20 Aug 2026
Filozofia da ci fach w ręku | Polowanie na Idee | Michał Jędrzejek & Karol Kleczka
Czy filozofia da Ci fach w ręku? Czy dziś jeszcze jest doczegoś potrzebna? I czy pomoże w leczeniu nowotworów?
Amerykańscy badacze Michael Prinzing i Michael Vazquezprzeanalizowali dane z 30 lat dotyczące ponad pół miliona studentek i studentów – i okazało się, że to właśnie absolwenci filozofii najlepiej ze wszystkich 60 przebadanych kierunków wypadają w testach na myślenie logiczne i zdolności werbalne. Co więcej, to nie tylko efekt selekcji: studia rzeczywiście uczą myśleć precyzyjniej. Tymczasem – jak alarmuje w „The Atlantic” Rose Horowitch – corazmniej Amerykanów potrafi streścić choćby kilkustronicowy tekst.
Czy w epoce, która traci zdolność czytania ze zrozumieniem, filozoficzny trening staje się luksusem, na który nie ma już popytu, czy wręcz przeciwnie – tym cenniejszą umiejętnością?
W najnowszym „Polowaniu na idee” – na zakończenie sezonu – wracamy do własnych studiów filozoficznych i zastanawiamy się, do czego tak naprawdę przydaje się filozofia: czy uczy nas myśleć samodzielnie, czy daje pracę,czy może – jak chciał Wittgenstein – pokazuje musze, jak wyjść z muchołapki? I jak kontakt z filozofią naprawdę nas zmienia.
Zapraszamy do słuchania!
Bibliografia:
felieton Michała: https://www.miesiecznik.znak.com.pl/felietony/po-co-filozofia/ (https://www.miesiecznik.znak.com.pl/felietony/po-co-filozofia/)
Habermas Jürgen, Aucheine Geschichte der Philosophie, Berlin 2019 (dziękujemy za udostępnienieprzekładu A. Romaniukowi)
Horowitch Rose, The Endof Reading Is Here, “The Atlantic” 08/2026, https://www.theatlantic.com/magazine/2026/08/reading-crisis-postliterate-age/687618/ (https://www.theatlantic.com/magazine/2026/08/reading-crisis-postliterate-age/687618/)
KarpińskaMaria, Heroizmmałych życiorysów, Miesięcznik ZNAK, kwiecień 2023, https://www.miesiecznik.znak.com.pl/kultura-i-sztuka/heroizm-malych-zyciorysow/ (https://www.miesiecznik.znak.com.pl/kultura-i-sztuka/heroizm-malych-zyciorysow/)
Kitcher Philip, What's the Use of Philosophy?, Oxford University Press 2022
Mamak Wojciech, Czy filozofia da lek na raka, Miesięcznik ZNAK, kwiecień 2026, https://www.miesiecznik.znak.com.pl/idee/czy-filozofia-da-lek-na-raka/ (https://www.miesiecznik.znak.com.pl/idee/czy-filozofia-da-lek-na-raka/)
Prinzing Michael, Vazquez Michael,Studying Philosophy Does Make People Better Thinkers, „Journal of theAmerican Philosophical Association”, s. 640-658 (2025). https://philarchive.org/rec/PRISPD (https://philarchive.org/rec/PRISPD)
Romeo Nick, Whenphilosophers become therapists, “The New Yorker” 23.12.2023, https://www.newyorker.com/culture/annals-of-inquiry/when-philosophers-become-therapists (https://www.newyorker.com/culture/annals-of-inquiry/when-philosophers-become-therapists)
Setiya Kieran, QuadrupleTremolo, „London Review of Books” Vol. 45 No. 9, May 2023 https://www.lrb.co.uk/the-paper/v45/n09/kieran-setiya/quadruple-tremolo (https://www.lrb.co.uk/the-paper/v45/n09/kieran-setiya/quadruple-tremolo)
Spis treści:
(00:08:57) Marzyciele i fachowcy na kampusie
(00:24:30) Jak lepiej czytać?
(00:44:33) Po co dziś filozofia, czyli o poszerzaniu serca
(00:56:45) Droga, z której się nie wraca
