Widzisz pacjenta z daleka na korytarzu szpitala - i już wiesz, że przebył udar. Ręka przywiedziona, łokieć zgięty, noga sztywna w wyproście, stopa końsko-szpotawa. To nie przypadek - to wzorzec. Ale czy wiesz, że klasyfikacja Heftera wyróżnia trzy odrębne typy wzorca zgięciowego kończyny górnej? I że mięśnie docelowe dla toksyny botulinowej różnią się między nimi?
W tym odcinku dowiesz się:
- Dlaczego spastyczność proksymalna (piersiowy większy u 81% pacjentów, podłopatkowy) stanowi barierę funkcjonalną nawet po skutecznym leczeniu dystalnych zginaczy
- Jak trzy typy Heftera (I, III, IV) precyzują dobór mięśni docelowych dla iniekcji toksyny botulinowej - i czemu nawracacz obły w typie IV wymaga szczególnej uwagi
- Czym różnią się zjawiska aferentne (objaw scyzorykowy, klonus) od eferentnych (dystonia spastyczna, współskurcz, reakcje stowarzyszone) - i dlaczego to determinuje wybór interwencji
⏱️ Rozdziały:
00:00 — Intro
00:33 — Wzorzec zgięciowy kończyny górnej - opis i mechanizm
02:27 — Nierównowaga dróg zstępujących: RST a pozycja zgięciowa
02:50 — Nakładanie się komponentu reologicznego na neuronalny
03:28 — Synergia zgięciowa wg Brunnstrom
04:01 — Bariera barkowa - piersiowy większy, najszerszy grzbietu, podłopatkowy
05:42 — Wzorzec wyprostny kończyny dolnej i stopa końsko-szpotawa
06:43 — Postawa Wernicke-Manna
07:28 — Paradoks: wyprost kolana jako „przydatna" spastyczność
07:52 — Klasyfikacja Heftera: typy I, III, IV kończyny górnej
09:48 — Wniosek praktyczny: badaj indywidualny profil mięśniowy
10:11 — Wzorce kończyny dolnej: dynamiczny i statyczny
10:55 — Ewolucja wzorców w czasie: faza wczesna vs przewlekła
12:42 — Objawy kliniczne: objaw scyzorykowy i klonus (aferentne)
13:56 — Dystonia spastyczna, współskurcz, reakcje stowarzyszone (eferentne)
16:00 — Zjawiska aferentne vs eferentne - znaczenie dla terapii
16:26 — Podsumowanie
17:08 — Zapowiedź: leczenie spastyczności poudarowej
📖 Przeczytaj pełny artykuł z bibliografią na blogu:
https://www.terapiafunkcjonalna.pl/wzorce-spastycznosci-poudarowej/ (https://www.terapiafunkcjonalna.pl/wzorce-spastycznosci-poudarowej/)
🎓 Szkolenie „Spastyczność w Ujęciu Osteopatycznym — Kończyna Dolna":
https://www.terapiafunkcjonalna.pl/spastycznosc-w-ujeciu-osteopatycznym-konczyna-dolna/ (https://www.terapiafunkcjonalna.pl/spastycznosc-w-ujeciu-osteopatycznym-konczyna-dolna/)
---
Podcast „TerapiaFunkcjonalna.pl" — wiedza dla fizjoterapeutów.
Prowadzący: Damian Kapturski | terapiafunkcjonalna.pl
3 May 2026
#027 | Spastyczność 13/17 - Skala Ashworth a skala Tardieu
Badasz pacjenta po udarze, wpisujesz MAS 2. Twój kolega pół godziny wcześniej wpisał MAS 1. Kto ma rację? Problem nie leży w badającym - leży w samej skali. Malhotra i wsp. wykazali, że czułość zmodyfikowanej skali Ashworth wynosi zaledwie 50%. Połowa pacjentów z potwierdzoną elektrofizjologicznie spastycznością uzyskała wynik MAS równy zero.
W tym odcinku dowiesz się:
- Dlaczego skala Ashworth mierzy mieszaninę spastyczności, przykurczu i dystonii spastycznej - a nie samą spastyczność w ścisłym sensie
- Jak różnica R2-R1 w skali Tardieu pozwala odróżnić komponent neuronalny od reologicznego i dlaczego to „okno terapeutyczne" dla interwencji farmakologicznych
- Czemu najczęstszym błędem klinicznym jest podanie toksyny botulinowej pacjentowi z dominującym przykurczem - i jak tego uniknąć
⏱️ Rozdziały:
00:00 — Intro
00:37 — Ten sam pacjent, ten sam łokieć, dwa różne wyniki - problem ze skalą
01:56 — Zmodyfikowana skala Ashworth - historia i procedura
02:44 — Problem nieokreślonej „normalnej prędkości"
03:09 — Powtarzalność międzybadaczowa MAS
03:32 — Czułość MAS = 50% - badanie Malhotry (n=100)
04:52 — Skala Tardieu - 10 lat przed Ashworthem
05:28 — Trzy prędkości ruchu: V1, V2, V3
06:10 — R2 i R1 - klucz do odróżnienia spastyczności od przykurczu
06:55 — Przykład kliniczny: R2-R1 = 45° vs R2-R1 = 5°
07:49 — Ograniczenia skali Tardieu u dorosłych
08:54 — Pięciostopniowy protokół Yelnika i Graciesa
09:53 — Czy obie skale mówią to samo? Odpowiedź: nie
11:01 — Tardieu bardziej czuła na zmiany po toksynie botulinowej
11:25 — Jak stosować obie skale łącznie w praktyce
12:10 — Algorytm decyzyjny: trzy scenariusze kliniczne
13:01 — Najczęstszy błąd: BoTX przy dominującym przykurczu
13:25 — Podsumowanie
14:10 — Zapowiedź: wzorce spastyczności poudarowej
📖 Przeczytaj pełny artykuł z bibliografią na blogu:
https://www.terapiafunkcjonalna.pl/skala-ashworth-a-skala-tardieu/ (https://www.terapiafunkcjonalna.pl/skala-ashworth-a-skala-tardieu/)
🎓 Szkolenie „Spastyczność w Ujęciu Osteopatycznym — Kończyna Dolna":
https://www.terapiafunkcjonalna.pl/spastycznosc-w-ujeciu-osteopatycznym-konczyna-dolna/ (https://www.terapiafunkcjonalna.pl/spastycznosc-w-ujeciu-osteopatycznym-konczyna-dolna/)
---
Podcast „TerapiaFunkcjonalna.pl" — wiedza dla fizjoterapeutów.
Prowadzący: Damian Kapturski | terapiafunkcjonalna.pl
Trzech nowych pacjentów na oddziale udarowym. Wszyscy z niedowładem połowiczym. U którego rozwinie się spastyczność? Zhu i wsp. (2024) wykazali, że każdy dodatkowy punkt w skali NIHSS zwiększa ryzyko o 23%, a lokalizacja w zwojach podstawy podnosi je niemal 5-krotnie (OR=4,93). Model Opheim pozwala prognozować ciężką spastyczność w 4. tygodniu po udarze z 91% czułością i 92% swoistością.
W tym odcinku dowiesz się:
- Dlaczego ciężka pareza + deficyt czuciowy to najsilniejszy zestaw czynników prognostycznych - i jak dwutorowy mechanizm hipestezji napędza kaskadę unieruchomienia
- Czemu lokalizacja w zwojach podstawy (OR=4,93) i objętość ogniska (10-krotna różnica median) dominują nad lateralizacją półkulową, która nie wpływa na ryzyko
- Kiedy najlepiej oceniać ryzyko: trzy okna czasowe (przyjęcie, 10. dzień, 4. tydzień) i dlaczego funkcja czuciowo-ruchowa jest silniejszym wskaźnikiem prognostycznym niż sam pomiar spastyczności
⏱️ Rozdziały:
00:00 — Intro
00:35 — Trzech pacjentów na oddziale - u którego rozwinie się spastyczność?
02:03 — Najsilniejsze czynniki prognostyczne: ciężkość deficytu neurologicznego (NIHSS)
03:00 — Każdy punkt NIHSS = +23% ryzyka
03:19 — Deficyt czuciowy - niedoceniany czynnik prognostyczny
04:28 — Lokalizacja ogniska: zwoje podstawy (OR=4,93)
05:38 — Objętość ogniska udarowego - 10-krotna różnica
06:17 — Lateralizacja półkulowa - czy strona ma znaczenie?
07:09 — Neglekt i deficyty poznawcze jako pośrednie czynniki ryzyka
08:11 — Kiedy najlepiej oceniać ryzyko? Model Opheim (SALGOT)
09:03 — Dwa optima czasowe: 10. dzień (85%/90%) i 4. tydzień (91%/92%)
09:37 — Model Zhu: 3 zmienne, AUC=0,786
10:08 — Trzy okna czasowe monitoringu
11:20 — Czynniki demograficzne i typ udaru
12:18 — Podsumowanie
12:54 — Zapowiedź: skala Ashworth vs skala Tardieu
📖 Przeczytaj pełny artykuł z bibliografią na blogu:
https://www.terapiafunkcjonalna.pl/czynniki-ryzyka-spastycznosci-poudarowej/ (https://www.terapiafunkcjonalna.pl/czynniki-ryzyka-spastycznosci-poudarowej/)
🎓 Szkolenie „Spastyczność w Ujęciu Osteopatycznym — Kończyna Dolna":
https://www.terapiafunkcjonalna.pl/spastycznosc-w-ujeciu-osteopatycznym-konczyna-dolna/ (https://www.terapiafunkcjonalna.pl/spastycznosc-w-ujeciu-osteopatycznym-konczyna-dolna/)
---
Podcast „TerapiaFunkcjonalna.pl" — wiedza dla fizjoterapeutów.
Prowadzący: Damian Kapturski | terapiafunkcjonalna.pl
Contact TerapiaFunkcjonalna.pl Podcast
Guest appearances
Books guests
Based on episode analysis; this does not confirm that the show is currently accepting guests.
Host of TerapiaFunkcjonalna.pl Podcast?
Claim your podcast to manage its listing and keep your show details accurate.
Pod Engine is an independent podcast discovery and analytics service and is not affiliated with or endorsed by this podcast. Artwork and show content belong to their owners. Full legal notice.
Explore this show Podcast research with Pod Engine
