabl’ Snabżenia, transportowy pojazd zaopatrzenia) składający się z części ciężarowej FGB (Funkcjonalno-Gruzowoj Błok, blok funkcjonalno-towarowy) i kapsuły powrotnej WA (http://www.astronautix.com/t/tksva.html) (Wozwraszczajemyj Aparat, aparat powrotny) — chociaż są gotowe zupełnie dobre Sojuzy. Pracuje nad tym 500 osób w OKB-52. Koroliow umiera, plany Sojuza-R zostają przekazane Czełomiejowi. Niestety dla Ałmaza na scenę wraca generał Ustinow. Przypominamy sobie Rakietoplan, mógłby się w sumie przydać. Filia OKB-1 pracuje nad kolejnymi stacjami orbitalnymi, podwersjami Sojuza (WI (http://www.astronautix.com/s/soyuzvi.html), Wojenno-Issledowatielnyj, wojskowo-badawczy, oraz OIS, Orbitalnaja Issledowatielnaja Stancja, orbitalna stacja badawcza). Miszyn znów bruździ. Co łączy Sojuzy jako jedną rodzinę projektów? Nawiasem mówiąc, w filii powstaje kolejna transportowa wersja Sojuza — 7K-S, która ma wspomagać Sojuzy WI i OIS. Projekt zupełnie nowej stacji kosmicznej! Ambitny plan MKBS (http://www.astronautix.com/m/mkbs.html) (Multimodulnaja Kosmiczeskaja Bazowaja Stancja, wielomodułowa kosmiczna stacja bazowa) wychodzi z filii OKB-1. Parę słów o zasilaniu jądrowym pojazdów kosmicznych. Zamysł budowy modułowej. 1967 Trwają eksperymenty z układem podtrzymywania życia w zamkniętym obiegu powietrza, wody itd., najwyraźniej niepotrzebnym nikomu do niczego. 1969 Trwa konkurencja o zasoby między MKBS a Ałmazem, omawiamy ich problemy. Kolejne ficzery MKBS! Broń promienista! Pochylamy się nad N1. Ładujemy Ałmaza! Teleskop! Komputer cyfrowy! Pochylamy się nad Protonem. Porównujemy liczebność biur projektowych. Startuje Zond 7 (https://en.wikipedia.org/wiki/Zond_7) (Sojuz 7K-L1 na Protonie) z manekinem i żółwiami. Pełen sukces dookoła Księżyca. Inżynierowie z biura Czełomieja przychodzą cichaczem do zastępcy Miszyna i razem knują. Konspiracyjny projekt stacji DOS (http://www.astronautix.com/s/salyut1.html) (Dołgowriemiennaja Orbitalnaja Stancja, długoterminowa stacja orbitalna). 1970-71 Kolejna udana misja Zond, ale niestety to jest koniec misji księżycowych. DOS leci w górę. Omawiamy Salut-1 i jego osprzęt. Dygresja na dwie misje załogowe w międzyczasie. Sojuz 6, 7 i 8 razem (http://www.astronautix.com/s/soyuz6.html) testują spawanie w kosmosie, a Sojuz 9 to test długiego przebywania w kosmosie (rekord jednego statku, do dziś niepobity) i eksperymenty biomedyczne. Na Salut 1 leci pierwsza załoga Sojuzem 10, potem druga Sojuzem 11 — i tym się udaje zadokować. Jakie były problemy i sukcesy? Wzdychamy nad trzecim startem N1. Tragiczny powrót Sojuza 11 (https://en.wikipedia.org/wiki/Soyuz_11) na Ziemię i jego konsekwencje. Powody zdeorbitowania Saluta 1. 1972 Trwają prace nad następnym DOS-em i nad Ałmazem. Transportowy Sojuz ST nazywa się teraz 7KT i ma służyć tylko do podróży na stację. Omawiamy różnice konstrukcyjne. DOS 2 próbuje wystartować, ale nie wychodzi. Stękamy też nad czwartym startem N1. 1973-1974 Kulminacja wyścigu radzieckiego Ałmaza z amerykańskim Skylabem (https://en.wikipedia.org/wiki/Skylab). Ostatnie podrygiwania zazdrości Miszyna, kontrofensywa Czełomieja. Ałmaz (OPS 1) wchodzi na orbitę jako Salut 2, a DOS jako Salut 3 (https://en.wikipedia.org/wiki/Salyut_3). Oba mają problemy, napięcie rośnie, Amerykanie zdążają. Dlaczego Apollo jest lepszy? Na osłodę — dwa udane starty Sojuzów (12 i 13). Koniec Miszyna. Koniec N1 (http://www.astronautix.com/n/n1.html). Las silników w szopie. Wielki powrót Głuszki na scenę i projekt zupełnie nowej rakiety nośnej RLA (Rakietnyj Lietajuszczij Aparat). Uzupełniamy kwestię zmian nazewnictwa biur projektowych — OKB-1 zmienia się w CKBEM, Centralne Biuro Konstrukcyjne Eksperymentalnej Inżynierii Mechanicznej (1966), a potem w NPO Energia (1974); OKB-52 zmienia się w CKBM, Centralne Biuro Konstrukcyjne Inżynierii Mechanicznej (1966), potem w NPO Maszinostrojenia (1983); filia kujbyszewska zmienia się w CSKB, Centralne Biuro Konstrukcji Specjalnych (1974), potem w CSKB-Progress (1996) — ale umawiamy się na takie nazwy, które nie będą nam się mylić. Drugi Ałmaz (OPS 2) leci jako Salut 3, stacja rozpoznania. Przyglądamy się wyposażeniu. Teleskop Agat-1, 14 kamer, ciemnia, warunki mieszkalne kosmonautów, recykling wody, rozrywka na pokładzie... i uzbrojenie. Pełen sukces pierwszej załogi i testy działka. Druga załoga nie dociera na stację i wraca do domu. Leci pierwsza stacja cywilna — DOS 4, czyli Salut 4 (https://en.wikipedia.org/wiki/Salyut_4). 1975 Pierwsza załoga leci na DOS 4 Sojuzem 17 i robią badania astrofizyczne trzema teleskopami (jeden naprawia w locie Greczko i jest z tym związana dodatkowa dygresja). Dramatyczny powrót drugiej załogi po nieudanym starcie. Co dokładnie zawiera zestaw surwiwalowy Sojuza? Skąd wiemy o "Anomalii piątego kwietnia (https://en.wikipedia.org/wiki/Soyuz_7K-T_No.39)"? Parę słów o misji Apollo-Sojuz (https://en.wikipedia.org/wiki/Apollo%E2%80%93Soyuz) i historia pięknej przyjaźni. Druga załoga dociera na DOS 4 i zajmuje się badaniem wpływu mikrograwitacji na organizm i obserwacją Słońca, zórz polarnych i obłoków srebrzystych. Pierwsze warzywo wyhodowane na stacji kosmicznej. Plusy i minusy cebuli. 1976-77 Zanim DOS (czwarty) wróci, wylatuje kolejny Ałmaz (trzeci) jako Salut 5 (https://en.wikipedia.org/wiki/Salyut_5) (stacja wojskowa). Eksperymenty wywiadowcze i drobne naukowe. Łączność z Ziemią, pierwszy transfer paliwa. Nagłe przerwanie misji i powrót pierwszej załogi — mamy kilka hipotez. Druga załoga nie dociera (https://en.wikipedia.org/wiki/Soyuz_23), znów dramatyczne lądowanie kapsuły. Pierwsze w historii nieplanowane lądowanie w wodzie. Satelity Kosmos 881 i 882 na Protonie — pierwsze testy pojazdów WA, spadkobierców Rakietoplanu. Trzecia załoga dociera na Salut 5, prowadzi badania, wszystko jest w porządku. Koniec pierwszej fazy programu Ałmaz i podsumowanie przez komisję wojskową. Żegnamy ostatnią radziecką stację orbitalną pierwszej generacji. * Podsumowanie i zapowiedź następnych części, a także polecamy zapis spotkania wideo z odpowiedziami na pytania po pierwszych czterech odcinkach serii kosmicznej Radziecki program kosmiczny. Bonus round nr 1 @ NNNL 2022.04 (https://nerdynoca.pl/wideo/radziecki-program-kosmiczny-bonus-round-nr-1-nnnl/). Bonusy Space flight is hell on Earth (https://www.theguardian.com/science/2005/sep/08/5), relacja z wizyty w Naziemnym Kompleksie Eksperymentalnym moskiewskiego Instytutu Problemów Biomedycznych (The Guardian, 2005); zestaw surwiwalowy kosmonauty: artykuł z licznymi zdjęciami (http://theappendix.net/posts/2013/11/the-cosmonauts-survival-kit), kolekcja artefaktów (https://collection.powerhouse.com.au/object/158078); więcej o wojnie podjazdowej Miszyna (http://www.astronautix.com/s/soyuzvi.html); wyraźne zdjęcie całego WA (https://en.wikipedia.org/wiki/VA_spacecraft) (Wikipedia); tego już nie mówiliśmy przy zmianach nazw biur, ale OKB-586 Jangiela też się przemianowało — w 1966 r. na KB "Jużnoje" (Biuro Konstrukcyjne Południowe) i technicznie tak się nazywa nadal, tylko po ukraińsku, "Piwdenne", i nosi imię Jangiela. Wrzuć pięć złotych na patronite.pl/kya (https://patronite.pl/kya)! Kupimy sobie stację orbitalną. Albo lepiej wrzuć, ile chcesz, na pomoc ofiarom rosyjskiej inwazji na Ukrainę: siepomaga.pl/pah-ukraina (https://www.siepomaga.pl/pah-ukraina). 2023.10.21 / 2023.10.30

2. 12 Apr 2023

   #072 Historia 8. Krew i igrzyska

   Historia, jakiej nie uczą w szkole, część ósma. Tej nocy suniemy dookoła świata od połowy X w. p.n.e. aż do pierwszej olimpiady — mamy fakty, przemoc, stele i legendy. Uzupełnienia i ciekawostki: jak stare jest mydło, greckie wieki ciemne rispekt, jeszcze o produkcji brązu, o długu jako sposobie rozliczania (przy okazji zapraszamy na cykl prelek o pieniądzach: 1. początki (https://nerdynoca.pl/wideo/historyczne-systemy-pieniezne-poczatki-nnnl/), 2. nowożytność (https://nerdynoca.pl/wideo/historyczne-systemy-pieniezne-nowozytnosc-nnnl/), 3. ciekawostki (https://nerdynoca.pl/wideo/historyczne-systemy-pieniezne-ciekawostki-nnnl/)), jak nazywano węgorza elektrycznego przed elektrycznością, sumeryjskie zwyczaje związane z królewskimi zastępcami w razie omenu (historia ogrodnika Enlil-bani (https://en.wikipedia.org/wiki/Enlil-bani)), zagadka szamanki z Bad Dürrenberg (https://www.landesmuseum-vorgeschichte.de/en/permanent-exhibition/human-succession/the-shaman-from-bad-duerrenberg.html), 8.2 kiloyear event (https://en.wikipedia.org/wiki/8.2-kiloyear_event). X w. p.n.e., Egipt i okolice Szybko podsumowujemy, co było, a co jest w Egipcie i u sąsiadów. Faraon Szeszonk I z ludu Meszwesz daje początek 22. dynastii. Konsolidacja państwa. Nubia staje się królestwem Kusz. Wracamy na chwilę do kultury Kerma, skąd to wzięli się Nubijczycy. Długie, udane panowanie faraona Osorkona I. Omawiamy konfuzje chronologiczne związane z tą dynastią, po czym zostawiamy Egipt w chaosie. X-IX w. p.n.e., Grecja i okolice Powoli wychodzimy z greckich wieków ciemnych, omawiamy niuanse ekspansji Dorów i Jonów. Czym się różnią te ludy i które tereny zajmują? Co Sparta ma na tarczach? Lista powodów, po których poznajemy, że w Grecji jest ewidentnie lepiej. X-IX w. p.n.e., Asyria i okolice Aszur-dan II i państwo nowoasyryjskie. Ambitny plan wojen. Krótki rant na asyryjskie imiona królewskie. Pogrom w Kadmuhu. Omawiamy taktykę i propagandę podbojów. Zaglądamy do Gutejów i krytykujemy ich brak zmysłu biznesowego. Doceniamy różnorodne pasje bieżącego władcy. Adad-nirari II wstępuje na tron, a my dziękujemy Asyryjczykom za listy eponimów (https://pl.wikipedia.org/wiki/Asyryjskie_listy_i_kroniki_eponim%C3%B3w). Przyglądamy się układom Asyrii z Babilonem oraz stosunkom z innymi sąsiadami. Aszurnasirpal II zdobywa wysokie miejsce w konkurencji na brutalność. Problemy z buntownikami, wyprawa na królestwa późnohetyckie. Moczymy miecze w wodach Morza Śródziemnego. Reinwestycja trybutów i dyplomatyczne rozgrywki wewnętrzne. Pierwsze duże zoo. Wyprawy wojenne Salmanasara III. Co ciekawego w Urartu? Co zrobić, jak się ma Asyrię po sąsiedzku? Bitwa pod Karkar. Omawiamy monolity, zwłaszcza pierwsze pisemne wzmianki o Arabach i Izraelu. Awantury rodzinne i rewolty, ale za to witamy na pokładzie Persję. Na tron wstępuje Szamszi-Adad (piąty tego imienia), w Asyrii zmienia się układ sił i nastaje tzw. wiek magnatów. Co możemy wyczytać na stelach? Królowa Sammu-ramat (https://en.wikipedia.org/wiki/Shammuramat). IX w. p.n.e., Egipt Kapłan Hedjkheperre Setepenamun Harsiese daje początek 23. dynastii. Problem dwóch stolic. Stękamy na datowanie i wspominamy czule listy amarneńskie (https://pl.wikipedia.org/wiki/Listy_amarne%C5%84skie). Kiedy to się skończy? IX w. p.n.e., legendy z okolic morza Na półwyspie apenińskim kultura Villanova i Etruskowie. Nowa kolonia Fenicjan — Kartagina. Legenda Likurga, prawodawcy Sparty. Zaglądamy jeszcze na chwilę do Grecji, konkretnie do Eubejczyków. Kolonie Ischia i Al-Mina. IX-VIII w. p.n.e., wyspy japońskie Skąd się wzięła kultura Yayoi? Omawiamy okres Jōmon i szczególną figurkę ceramiczną (https://en.wikipedia.org/wiki/Dog%C5%AB), dając odpór Zniczowi. Co jest uprawiane na wyspach? IX w. p.n.e., Australia i Oceania Skąd pochodzą i dokąd zmierzają Filipińczycy? Koniec migracji Polinezyjczyków i Długa Pauza. Aborygeni, prawdopodobnie najstarsza wciąż istniejąca kultura świata. Rozmawiamy o przekazie ustnym, próbujemy zrozumieć idee łączące różne grupy aborygeńskie i odnajdujemy się emocjonalnie w ich podejściu do świata. VIII w. p.n.e., Europa Okolice Austrii, kultura halsztacka na kopalniach soli. Marzymy o interaktywnej mapie rozkwitów, upadków i przemiksów kultur. Anglia, koń z Uffington (https://en.wikipedia.org/wiki/Uffington_White_Horse). Odświeżamy kredę i na zdrowie! VIII w. p.n.e., Grecja Pierwsze igrzyska olimpijskie. Siedzimy w namocie i pokrywamy się kurzem, słuchając dwóch mitów o początkach tych zawodów, a potem wycieramy się archeologią. Teoria i praktyka założeń olimpijskich, a także ich istotna funkcja społeczna. Koniec greckich wieków ciemnych, wkraczamy w okres archaiczny. Zakończenie Podsumowanie wycieczki i zapowiedź przygód w następnej części. Do czytania i oglądania: David R. Graeber, "Dług. Pierwsze 5000 lat" The Burial of Bad Dürrenberg, Central Germany: Osteopathology and Osteoarchaeology of a Late Mesolithic Shaman's Grave (https://www.researchgate.net/publication/230005625_The_Burial_of_Bad_Durrenberg_Central_Germany_Osteopathology_and_Osteoarchaeology_of_a_Late_Mesolithic_Shaman) Stela Salmanasara III (https://en.wikipedia.org/wiki/Kurkh_Monoliths) Czarny obelisk Salmanasara III (https://en.wikipedia.org/wiki/Black_Obelisk_of_Shalmaneser_III) okres Jōmon (https://en.wikipedia.org/wiki/J%C5%8Dmon_period) Mitologia australijskich Aborygenów (https://en.wikipedia.org/wiki/Australian_Aboriginal_religion_and_mythology) Dreaming (https://en.wikipedia.org/wiki/The_Dreaming) Wrzuć pięć złotych na patronite.pl/kya (https://patronite.pl/kya)! Zainwestujemy w produkcję tajnych kompletów. 2023.04.01 / 2023.04.12

3. 23 Dec 2022

   #071 Filozofia na ciekawe czasy

   Tej nocy rozmawiamy ze Złym Majorem Witkiem o tym, jak żyć dobrze i z sensem. ZMW ma dyplom magistra filozofii i determinację, żeby walić nim w życiowe problemy. Przypominamy sobie Podcasty dla WOŚP (https://podcastydlawosp.pl/) i powody studiowania filozofii. Uściślamy "ciekawe czasy (https://quoteinvestigator.com/2015/12/18/live/)" jako przekleństwo i jako problem stary jak ludzie. Jak sobie z tym radzić i gdzie szukać odpowiedzi? Czym w zasadzie zajmuje się filozofia? Omawiamy dwie szkoły filozoficzne, takie akurat na trudne czasy. Stoicyzm, pokrótce Jak nie tracić równowagi i zachować spokój ducha? Na co mamy wpływ? Jak się uodpornić na okoliczności? "Skromnie przyjmować, spokojnie tracić". Przepis na dobrostan: życie cnotliwe — umiarkowane, odważne, sprawiedliwe, rozumne i zgodne z naturą. Rozgryzamy to na współczesne czasy (nie zapominając o kontekście stoików młodszych). Dygresja na nieuchronność biegu czasu i nieoczekiwaną łagodność Marka Aureliusza. Stoicyzm w obliczu śmierci. A co, gdy stoicyzm przestaje wystarczać? Egzystencjalizm, boleśnie Otwieramy z grubej rury — inherentną nikczemnością bytu okraszoną ulubionymi smakami lodów. Co zrobić, kiedy okaże się, że życie nie ma sensu? Czym zajmuje się ontologia? Jaki konflikt odsłania egzystencjalizm? Zgłębiamy znaczenie esencji i egzystencji za pomocą gilotyny do papieru, aby ująć skomplikowane problemy filozoficzne tak prosto, jak się da, i ani trochę prościej. Jeśli chcesz sensu, to zrób sobie własny! Przekleństwo wolności wyboru i pełnej odpowiedzialności za siebie. A może uciekać? Kłótnie między ważnymi osobami w myśli egzystencjalnej. Dygresja na lżejsze i cięższe lektury filozoficzne. Czym się różni egzystencjalizm od nihilizmu i jak się z nabija z ułomnych nurtów myślowych? Dla równowagi omawiamy problemy z etyką egzystencjalistyczną, która ginie pod gilotyną Hume'a (https://pl.wikipedia.org/wiki/Gilotyna_Hume%E2%80%99a), ponieważ składa się głównie z wajbu. Jak dobrze konstruować etykę, jakie mamy wymagania, żeby ją kupić? Omawiamy na przykładzie wyciągniętego z szafy Kanta oraz na błędach egzystencjalizmu. Różne smaki egzystencjalne — absurdyzm Camusa. Jak się zmierzyć z absurdem istnienia? Co zrobić z niesprawiedliwością? Jak żyć? Trzy sposoby, a nawet cztery. Deser, na słodko Co filozofia nam daje w trudnych i ciekawych czasach? Do czego służą paradoksy? Oraz interesujące skrzyżowanie filozofii i technologii. Lektury i nazwiska: Marek Aureliusz, "Rozmyślania", Simone de Beauvoir, "Etyka dwuznaczności" (“Pour une morale de l'ambiguïté”, “The Ethics of Ambiguity” (nie wyszła po polsku, ale jest w internetach (https://www.marxists.org/reference/subject/ethics/de-beauvoir/ambiguity/index.htm)), Albert Camus, "Człowiek zbuntowany", Seneka Młodszy, “O krótkości życia” — samo w sobie niedługie, a on przez całe dzieło wbija młotkiem skończoność życia, Thomas Nagel Wrzuć pięć złotych na patronite.pl/kya (https://patronite.pl/kya)! Może dzięki temu zostaniemy rzymskim cesarzem. 2022.12.18 / 2022.12.23

Reach and audience

Public platform figures. Ratings count people who left a rating, not total listeners.

Apple Podcasts (US)

4.8 / 5

4 ratings

Contact Nerdy Nocą

Guest appearances

Does not typically book guests

Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.

Shows with a similar audience

• 

  Mroczne Wieki

• 

  Podcast Historyczny

• 

  Podcast Wojenne Historie

• 

  Radio Naukowe

• 

  Powojnie

• 

  Nauka To Lubię