3 Jul 2026
#68 Mens blijven tussen systemen - in gesprek met Jan Jaap Hubeek
Zwem jij al in AI zonder te weten wat het met je onderwijs doet? Jan Jaap Hubeek maakt je wakker.
Je gebruikt AI in de klas, of je collega's doen het, of je leerlingen – maar wat betekent dat eigenlijk voor het kind dat voor je zit? In Mens blijven tussen systemen onderzoekt Jan Jaap Hubeek hoe AI en systeemdenken je onderwijs binnenkomen, en welke keuzes je als leraar, schoolleider of bestuurder nú te maken hebt. Geen loflied op de technologie, geen doemverhaal, maar het genuanceerde verhaal ertussenin: over regie houden, over ongelijkheid die onder water groeit, en over waarom een kind soms gewoon kind mag zijn.
Een gesprek over dashboards, de VAR, de directeur van Google die zijn eigen kinderen van het scherm weghoudt, en de vraag: in wat voor water willen we eigenlijk zwemmen?
Te gast bij René Kneyber van de LLEARN Podcast.
Show notes
Waar dit gesprek over gaat
Jan Jaap Hubeek was bestuurder in het vrijeschoolonderwijs toen een inspecteur in zijn eerste week op bezoek kwam met een dashboard vol grafieken – dat hij letterlijk voor hem afschermde. Dat moment werd het startpunt van zijn boek Mens blijven tussen systemen. In dit gesprek verkent hij met René de opkomst van AI in het onderwijs als 'het water waarin we zwemmen': woest, hard stromend en vaak onzichtbaar. Geen zwart-witpleidooi voor of tegen, maar een oproep tot wakkerheid en het terugvinden van je pedagogische regie.
Breadcrumb-timestamps
(00:56) De inspecteur en zijn dashboard – waar het boek begint
(03:06) 'What the hell is water?' – de twee vissen als metafoor
(05:11) Meten is weten: is dit boek een afrekening met de bèta in Jan Jaap?
(07:14) Woest water: waarom AI niet wacht op je examencommissie
(8:47) Noorwegen en de vraag: geen AI tot een bepaalde leeftijd?
(12:07) De vertragers: Biesta, Arendt, Verhoeven – en de techno-optimist
(12:41) De directeur van Google die zijn eigen kinderen beschermt
(16:38) Weerstand bieden: telefoons, scrollen en de wil van het kind
(20:56) Het houten beeld in Dornach: de mens tussen twee krachten
(22:20) 'Ongelijkheid is een feature' – de Top 400 en de toeslagenaffaire
(27:23) Crisis of sluipende crisis? Vroege selectie en de politiek
(30:05) Kleine keuzes: de VAR, de scheidsrechter en het contact in de klas
(32:46) De horseless carriage en de leerling die AI gebruikte
(35:36) De lemniscaat: terug naar je bedoeling als docent
(37:35) Als je leerlingen als robots ziet, gaan ze robots gebruiken
Resource stack
• Boek: Mens blijven tussen systemen – Een pleidooi voor menswaardig onderwijs in het AI-tijdperk, Jan Jaap Hubeek (Telos Uitgevers) https://telos-uitgevers.nl/boek/mens-blijven-tussen-systemen/
• Podcastserie waaruit het boek voortkwam: AI: Het pedagogisch appèl (Stichting NIVOZ) https://nivoz.nl/nl/ai-het-pedagogisch-appel
• Genoemde denkers en werken: Gert Biesta, Hannah Arendt, Cornelis Verhoeven, Hartmut Rosa; Jan Masschelein & Maarten Simons, Apologie van de school; Philippe Meirieu; Salman Khan, Brave New Words
• Documentaire: Moeders (NPO) – over kinderen op de Top 400-lijst https://www.npodoc.nl/artikelen/moeders
• Rudolf Steiner en het houten beeld (de Menschheitsrepräsentant) in Dornach, Zwitserland
Wat nu?
Bestel Mens blijven tussen systemen via Telos Uitgevers (link).
Abonneer je op de LLEARN Podcast zodat je geen aflevering mist.
